Ο χάλκινος οφθαλμός

Του Παναγιώτη Αγαπητού. Εκδόσεις Άγρα. Αθήνα 2006.

Η δεύτερη ιστορία της σειράς, που ακολουθεί το "Εβένινο Λαούτο".

833 π.Χ. Ο Πρωτοσπαθάριος Λέων βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη με εντολή του αυτοκράτορα Θεόφιλου, για διοικητικές υποθέσεις του κράτους, φανερές και μυστικές. Οι φανερές έχουν να κάνουν με στρατιωτικά ζητήματα, οι μυστικές με θρησκευτικά.

Βρισκόμαστε στην καρδιά της Εικονομαχίας, της μεγάλης αυτής θρησκευτικοπολιτικής διαμάχης που δίχασε τη βυζαντινή κοινωνία και την εκκλησία για δύο αιώνες.

Ο Θεόφιλος ήταν εικονομάχος - παρεμπιπτόντως δε θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί το πώς ο ίδιος θα βοηθούσε τα μέγιστα στο να επιτευχθεί αυτό που τόσο πολεμούσε. Η αντίστροφη πορεία άρχισε από τη στιγμή που έδωσε το μήλο στη Θεοδώρα και την έκανε αυτοκράτειρα. Η οποία, 10 χρόνια μετά από την ιστορία μας, το 843 δηλαδή, αναστήλωσε πανηγυρικά τις εικόνες. Και η άλλη κοπέλα, η Εικασία, που ήταν ξύπνια και ετοιμόλογη, άλλαξε τη ζωή της και μας χάρισε ένα από τους ωραιότερα ακούσματα της Βυζαντινής Υμνογραφίας.

Και πώς της το ξεπληρώσαμε; Με μια λανθασμένη και άδικη υστεροφημία. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί ο κόσμος θεωρεί την μοναχή και υμνογράφο Κασσιανή πόρνη. Η Κασσιανή δεν ήταν πόρνη. Έγραψε ένα ποίημα για μία πόρνη. Το "Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή" δεν το λέει η ίδια, αλλά η πόρνη που κατά το Ευαγγέλιο άλειψε με μύρο τα πόδια του Χριστού και τα σκούπισε με τα μαλλιά της. Αυτό το περιστατικό περιγράφεται στο ποίημα, που μελοποιήθηκε και ψάλλεται την Μ. Τρίτη.

Τώρα εσείς νομίζετε ότι έχω ξεφύγει από το θέμα. Δεν ξέφυγα. Ούτε ο ίδιος ο Αγαπητός δεν απέφυγε τον πειρασμό της τρυφερής αυτής ιστορίας: ένα από τα κύρια πρόσωπα του μυθιστορήματος, αντίπαλος μάλιστα του Λέοντα, είναι η μοναχή και ποιήτρια Κασσία. Και θα βρούμε στις σελίδες τον απόηχο της επίσκεψης του Θεόφιλου στην Κασσιανή την ώρα που έγραφε το ποίημά της και "κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα" το παράτησε μισοτελειωμένο και "τω φόβω εκρύβη", όπως την έψεξε απογοητευμένος ο βασιλιάς.

Αντίθετα με τις συνήθειές μου δεν θα περιγράψω την υπόθεση. Όσοι διαβάσατε το βιβλίο, ξέρετε τι λέω. Όσοι δεν το διαβάσατε, να το αγοράσετε και να το διαβάσετε. Θα σας αρέσει, αλλιώς δεν θα βρισκόσασταν στην ιστοσελίδα αυτή.

Θα αναφερθώ μόνο στο χώρο της δράσης και στο πως τον είδα από τη δική μου σκοπιά.

Εγώ σπούδασα στη Θεσσαλονίκη Αρχαιολογία. Και φυσικά τη λάτρεψα (και τη Θεσσαλονίκη και την Αρχαιολογία). Το μάθημα της Μνημειακής Τοπογραφίας Θεσσαλονίκης όμως το είχα ξεχάσει. Και διαβάζοντας το βιβλίο άρχισαν ένα - ένα να μου έρχονται στο μυαλό τα μνημεία, και η ιστορία τους και η αρχιτεκτονική τους μορφή και έβλεπα πώς ο συγγραφέας τα παρουσίαζε πιστά για τον ειδήμονα, γλαφυρά για τον μη γνώστη. Και όλα αυτά τα συνδύαζα με τη σημερινή Θεσσαλονίκη, και έβλεπα πώς έχει διαμορφωθεί το πριν σε τώρα και πώς βλέπεις τα μυθιστορηματικά δρώμενα περπατώντας τους σύγχρονους δρόμους.

Ιδιαίτερα με εντυπωσίασε η σκηνή στο ερειπωμένο ήδη κατά τον 9ο αι., ανάκτορο του Γαλερίου. Η συνύπαρξη ερειπιώνων και κατοικημένου χώρου θα πρέπει να ήταν συχνή στις πόλεις με μεγάλη ιστορία, σε μας όμως αυτό δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό. Ο μάγος Αγαπητός το κατάφερε να γίνει.

Το εβένινο λαούτο

Του Παναγιώτη Αγαπητού. Εκδόσεις Άγρα. Αθήνα 2003.

Το βιβλίο αυτό το διάβασα με το που κυκλοφόρησε. Μου το είχε δανείσει μια φίλη. Από την πρώτη πρόταση με σκλάβωσε. Το τελείωσα και της το επέστρεψα με βαριά καρδιά. Έκτοτε, το σκέφτομαι συχνά, και αυτό και τον "Χάλκινο Οφθαλμό" που το διαδέχτηκε. Τα αγόρασα και τα χάρισα σε φίλους. Σκέφτομαι να τα αγοράσω και για μένα. Δεν θέλω να λείπουν από την αστυνομική βιβλιοθήκη μου - ειδικά τώρα, που έμαθα ότι θα υπάρξει και τρίτη συνέχεια, στη Σκύρο.

