Η συνωμοσία της Πήλινης Βίβλου

Της Navarro Julia. Μετάφραση Δάειρα Ζιούβα. Εκδόσεις Πατάκη 2007.

Το κίνητρο υπάρχει, και πιο ισχυρό δε γίνεται. Εκείνο που αναζητείται μέχρι σχεδόν την τελευταία σελίδα και την εκπνοή του μυθιστορηματικού χρόνου, είναι η ευκαιρία.

Ευκαιρία για τη διάπραξη φόνου ή σειράς φόνων από ομάδα δολοφόνων. Τέσσερις παιδικοί φίλοι που σήμερα διαπρέπουν στον τομέα τους επιθυμούν το θάνατο κάποιου ονόματι Άλφρεντ Τάννενμπεργκ και τον ξεκληρισμό της οικογένειάς του. Παραδόξως, αυτοί είναι οι καλοί και ο αναγνώστης ταυτίζεται μαζί τους. Η δολοφονία που σχεδιάζουν έχει το ένδυμα της εκδίκησης, για την οποία ορκίστηκαν παιδιόθεν. Το θύμα τους, χαμένο για πάνω από 50 χρόνια, εμφανίζεται ξαφνικά στο προσκήνιο και οι ίδιοι, υπερήλικες πια, αδυνατούν να εκπληρώσουν τον παιδικό τους όρκο. Προσλαμβάνουν λοιπόν επαγγελματία δολοφόνο.

Ο κακός της ιστορίας (και το θύμα της σχεδιαζόμενης δολοφονίας όπως είπαμε) ανήκει επίσης σε μία παρέα τεσσάρων παιδικών φίλων που και αυτοί διαπρέπουν, αλλά σε τομείς της διαφθοράς. Μόνο μία αδυναμία έχει αυτός ο σκαιός άνθρωπος: την εγγονή του. Και μία εμμονή: να βρει την Πήλινη Βίβλο.

Πρόκειται για μία σειρά πινακίδων γραμμένων με σφηνοειδή γραφή που ανακαλύφθηκαν κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή της προϊστορικής Ουρ στη Μεσσοποταμία. Στο σημερινό Ιράκ του Σαντάμ Χουσεϊν δηλαδή. Οι πινακίδες αυτές αναφέρουν ότι κάποιος γραφέας, ονόματι Σαμάς, πρόκειται να καταγράψει την Γένεση όπως του την διηγήθηκε ο Πατριάρχης Αβραάμ προτού να ξεκινήσει με τη φυλή του για τη Γη της Επαγγελίας. Αν στις πινακίδες αυτές ιστορείται η Γένεση, όπως την ξέρουμε από την κωδικοποιημένη της μορφή στο πρώτο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, τότε πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις όλων των εποχών που θα αλλάξει πολλά δεδομένα στην αρχαιολογία, την ιστορία και προπαντός στη Θρησκεία.

Δύο είναι δηλαδή οι πόλοι γύρω από τους οποίους κινούνται με φρενήρη ρυθμό οι ήρωες και οι αναγνώστες: η δολοφονία και η αρχαιολογική ανακάλυψη.

Δε μπορώ να συνεχίσω την ιστορία χωρίς να αποκαλύψω πράγματα που η συγγραφέας δε θα ήθελε να γίνουν γνωστά από την αρχή. Η ίδια διαφύλαξε την κάθε αποκάλυψη και μας την δίνει με μαεστρία και με το σταγονόμετρο, κρατώντας αμείωτη την αγωνία και το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Αφήνει μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο της τελικής κάθαρσης στην κρίση του αναγνώστη.

Από τα βιβλικά χρόνια μέχρι το σήμερα ξετυλίγεται λοιπόν αυτή η συναρπαστική περιπέτεια με πολλές ανατροπές και έξυπνη αληθοφανή λύση στο ζωτικό για την έκβαση του μυθιστορήματος θέμα της ύπαρξης των πινακίδων.

Το ευχαριστήθηκα το βιβλίο.

Δεν μπορώ να αντισταθώ όμως στον πειρασμό να αναφέρω δύο οφθαλμοφανή (για τον ειδικό) μεταφραστικά λάθη: για τα αρχαία αντικείμενα δεν χρησιμοποιούμε τη λέξη επισκευάζονται, αλλά συντηρούνται. Όσο για τις πήλινες πινακίδες είναι λάθος που τις αποκαλεί "πλάκες". Η λέξη αυτή παραπέμπει σε λίθινα και μεγάλου μεγέθους ενεπίγραφα μνημεία.

Στην συγγραφέα δεν θα συγχωρήσω τον τρόπο διεξαγωγής της ανασκαφής, απαράδεκτο κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες.