Ούτε ο κ. Αγαπητός, ούτε το "Εβένινο Λαούτο" έχουν ανάγκη τις δικές μου συστάσεις. Μια ματιά στις ιστοσελίδες αρκεί για να διαπιστώσει κανείς, όχι απλώς τις θετικές κριτικές, αλλά τον ενθουσιασμό των αναγνωστών επειδή κατάφεραν ένα δύσκολο έργο: να κάνουν θελκτική μια παρεξηγημένη περίοδο, την Βυζαντινή.

Όλοι την μισούσαμε στο σχολείο, θυμάμαι. Προσωπικά ούτε στο Πανεπιστήμιο τη συμπάθησα. Στην δουλειά μου, μόλις που την ανέχτηκα. Αιτία ήταν ο τρόπος που επέλεξε η επίσημη Πολιτεία (και οι συγκεκριμένοι δάσκαλοι που είχα εγώ) να μας την μεταδώσουν. Τώρα που το σκέφτομαι, μπορεί και να μην ήξεραν άλλους. Η Πηνελόπη Δέλτα κάτι επιχείρησε με τον "Καιρό του Βουλγαροκτόνου", αλλά και αυτή επικεντρώθηκε σε μάχες και άλλα τινά που είναι μια άλλη ιστορία.

Από το 2000 το Υπουργείο Πολιτισμού ξεκίνησε μια σειρά αρχαιολογικών εκθέσεων, δημοσιεύσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που έγιναν στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Μυστρά. Ο γενικός τίτλος ήταν "Ωρες Βυζαντίου" και ο σκοπός να γνωρίσει το κοινό και οι ειδικοί την καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο. Η επιτυχία ήταν τεράστια. Έτσι αποδείχτηκε ότι δεν είχαμε τίποτα με το Βυζάντιο καθ΄εαυτό, είναι μάλιστα πολύ πιο κοντά μας από τον Περικλή. Απλώς δεν θέλαμε άλλες μάχες, νικηφόρες ή μη.

Μέσα σ΄αυτό το πλαίσιο κινείται "Το Εβένινο Λαούτο". Η ιστορία διαδραματίζεται τον 9ο αι. στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Αυτοκράτορας είναι ο Θεόφιλος (ο γνωστός, που όταν γίνονταν τα καλλιστεία για την επιλογή της συζύγου του είπε αστειευόμενος: "ως άρα εκ γυναικός ερρύη τα φαύλα" και αντί να δώσει το μήλο στην Εικασία, το έδωσε στη Θεοδώρα - αλλά κι αυτή είναι άλλη ιστορία).

832. π.Χ. Ο Πρωτοσπαθάριος Λέων, αξιωματούχος του Θεόφιλου, πηγαίνει στη Βαγδάτη με μια πρεσβεία που θα διαπραγματευτεί την ειρήνη με τον χαλίφη. Ένας από τους σταθμούς του ταξιδιού είναι η Καισάρεια. Εκεί ο Λέων για λόγους ανωτέρας βίας, αναγκάζεται να επιλύσει μια πολύ-πολύ περίπλοκη υπόθεση.

Νομίζω όμως ότι είπα ήδη πολλά στον πρόλογο, έτσι, αν καταπιαστώ και με το κυρίως θέμα, θα μακρηγορήσω πολύ.

Ας περάσουμε λοιπόν στον επίλογο.

Ο κ. Αγαπητός κατέχει τον λόγο, κατέχει την εποχή που πραγματεύεται και πάνω από όλα κατέχει τούτο: ότι γράφει για το ευρύ κοινό.

Έγκλημα στην αρχαία Ολυμπία

Του Θάνου Κονδύλη. Εκδόσεις Ψυχογιός. Αθήνα 2007.

Το βιβλίο μου το δάνεισε ένα ζευγάρι φίλων. Μιλώντας μου γιαυτό, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, είπαν: " ἁν η έκτασή του μειωνόταν στο 1/3 θα ήταν καλό". Τους αντιμετώπισα με συγκατάβαση. "Φαίνεται ο άνθρωπος θα γράφει καμιά περιγραφή του Ιερού της Ολυμπίας, και όντας έξω από τα πράγματα, βαρέθηκαν. Λίγη αρχαιολογία κάνει καλό στον καθένα". Έτσι σκέφτηκα. Το πήρα λοιπόν πασιχαρής που θα διάβαζα το πόνημα άλλου αρχαιολόγου και ...

.....Ζευ Πάτερ, τί ήταν αυτό που έπαθα!

Κάπου στον 5ο αι. π.Χ., παραμονές των Ολυμπιακών Αγώνων, δολοφονείται στο Ιερό της Ολυμπίας ένας Σπαρτιάτης αθλητής. Γεγονός εξαιρετικά δυσάρεστο. Ο Αλέξανδρος, Αθηναίος ευγενής και πρώην άρχων με ειδικότητα στην εξιχνίαση εγκλημάτων, βρίσκεται εκεί προσκεκλημένος του φίλου του, Αρχιερέα Αγήνορα. Οι Σπαρτιάτες κατηγορούν για το φόνο τους Αθηναίους. Ο Αγήνορας πείθει τον Αλέξανδρο να εξιχνιάσει το έγκλημα με βοηθό τον Σπαρτιάτη Λεωνίδα. Οι δύο άνδρες δεν έχουν άλλη επιλογή από το να συνεργαστούν. Σύντομα ανακαλύπτουν μια συνωμοσία ....των Περσών που επιδιώκουν να καταστρέψουν την Ελλάδα. Φυσικά τους κατατροπώνουν.