Και ένα τελευταίο. Ο τίτλος του βιβλίου στο πρωτότυπο είναι La biblia de barro. Θα μπορούσε να αποδοθεί στα ελληνικά "Η Πήλινη Βίβλος". Η λέξη "συνωμοσία", που επιλέχτηκε προφανώς για να προσελκύσει αναγνώστες, ήταν κατά τη γνώμη μου άστοχη και περιττή. Όσο για τη λέξη "Βίβλος", εδώ το λάθος οφείλεται στην συγγραφέα. Ο όρος περιλαμβάνει το σύνολο των βιβλίων της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης και όχι ένα μόνο από αυτά. "Βίβλος" δηλαδή είναι αυτό που λέμε στα ελληνικά "Αγία Γραφή". Τον πρώτο όρο τον χρησιμοποιούν, απόσο ξέρω, οι Δυτικές Εκκλησίες (Καθολικοί-Διαμαρτυρόμενοι), τον δεύτερο οι Ορθόδοξες Ανατολικές. Δεν θέλω να πω ότι στα ελληνικά είναι λάθος να χρησιμοποιούμε τη λέξη Βίβλος, είναι πάντως αδόκιμο.

Το χειρόγραφο της Πράγας

Του Παναγιώτη Κονιδάρη. Εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη, 2007.

Η μεγαλύτερη αρετή του βιβλίου αυτού είναι ο εξαιρετικά ευρηματικός τρόπος της πλοκής του. Η δράση εκτυλίσσεται σε δύο επίπεδα: το παρόν, που με φυσιολογικό ρυθμό προχωράει προς το μέλλον, και το παρελθόν που με άνισα άλματα μετατίθεται συνεχώς προς τα πίσω. Τα παρελθοντικά κεφάλαια αποκαλεί ο συγγραφέας "Ιντρεμέτζο Ι, ΙΙ, ΙΙΙ,....." και μας δίνει τη χρονολόγηση διεξαγωγής του επί μέρους ιστορικού συμβάντος. Το ενδιαφέρον λοιπόν είναι ότι καθώς εξελίσσεται η δράση στα κεφάλαια του παρόντος, προκύπτει κάθε φορά ένα νέο στοιχείο στην έρευνα, που αποτελεί τον εφαλτήρα για τη χρονολογία και τα πρόσωπα του επόμενου ιντερμέτζου.

Το συγγραφικό αυτό εύρημα το βρήκα γοητευτικό. Ομολογώ ότι αυτό ήταν που με συγκράτησε στην ανάγνωση και με ώθησε στην ολοκλήρωση του βιβλίου. Διότι, λυπάμαι που το λέω, οι αρετές του χαντακώνονται από τον ίδιο τον μύθο.

Το πόνημα αυτό είναι δυστυχώς ένα ακόμα μυστικιστικό με αστυνομική πλοκή βιβλίο, που ακολουθεί ευσυνείδητα το δρόμο που χάραξε ο Dan Brown και ακόμα νωρίτερα ο Umberto Ecco με το Εκκρεμές του Φουκώ. Παρελαύνει και εδώ όλο το γνωστό συνονθύλευμα Ναϊτών, Ροδόσταυρων, Ιωαννιτών, μάγων, αλχημιστών και δε συμμαζεύεται. Η απουσία του Βατικανού θα αποτελούσε ουσιώδη παράληψη. Το προσωπικό μου ρεπερτόριο εμπλουτίστηκε με μία καινούργια οργάνωση, τους Καρμπονάρους, που έχουν αναβιώσει παρακαλώ ζητώντας μερίδιο από την μυστικιστική πίττα. Από τη συνταγή δεν λείπει το απαραίτητο σεξ (με σεμνή ομολογώ περιγραφή των τεκταινομένων) και αρετές όπως η ισχυρή φιλία (ανδρική φυσικά). Τα κωδικοποιημένα μυνήματα και οι σκακιστικοί γρίφοι είναι απόηχοι των ανάλογων έργων που προηγήθηκαν. Εκτός και άν αυτό συμβαίνει επειδή όλα τα παρόμοια έργα ανακυκλώνουν τα ίδια σύμβολα.

Πέρα όμως από αυτό, ο μυστικός στόχος προς τον οποίον προσβλέπουν οι καλοί και οι κακοί του τότε και του τώρα, και τον οποίον προσπαθεί να ανακαλύψει ο Ορφέας, είναι κατά τη γνώμη μου ανίσχυρος, μη πειστικός. Η γλώσσα του Θεού;;;!!!! Η γλώσσα που μιλούσαν οι άνθρωποι πριν τη Βαβέλ;;; Δεν πείθει σαν αντικείμενο διεκδίκησης και όραμα τόσων και τόσων ανθρώπων σε βάθος χιλιετιών. Ακόμα και η κατάκτηση της Αθανασίας με μέσο το Σκάκι του Μογλάν έχει περισσότερες πιθανότητες πειθούς. Να φανταστείτε ότι ο γρίφος τον οποίον πρέπει να αποκωδικοποιήσει κανείς για να κερδίσει την εν λόγω Γνώση, παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέερον.