Σας φαίνεται καλό το στόρυ; σας εγγυώμαι ότι πρόκειται για φρίκη του χειρίστου είδους. Το αστυνομικό απαιτεί δράση, αγωνία, γοργή αλληλοδιαδοχή σκηνών και καταστάσεων, ώστε ο αναγνώστης να σέρνεται από τη μύτη. Τίποτα τέτοιο όμως δεν κατοικεί εδώ.Κατάφερα και διάβασα και τις 478 σελίδες του ανούσιου αυτού έργου. Από μαζοχισμό φυσικά.

Από που να πιάσω και που να τελειώσω; Ας δώσω λίγα μόνο δείγματα:

1. Ο ήρωας μάς πρήζει με φοβερά διλήμματα του τύπου "ποιος είμαι, πού υπάγω, να παντρευτώ ή να μην παντρευτώ" κτλ. κτλ. Μα κύριε συγγραφέα μου, αν ο ντετέκτιβ αναλίσκεται σε ερωτοτροπίες με την υπηρέτρια του πανδοχείου που διαμένει, απολαμβάνει περιπάτους και υποχρεώνει και μας να τους υποστούμε, και κάνει φιλοσοφικοειδείς σκέψεις, τότε θα σπαταλήσει όλο το χρόνο της μυθιστορηματικής του ζωής. Και όχι μονάχα να πιάσει το δολοφόνο, αλλά ούτε να μυριστεί το φόνο δεν θα προλάβει.

2. Ο συγγραφέας μπερδεύει τον εαυτό του με συγγραφέα ιστορικών μυθιστορημάτων και μας αναγκάζει να υποστούμε την κουραστική ανάγνωση διαφόρων λεπτομερειών, όπως π.χ. όλα τα σχετικά με τον παραγκωνισμό του Κόνωνα από την πολιτική σκηνή της Αθήνας.

3. Ο συγγραφέας μπερδεύει τον εαυτό του με τον περιηγητή Παυσανία και μας δίνει μακροσκελέστατες περιγραφές των τόπων που επισκέπτεται ο ήρωάς του. Αν κάνουμε την επιστήμη μας ανάγνωσμα για τους πολλούς, τότε οφείλουμε να γράφουμε για τους πολλούς και όχι για μας.

4. Και τα ονόματα; Τι να πω για τα ονόματα των ηρώων, που τα περισσότερα είναι μη πειστικά. Τα Αλέξανδρος και Βερενίκη είναι μακεδονικά, και την εποχή στην οποία βρισκόμαστε δεν είναι αντιπροσωπευτικά της Νότιας Ελλάδας. Όλοι οι Σπαρτιάτες δεν είναι απαραίτητο να λέγονται Άγις και Λεωνίδας. Αφού είναι αρχαιολόγος, θα μπορούσε να ανατρέξει στις πηγές. Οι επιγραφές, κυρίως οι επιτύμβιες, μας προσφέρουν άφθονο υλικό για να διαλέξουμε.

5. Το καλύτερο σας το αφήνω για το τέλος: Κάτω από το ιερό, υπάρχει ένα ολόκληρο σύμπλεγμα υπόγειων διαδρόμων και δωματίων, που οδηγούν στον ναό του Δία και συγκεκριμένα στη βάση του χρυσελεφάντινου αγάλματος του θεού, που (έρμε Φειδία) είναι κούφιο και έχει μέσα σκάλες και μηχανισμούς και από τα μάτια του μπορείς να βλέπεις τι γίνεται στον ναό...

Μα είναι πράγματα αυτά για να τα γράψει αρχαιολόγος;

Ύβρις............

Ο Έμπορος του Θανάτου

Του C. L. Grace. Τίτλος πρωτοτύπου: The Merchant of Death. Copyright 1995. Μετάφραση: Χίλντα Παπαδημητρίου. Εκδόσεις Λυχνάρι. Αθήνα 2005.

Τρίτη από τις ιστορίες του Καντέρμπουρι με την Κάθριν Σουίνμπρουκ, Γιατρό και Θεραπεύτρια.

Η κυρία Σουίνμπρουκ ζει στο Καντέρμπουρι στα μέσα του 15ου αι. Κόρη γιατρού, είναι και η ίδια γιατρός. Επίσημη γιατρός της πόλης μάλιστα, επιφορτισμένη επιπλέον με το καθήκον να ερευνά κάθε περίεργο θάνατο.

Μένει στην οδό Ότεμελ με την παραμάνα της, τη δυναμική Τομαζίνα, που έχει άποψη σε όλα τα θέματα που αφορούν την κυρία της και δεν διστάζει να τα ψάλλει έξω από τα δόντια σε όποιον κρίνει ότι το αξίζει. Η Άγκνες είναι η νεαρή υπηρέτρια του σπιτιού και ο Γουφ ένα μικρό ορφανό που το έχει περιμαζέψει η Κάθριν επειδή το λυπήθηκε. Στο ίδιο σπίτι ζει και ένας νοικάρης, ο Ιρλανδός Κόλεμ Μούρτο, επίσημος εντεταλμένος του βασιλιά για θέματα ασφάλειας της περιοχής, με αρμοδιότητες ανακριτή. Μπροστά στα ανήσυχα μάτια της Τομαζίνας αρχίζει να ανθίζει ένας ανομολόγητος έρωτας ανάμεσά τους. Μα και η ίδια η Κάθριν βλέπει με πολύ σκεπτικισμό την κλίση της αυτή. Ο λόγος; Η κυρία Σουίνμπρουκ είναι παντρεμένη. Η αλήθεια είναι ότι ο άντρας της, ένας παλιάνθρωπος που την έδερνε και την κακοποιούσε, έχει εξαφανιστεί εδώ και χρόνια. Μιας και δεν έχει δώσει σημεία ζωής πολλοί τον θεωρούν πεθαμένο. Είναι όμως; Γιαυτό και η Κάθριν δεν έχει τη δυνατότητα να ξαναφτιάξει την ζωή της, αν υποτεθεί ότι θα το ήθελε. Για τον λόγο αυτόν άλλωστε έχει αποκρούσει το ευγενικό ενδιαφέρον ενός χήρου γιατρού που η Τομαζίνα προορίζει για άντρα της, και κάνει ότι δεν καταλαβαίνει ότι ο γραμματέας της πόλης Σάιμον Λούμπερον είναι τρελά ερωτευμένος μαζί της, και ανίκανος να το κρύψει ο δυστυχής….

Προς το παρόν περιορίζεται στο να θεραπεύει τους ασθενείς της και να ερευνά με τον Κόλεμ τους φόνους, που απότι φαίνεται αφθονούν στην περιοχή. Και φυσικά το αχτύπητο αυτό ντουέτο βρίσκει πάντα τον ένοχο.

Στην τρίτη ιστορία της σειράς ο δολοφονημένος (δηλητηριασμένος με μπελαντόνα) είναι ένας αντιπαθέστατος φοροεισπράκτορας, που μαζί με άλλους ταξιδιώτες είχε αποκλειστεί από την κακοκαιρία στο πανδοχείο «Ο Αχυρένιος Άνθρωπος». Στην πορεία των ερευνών όμως αποδεικνύεται ότι οι ταξιδιώτες αυτοί ήταν όλοι θύματα της απληστίας του, οπότε καθίστανται αυτομάτως ύποπτοι. Ό,τι ελαφρυντικό και να έχει ο δολοφόνος ενός καθάρματος που ήταν ένοχο για εκβιασμούς, σεξουαλικά εγκλήματα, υπεξαίρεση χρημάτων από το βασιλικό ταμείο και πάει λέγοντας, δεν παύει να είναι δολοφόνος. Και πρέπει να βρεθεί. Η κυρία Σουίνμπρουκ και ο Κόλεμ αναλαμβάνουν δράση. Ο κύριος Λούμπερον χρίζεται αυτόκλητος βοηθός τους.

Το γεγονός ότι το δωμάτιό του νεκρού ήταν κλειδωμένο από μέσα δεν βοηθάει καθόλου τις έρευνες. Το γεγονός ότι το ποτήρι με τα υπολείμματα κρασιού που βρέθηκε στο τραπέζι του δεν είχε ίχνη δηλητηρίου τις δυσκολεύει περισσότερο. Η κατάσταση περιπλέκεται και άλλο: οι ασημένιες λίρες νέας κοπής που βρίσκονταν σε δύο σάκους, οι φόροι του βασιλιά, έχουν κάνει φτερά. Ποιος τις έβγαλε έξω από το δωμάτιο; Με ποιό τρόπο; Κυκλοφορούν φήμες ότι το δωμάτιο είναι στοιχειωμένο. Την προηγουμένη του φόνου ο φοροεισπράκτορας ισχυρίστηκε ότι τον επισκέφθηκε το φάντασμα μιας γυναίκας. Αυτά τα υπερφυσικά φαινόμενα όμως δεν πρέπει να έχουν σχέση με τη δολοφονία. Ή μήπως έχουν;

Την ίδια μέρα στην περιοχή έχει συμβεί μία ακόμα στυγερή δολοφονία και μάλιστα τριπλή: νεκρή είναι η νεαρή άπιστη σύζυγος ενός συμπαθούς ζωγράφου και οι δύο εραστές της. Αυτή τη φορά ο δολοφόνος είναι γνωστός. Είναι ο απατημένος σύζυγος που τους συνέλαβε επί του πρακτέου. Υπήρχε αυτόπτης μάρτυρας, ο ίδιος έχει ομολογήσει και έχει κλειστεί στα κάτεργα. Και τώρα τι θα απογίνει ο καθυστερημένος Πήτερ, γιος του από πρώτο γάμο; Θα τον φροντίσει η ηλικιωμένη υπηρέτρια του σπιτιού ή θα βρεθεί στους πέντε δρόμους; Αυτό δεν αφορά τη Δικαιοσύνη. Ο ένοχος θα απαγχονιστεί. Γιατί όμως η Κάθριν, με το που εξετάζει τα πτώματα γεμίζει αμφιβολίες; Γιατί ο φονιάς το μόνο που ζητάει είναι να της μιλήσει;

Μία ακόμα αστυνομική σειρά με χρόνο δράσης τον Μεσαίωνα. Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε ότι ο συγγραφέας είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην έδρα των Μεσαιωνικών σπουδών και το πραγματικό του όνομα είναι P. C. Doherty. Έτσι, η αξιοπιστία στην απόδοση των λεπτομερειών της καθημερινής ζωής και της ιστορικής πραγματικότητας της εποχής είναι εξασφαλισμένη.

Η σειρά δεν είναι κακή. Η μετάφραση ικανοποιητική. Κάτι λείπει όμως. Οι διάλογοι είναι πολλές φορές μη πειστικοί, η δράση χαλαρή. Η Κάθριν, αν και συμπαθητική ηρωίδα, είναι μάλλον άτονη. Η Φιντέλμα του Κάσσελ (η νομικός μοναχή της γνωστής σειράς του Peter Tremayne) αποτέλεσε αναμφίβολα το πρότυπο για τη δημιουργία της γιατρίνας ντετέκτιβ. Δυστυχώς, ο δημιουργός της δεν μπόρεσε να της εμφυσήσει το πνεύμα της Φιντέλμα.