Ο συγγραφέας, φαρμακοποιός στο επάγγελμα, έχει καλή γλώσσα και διατύπωση και πάρα πολλές ιστορικές γνώσεις. Η ίδια η πλοκή είναι αριστοτεχνική και το τέλος απρόσμενο. Είμαι σίγουρη ότι τις αρετές του μπορεί να τις διοχετεύσει με μεγαλύτερη φειδώ σε ένα πιο προσπελάσιμο και περισσότερο πιθανό άνάγνωσμα.

Και κάτι ακόμα, που αφορά τα ονόματα των ηρώων. Γιατί, στο Θεό σας, κ. Κονιδάρη, ο πρωταγωνιστής θα έπρεπε να ονομάζεται Ορφέας Παλαιολόγος και ο θείος του Αλέξανδρος Παλαιολόγος; Χάθηκαν τα "φυσιολογικά" ονόματα; Ελλείψει έμπνευσης ο τηλεφωνικός κατάλογος αποτελεί πάντα απύθμενο πηγάδι άντλησης "κανονικών" βαφτιστικών και επιθέτων. Με τα βαρύγδουπα και ιστορικά φορτισμένα αυτά ονόματα το βιβλίο δείχνει να στερείται σοβαρότητας από το οπισθόφυλλο ακόμα. Και αυτή την ταλαίπωρη Τσέχα ήταν ανάγκη να την πείτε Σάρκα; ´Ακου Σάρκα!!!

Τέλος λίγα για την υπόθεση: Ο Ορφέας Παλαιολόγος, πρώην φαρμακοποιός και νυν βιβλιοδέτης, άρτι διαζευχθείς και ως εκ τούτου με κακή ψυχολογία, δέχεται τις λεκτικές περιποιήσεις του επιστήθιου φίλου του Άγγελου Καρούση. Το ίδιο βράδυ ανακαλύπτεται δολοφονημένος ο θείος του με αποκρουστικό τρόπο που παραπέμπει σε κάποια αρρωστημένη τελετουργία. Παρόμοιο θάνατο βρίσκουν και οι φίλοι του από την παρέα των φοιτητικών του χρόνων. Ο Ορφέας, χωρίς να του το ζητήσει κανείς, ψάχνει να βρει την αιτία και τον φονιά, σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και της Ευρώπης καθοδηγούμενος από την ιστορική έρευνα, την συμπαράσταση φίλων και ευκαιριακών γνωστών, κυρίως όμως από την εξυπνάδα του. Αμφιβάλλετε ότι θα τα καταφέρει;

Περισσότερες πληροφορίες και σχόλια στο ιστολόγιο του συγγραφέα το οποίο μπορείτε να επισκεφθείτε κάνοντας κλικ εδώ.

Ο κύκλος του κακού

Της Yrsa Sigurdardottir. Mετάφραση Βασίλης Καραγιώργος. Εκδόσεις Διήγηση.

Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου αναφέρει :Ένα θρίλερ που κόβει την ανάσα. Όλα ξεκινούν µε τη δολοφονία ενός γερµανού φοιτητή στο πανεπιστήμιο του Ρέικιαβικ, στο πτώµα του οποίου βρίσκεται χαραγµένο ένα παράξενο σηµάδι. Η πλούσια οικογένεια του νεκρού δεν µένει ικανοποιηµένη από τις έρευνες της ισλανδικής αστυνομίας και αναθέτει την εξιχνίαση της δολοφονίας στη νεαρή δικηγόρο Ζόρα.

Πίσω από τη σκοτεινή αυτή υπόθεση βρίσκεται ένα χειρόγραφο του Μεσαίωνα, που είχε σπείρει τον τρόµο σε όλη την Ευρώπη τα σκοτεινά χρόνια της Ιεράς Εξέτασης. Η Ζόρα, η οποία καλείται να βρει το νήµα που θα την οδηγήσει στη λύση του µυστηρίου, µπαίνει στον κόσµο της µαγείας, οι αρχαίες τελετές του οποίου οδηγούν στη λύση του σκοτεινού αινίγματος...

Το πρώτο βιβλίο ενός νέου µεγάλου ονόµατος στο θρίλερ, το οποίο µεταφράζεται ήδη σε 24 γλώσσες.