Έχω διαβάσει και τα δύο προηγούμενα βιβλία της σειράς και θα αγοράσω όσα ακόμα κυκλοφορήσουν. Αναζητώντας πάντα τον απόηχο της Φιντέλμα. Τι να κάνουμε, αυτά έχουν οι απομιμήσεις.

Η Πριγκίπισσα και οι Πειρατές

Του John Maddox Roberts. Εκδόσεις Intro Books. Τίτλος πρωτοτύπου: The Princess and the Pirates. 2005. Μετάφραση Νίκος Τσαπαρής.

Είναι βέβαιο ότι ο Δέκιος Καικίλιος Μέτελλος ο Νεότερος δεν μπορεί να καθίσει στ΄αυγά του. Είτε στη Ρώμη βρίσκεται, είτε σε αποστολή τον στείλει η Σύγκλητος, θα βρει τρόπο να πέσει πάνω σ΄ ένα έγκλημα. Το οποίο θα εξιχνιάσει με τη βοήθεια του απείθαρχου δούλου του Ερμή και ενός επιτελείου περιστασιακών βοηθών, ανάμεσα στους οποίους εξέχουσα θέση κατέχει ο παλιός του φίλος Τίτος Άννιος Μίλωνας.

Στην προκειμένη περίπτωση η Ρώμη τον στέλνει εκόντα-άκοντα στην Πάφο για να καταδιώξει .....τους πειρατές, που μετά την εξολόθρευσή τους από τον Πομπήιο, άρχισαν πάλι να σηκώνουν κεφάλι. Και του δίνει για όπλα τέσσερα πλοία, έτοιμα από στιγμή σε στιγμή να βουλιάξουν και έναν καπετάνιο που δεν χάνει ευκαιρία να τον υποτιμήσει. Ω, ναι, ο Δέκιος είναι σίγουρος ότι η νίκη τα έχει τα φτερά για να πετάξει μακριά του. Απρόσμενα όμως, θα σταθεί στο πλευρό του μια πεισματάρα και δυναμική δεκαεξάχρονη πριγκίπισσα, η μετέπειτα βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα. Του διαθέτει το πολυτελές πλοίο της για να ενισχύσει τον αδύναμο στόλο του και θέτει τον εαυτό της στις διαταγές του. Μαζί στρατολογούν και τον Αρίστωνα, ένα φοβερό τύπο, πρώην πειρατή που άλλαξε παράταξη.

Οι προετοιμασίες για την καταδίωξη βαίνουν καλώς, μέχρι που βρίσκεται δολοφονημένος ο Ρωμαίος τοποτηρητής του νησιού Σιλβάνος. Και με τί τρόπο!!!!! Πνιγμένος με λιβάνι, πανάκριβο προϊόν, το μονοπώλιο του οποίου έχει ο βασιλιάς της Αιγύπτου και μπαμπάς της Κλεοπάτρας Πτολεμαίος. Και ο Πτολεμαίος μισεί τη Ρώμη που του αφαίρεσε την Κύπρο και τον έβαλε να πληρώσει ένα υπέρογκο ποσό σαν εγγύηση. Αυτόματα η Κλεοπάτρα καθίσταται ύποπτη.

Ύποπτος είναι και ο Αύλος Γαβίνιος, εξόριστος στρατηγός που μετά τον θάνατο του Σιλβάνου αναλαμβάνει αυτοπροαιρέτως τα ηνία. Και δε συμπαθεί καθόλου τον Δέκιο.

Και σαν να μην έφθαναν αυτά, καταφθάνει και η Ιουλία.

Η κατάσταση χειροτερεύει. Κάθε είδους πειρασμοί παραμονεύουν συνέχεια. Από ύπουλους μαχαιροβγάλτες που του επιτίθενται τη νύχτα, μέχρι την ζωηρή κυρία Φλάβια, σύζυγο του πλούσιου ιππέα Σέργιου Νομπίλιου, που του επιτίθεται και τη νύχτα και τη μέρα...

Όμως ο Δέκιος σ΄αυτή την περιπέτεια έχει να αντιμετωπίσει έναν ακόμα πιο ύπουλο εχθρό: τον μεταφραστή του έργου κ. Νίκο Τσαπαρή. Και αυτόν δεν μπόρεσε να τον νικήσει.

Πράγματι, είναι η πρώτη φορά που ο Δέκιος αποχωρεί από τη σκηνή ηττημένος. Και πως να μην είναι, όταν ο αναγνώστης δεν μπορεί να απολαύσει τα κατορθώματά του, όταν αδυνατεί να παρακολουθήσει την σπιρτόζικη σκέψη του επειδή όλη η προσοχή του αναλώνεται στην προσπάθεια να κατανοήσει το κείμενο γλωσσικά; Όταν κάθε τρεις και λίγο εκνευρίζεται από τα κάθε είδους ατοπήματα που βλέπει μπροστά του;

Δεν έχω δει χειρότερη μετάφραση σε τέτοιου επιπέδου βιβλίο. Ακόμα και τα Άρλεκιν μπορούν να περηφανεύονται για καλύτερη γλώσσα. Αγνοώ τι σχολή τέλειωσε ο κύριος αυτός, αν υποτεθεί ότι πήγε σε κάποια.

Απαράδεκτος χειρισμός της γλώσσας, ανεύθυνο συνονθύλευμα λέξεων, πλήρης άγνοια γραμματικής, συντακτικού, ιστορικών και γεωγραφικών όρων. Το κείμενο βρίθει αγγλισμών και "κατά λέξιν" μετάφρασης. Καθαρευουσιάνικες λέξεις πεταμένες άστοχα όπου τύχει, διαφορετικοί γλωσσικοί τύποι για την ίδια λέξη, την ίδια πτώση. Είναι κρίμα που ο εκδότης δεν έκανε ένα τεστ πριν να του εμπιστευτεί τον Maddox.

Θα σταχυολογήσω μερικά μαργαριτάρια προς τέρψιν του αναγνώστη (: αφού δεν μπορεί να χαρεί κανείς το βιβλίο, ας διασκεδάσει με άλλο τρόπο μαζί του). Δεν είμαι συνεπής στην αναφορά των σελίδων για όλα αυτά, επειδή αρχικά σκοπός μου δεν ήταν η αποθησαύρισή τους.

Α. Γλώσσα.
Τα δόρυα σ. 169: (εννοεί τα δόρατα, και τα λέει έτσι προφανώς επειδή ο ενικός κάνει: το δόρυ).
Η σωρός (σ. 217, για το λείψανο). Φίλε μου, το πτώμα λέγεται σορός!
Η κώμη (για τα μαλλιά). Αυτό που γράψατε είναι το χωριό, τα μαλλιά λέγονται κόμη.
Κλητική της α΄ κλίσης πότε σε -α πότε σε -η.
Η φράση "μακράν καλύτερο" με έχει εξουθενώσει.
Το ίδιο και η "ένας αριθμός" (ένας αριθμός επισκεπτών, αντί για λίγοι/μερικοί/κάποιοι επισκέπτες).
Η γενική στη θέση της αιτιατικής είναι εξίσου εξοντωτική (π.χ. φήμες χειρότερες της αλήθειας, σ. 177).
Το ίδιο και η "μόλις λιγότερο" (σ. 180: μόλις λιγότερο εντυπωσιακή από..., σ. 408: μόλις κάτω από το γόνατο). Κάποιος πρέπει να του πει ότι στα ελληνικά λέμε "λίγο πιο" - αν δεν χρησιμοποιήσουμε διαφορετική έκφραση). Και το αποκορύφωμα: "μόλις πριν γίνεις περισσότερο Ρωμαίος". !!!!!!!!!!!!!!! Τι να πω....

Β. Ιστορικά ονόματα και όροι.
Πεντηκότηρα / ες σ. 382, 415: (το σωστό είναι πεντηκόντορος. Πρόκειται για φορτηγό πλοίο με πενήντα κωπηλάτες).
Οι Αιγύπτιοι με τα ...κίλτ (σ. 386) μου φάνηκαν αρκετά διασκεδαστικοί. Μέχρι τώρα πίστευα ότι αυτή ήταν η εθνική ενδυμασία των Σκωτσέζων.
Γερουσιαστής (εννοεί τον Συγκλητικό, χωρίς να σκεφτεί ότι η λέξη αυτή πιο πολύ θυμίζει τον Κέννεντυ, παρά ένα Ρωμαίο του 1ου π.Χ. αι. Έξυπνο θα ήταν να διάβαζε προηγούμενες μεταφράσεις της σειράς, ώστε να συμπορευτεί με την υπάρχουσα ορολογία).
Και τι να πω για τους ...έφιππους (;!). Έτσι επέλεξε να αποδώσει ο κ. Τσαπαρής την τάξη των ιππέων!
Και ακόμα:
Καπούα (αντί για Καπύη).
Σκέβολας (αντί για Σκαιόλας).
Πάρθιοι (αντί για Πάρθοι).
Τιγρανοκέρτ (αντί για Τιγρανόκερτα, που σημαίνει Τιγρανούπολις, η πόλη του βασιλιά Τιγράνη).
Εκείνο που με κατατρόπωσε όμως ήταν η.... τουρκική πόλη Αράν. Αγνοούσα ότι οι Τούρκοι είχαν καταλάβει την Μ. Ασία ήδη επί Πτολεμαίων, έστω και των τελευταίων....

Εδώ θα σταματήσω, δε θέλω να προκαλέσω άλλη αιματοχυσία.

Ο μεταφραστής ενός ιστορικού μυθιστορήματος οφείλει να έχει ελάχιστη σοβαρότητα και συνέπεια, τόση, ώστε να ανοίξει τουλάχιστον την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Και η χρήση ενός λεξικού δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.

Έγκλημα στην αυλή του Βασιλιά Ήλιου

Τη; Arlette Lebigre. Μετάφραση Ευδοξία Δελλή. Εκδόσεις Θεμέλιο 1999.

Το βρήκα σε μια έκθεση βιβλίου στην Αθήνα, και έχοντας διαβάσει παλιότερα πολύ καλές κριτικές, το αγόρασα.

Άνθρακες ο θησαυρός όμως.

Η ιστορία διαδραματίζεται στο ανάκτορο των Βερσαλλιών το 1685, επί βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Δίνεται μία τυπική περιγραφή του μικρόκοσμου της αυλής, που θεωρεί εαυτόν το κέντρο του σύμπαντος. Ίντριγκες, επιθυμίες, επιδιώξεις, πλαστή ή αληθινή ευσέβεια χαρακτηρίζουν τους ευγενείς και τους υπηρέτες που κινούνται γύρω από τον αεικίνητο βασιλιά και τα μέλη της οικογενείας του. Η μεγαλοπρέπεια κάτω από τις συνθήκες αυτές φαντάζει θλιβερή και ανούσια.