Όταν είδα το βιβλίο σκέφτηκα πως έχουμε άλλον ένα ιμιτασιόν Dan Brown με ξανθό και μακρύ μαλλί και το αγόρασα με συγκρατημένη απαισιοδοξία. Τελικά δεν είναι κακό. Για την ακρίβεια μου φάνηκε πολύ καλύτερο και λιγότερο τραβηγμένο από το Οχτώ που σχολιάσαμε πιο πριν. Ο μύθος του βιβλίου είναι καλά διατυπωμένος και πιστευτός ενώ η λύση που δίνεται στο τέλος είναι ικανοποιητική και καλά τεκμηριωμένη χωρίς αλχημίες και μαγκανείες. Επιπλέον το βιβλίο διαδραματίζεται και περιγράφει μια άγνωστη σε μας χώρα -- την Ισλανδία -- την οποία πολύ ευχαρίστως θα επισκεπτόμουν ύστερα από όσα διάβασα :-).

Δε θα πρέπει να ξεχνάμε βέβαια πως το έργο είναι ένα θρίλερ και αν το στομάχι σας δε σηκώνει επαφές με τμήματα από ανθρώπινα σώματα, καλό θα ήταν να το αποφύγετε. Στα μειονεκτήματα του βιβλίου θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η μάλλον άτυχη μετάφραση στην οποία η αδόκιμη έκφραση ο τάδε ξαναπήρε να μιλάει, διαβάζει ή ... δεν ξέρω κι εγώ τι εμφανίζεται τόσο συχνά που καταντάει ενοχλητική.

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου μπορείτε να διαβάσετε online κάνοντας click εδώ.

Οχτώ

Της Katherine Neville, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα 2005

Εδώ και μερικές μέρες έχω ξεκινήσει το διάβασμα του "Οχτώ".

Μεγάλο κι ίσως τραβηγμένο αλλά μέχρι τώρα διαβάζεται. Το βιβλίο εξελίσσεται ταυτόχρονα σε δυο γραμμές δράσης. Η μια στα τέλη του 18ου αιώνα (κατά τη Γαλλική Επανάσταση) και η άλλη στις αρχές της δεκαετίας του 70 (λίγο πριν την πετρελαϊκή κρίση).

Στην καρδιά της ιστορίας υπάρχει ένα φοβερό μυστήριο για ένα σκάκι με τρομερές δυνάμεις από την εποχή των Φοινίκων που δώρισαν Μαυριτανοί στον Καρλομάγνο κι αυτός το έκριψε σε κάποιο Αββαΐο στα Πυρηναία. Αυτό το μυστήριο καλά θα κάνει η συγγραφέας να αποκαλύψει στο τέλος, διότι στις 370 σελίδες που διάβασα όλο πλησιάζουμε κι όλο απέχουμε. Η αλήθεια είναι πως στο βιβλίο μπλέκουνε πολλά πράγματα τα οποία για τις ανάγκες της ιστορίας περιβάλλονται με μυστικιστική αίγλη. Επίσης στο έργο συμμετέχουν και πολλοί μεγάλοι της εποχής, άλλοι σε βασικούς ρόλους όπως ο Ταλεϊράνδος, και η Αικατερίνη της Ρωσίας κι άλλοι σαν guest starts όπως ο Οϊλερ, ο Μπαχ μέχρι και ο Μέγας Ναπολέων.

Όπως είπα και στην αρχή το βιβλίο είναι τραβηγμένο, αλλά είναι καλοκαίρι και όσο η ζέστη μας κρατάει αδρανείς μπορούμε να παρηγοριόμαστε με τη δράση των ηρώων.

---

Επιτέλους, τέλος! 27-07-2007. Χθες το απόγευμα διάβασα και την 766η σελίδα και μπορώ να αποφανθώ αβίαστα πως έχω διαβάσει βιβλία μεγαλύτερα και καλύτερα Δηλαδή για να μη παρεξηγηθώ, θα μπορούσε να είναι ένα φοβερό σενάριο για πιασάρικη αμερικάνικη τηλεταινία ταινία με τον Ζαν Κλωντ Βαν Νταμ σε βασικό ρόλο. Η σελίδα που αποκαλύπτει το μυστήριο του σκακιού είναι περίπου η 750. Το ίδιο το μυστήριο ... Μπαίνω σε μεγάλο πειρασμό να το αποκαλύψω, αλλά θα είναι αμαρτία για όποιον τολμηρό ξεκινήσει το διάβασμα.

Πάντως αυτοί οι αμερικάνοι δεν παίζονται με τίποτα. θα κλείσω με ένα μόνο σχόλιο. Ανάμεσα στους κακούς είναι και ο συνταγματάρχης Καντάφι!