Μια σειρά φόνων ταράζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων αυτών. Ο Γενικός Επιθεωρητής Σουρς μαζί με τον Λα Γκερινιέρ, βαφτιστικό και επίσημο βοηθό του, αναλαμβάνει την εξιχνίαση τους. Στην πορεία θα αποκαλυφθούν κατασκοπείες, βεντέτες και παράνομοι έρωτες με διάφορους συνδυασμούς των πρωταγωνιστών. στο τέλος αποκαλύπτεται και ο ένοχος και ησυχάζουμε.

Η συγγραφέας, ιστορικός και νομικός, καθηγήτρια Πανεπιστημίου και μία από τις καλύτερες ειδικούς του 17ου αι., όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο, δεν έχει τη στόφα του μυθοπλάστη. Το αποτέλεσμα: μια νερόβραστη ιστορία.

Αντιός, Χεμινγουέϊ

Του Λεονάρδο Παδούρα. Μετάφραση Κώστας Αθανασίου. Εκδόσεις Καστανιώτη 2007. Τίτλος πρωτοτύπου: Leonardo Padura, Adios Hemingway

- Τι είναι χειρότερο από ένα κακό βιβλίο;
- Ένα βαρετό βιβλίο.

Το βιβλίο που μόλις διάβασα δεν ήταν καθόλου κακό. Και λογοτεχνία είχε, και ψήγματα χιούμορ διέθετε, και στην πρόσφατη ιστορία αναφερόταν. Ήταν όμως αφάνταστα βαρετό. Του έλειπε το "χου", αυτό το μαγικό πράγμα που σε κάνει να θέλεις να πας παρακάτω, να δεις τι θα κάνουν οι ήρωες, να σκεφτείς και συ πάνω στα τεκταινόμενα. Ο συγγραφέας (εμβριθής γνώστης της ζωής, της δράσης και των γραπτών του Χεμινγουέϊ) κατόρθωσε να σκοτώσει (από έναν τουλάχιστον αναγνώστη, εμένα) κάθε περιέργεια, κάθε επιθυμία για τη συνέχεια της ιστορίας. Ήταν τόσο χάλια που ούτε το συγγραφικό εύρημα με τα δύο χρονικά επίπεδα της δράσης (παρόν και 1958) ούτε η προσεγμένη μετάφραση δεν κατόρθωσαν να τη σώσουν.

Κατάφερα ωστόσο και την τελείωσα.

Εν ολίγαις λέξεσιν ο μύθος είναι ο εξής: Στον κήπο του σπιτιού του Χεμινγουέϊ, στην Κούβα, βρίσκεται ένα πτώμα. Η αστυνομία προσπαθεί να διαλευκάνει το έγκλημα αυτό που συνέβη πριν 40 χρόνια. Ήταν ο Χεμινγουέϊ ο δράστης ή όχι; Επιστρατεύουν για το σκοπό αυτό ένα πρώην αστυνομικό τον Μάριο Κόντε που κυνηγιέται από τα δικά του φαντάσματα και θεωρεί προσωπική υπόθεση την εύρεση της αλήθειας. Την οποία και βρίσκει.

Μου άφησε πικρή γεύση. Ήξερα ότι ο Χεμινγουέϊ δεν υπήρξε ο καλύτερος των ανθρώπων, αλλά το μυθιστόρημα αυτό τον απομυθοποίησε εντελώς, τον εξευτέλισε στο έπακρο. Έτσι τουλάχιστον το εξέλαβα εγώ.

Μια σύσταση έχω να κάνω σε όποιον το συναντήσει στο βιβλιοπωλείο: Μακρυά!!!!!!!!!

Σατουρνάλια

Της D. Comastri Motanari. Μετάφραση Άννα Τσέα. Εκδόσεις Άγρα 2007.

Το βιβλίο έχει ενδιαφέρουσα πλοκή και διαβάζεται ευχάριστα. Τα ιστορικά στοιχεία που δίνει είναι ακριβή. Θα μπορούσε να είναι καλό, εάν δεν του έλειπε ένα βασικό στοιχείο: η πρωτοτυπία.

Από τη στιγμή που υπάρχει ο Δέκιος Καικίλιος Μέτελλος ο Νεότερος του Maddox, ο οποίος εκατό περίπου χρόνια νωρίτερα πραγματοποίησε με επιτυχία αντίστοιχες έρευνες, το βιβλίο τούτο ωχριά. Η συγγραφέας αποκλείεται να μην είχε υπόψη της τον συμαθέστατο αυτόν ήρωα. Γιατί λοιπόν δημιούργησε έναν όμοιο χαρακτήρα, με όμοια δράση, στην ίδια πόλη; Δεν το βρήκε λίγο βαρετό;

Όταν το διάβαζα είχα την ενοχλητική αίσθηση του "κάπου το ξέρω". ´Ολα τα επιμέρους χαρακτηριστικά παρουσιάζουν αντιστοιχίες: Ο συγκλητικός που αδιαφορεί για το αξίωμά του και ψοφάει να διεξάγει αστυνομικού τύπου έρευνες, ο παραδόπιστος και παμπόνηρος Έλληνας δούλος που βοηθάει στην εξιχνίαση των εγκλημάτων, η γυναικεία παρουσία που χώνει τη μύτη της παντού με φαινομενικά καταστροφικά, αλλά σωτήρια στην έκβασή τους αποτελέσματα, η κακόφημη γειτονιά με τις συμμορίες της (αντί για Συβούρα που τη συνηθίσαμε, εδώ έχει αποδοθεί ως Σοβώρα). Σαν να έχουμε δηλαδή χαρακτήρες της Νέας Κωμωδίας που είναι αναμενόμενο να εμφανίζονται σε κάθε επεισόδιο. Το αποκορύφωμα της αντιγραφής όμως είναι η πολυκατοικία που γκρεμίζεται λόγω της κακής κατασκευής της από την πλεονεξία των εργολάβων που χρησιμοποίησαν τα χείριστα των υλικών και της εγκληματικής αμέλειας των αρχών που δεν επιλαμβάνονται του θέματος. Ακόμα και το δολοφονικό χέρι που βοήθησε πριονίζοντας ένα κεντρικό δοκάρι, και αυτό χρησιμοποιήθηκε.

Είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς (αριθμεί δώδεκα) που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Το πρώτο (Θάνατοι στην Πομπηία) μου είχε φανεί πιο δροσερό. Δεν είναι κακό να τα διαβάσει κανείς. Εγώ θα το κάνω, χωρίς να περιμένω φυσικά με ανυπομονησία το επόμενο, όπως συμβαίνει με τα βιβλία του Maddox.

Η διαφορά είναι η ίδια ακριβώς που παρατηρείται ανάμεσα στον Αδελφό Κάντφελ της Έλις Πίτερς και στον Αδελφό Ρογήρο της Kate Sedley: το εμπνευσμένο πρωτότυπο και το λιγότερο ή περισσότερο επιτυχημένο αντίγραφό του.

Έγκλημα στον Πύργο

Της Kate Sedley. Μετάφραση Έλενα Τσουκαλά Εκδόσεις Περίπλους.

Ο Ρογήρος είναι γυρολόγος και ζει στην Αγγλία των μέσων του 15ου αι. Αρχικά επιθυμούσε να γίνει μοναχός, σύντομα όμως κατάλαβε ότι δεν είχε τέτοια κλίση. Άλλο τον προόριζε ο Θεός να πράξει: να αποδίδει δικαιοσύνη μέσω της εξιχνίασης δύσκολων εγκλημάτων. Έτσι, ακούσια σχεδόν, τα βήματά του τον φέρνουν κάθε φορά και σε ένα διαφορετικό μέρος όπου έχει συμβεί κάποιος μη φυσιολογικός θάνατος. Το χέρι του Θεού, μέσω των ανακαλύψεων του Ρογήρου θα υποδείξει κάθε φορά τον ένοχο.

Στην περιπέτεια αυτή, την 6η της σειράς, βλέπουμε τον Ρογήρο να αφήνει μέσα στο καταχείμωνο τη θαλπωρή του σπιτικού του (που το διαφεντεύει με ατσάλινη πυγμή η πεθερά του, μιας και η γυναίκα του έχει πεθάνει) και να αναζητά "καθαρό αέρα" προσπαθώντας να πουλήσει την πραμάτεια του στα διάφορα αγροκτήματα και αρχοντικά.

Το τελευταίο του κατάλυμα είναι στο κτήμα.... για τους ενοίκους του οποίου έχει ήδη συγκεντρώσει αλήθειες και κουτσομπολιά από τους διάφορους σταθμούς όπου σταμάτησε για κατάλυμα ή δουλειά. Εκεί όμως δεν έμελλε να πουλήσει τίποτα. Με την άφιξή του σχεδόν, διαπιστώνεται ο τραγικός θάνατος της κυρίας του σπιτιού, της Λαίδης... που γκρεμίστηκε πέφτοντας από τον παλιό σαξονικό πύργο που αποτελούσε το καταφύγιο και το ερημητήριό της. Η Λαίδη βλέπετε, που δεν ήταν πάνω από 20 χρονών, είχε ιδιαίτερη ροπή προς τη θρησκεία. Οι ανέσεις και τα αγαθά του κόσμου τούτου την άφηναν αδιάφορη.

Ο Ρογήρος βρίσκεται προ αδιεξόδου. Το προσωπικό δε φαίνεται να συμπαθεί την θρήσκα κυρία του. Ο σύζυγός της, για τον οποίο συζητιέται ότι διατηρεί μακρόχρονη εξωσυζυγική σχέση με την άρτι χηρευθείσα γειτόνισσά του, την κυρία Λάινομ, προσπαθεί να περάσει το θάνατό της σαν ατύχημα.

Μια σφοδρή χιονοθύελλα αναγκάζει τον Ρογήρο να παραμείνει έγκλειστος στο αρχοντικό. Η περιέργειά του εξάπτεται και προσπαθεί να βρει μια άκρη, βοηθούμενος και από τον Συμεών, ένα αυστηρό θρησκόληπτο καλόγερο που έφτασε την ίδια μέρα, προσκεκλημένος της Λαίδης, προφανώς για να πατάξει τη διαφθορά του άνομου τούτου οίκου.

Διότι, εκτός από τον σύζυγό της, και ο Μαυρίκιος, γιος του από προηγούμενο γάμο, που είναι συνομήλικος της μητριάς του, δεν πάει πίσω σε ατασθαλίες. Έχοντας υποπέσει στο "αμάρτημα των αρχαίων Ελλήνων" αποτελεί ζευγάρι με τον Ντίσνεϋ, επιστάτη του αρχοντικού!

Σόδομα και Γόμορα!!!

Την κατάσταση περιπλέκει η κυρία Λάινομ, που αψηφώντας τον κακό καιρό, έρχεται στο αρχοντικό και σχεδόν τα κάνει θάλασσα. Εννοείται ότι αποκλείεται και αυτή, και διανυκτερεύει εκεί, πυροδοτώντας νέο κύμα κουτσομπολιών.

Σα να μην έφθαναν αυτά, το ίδιο βράδυ βρίσκεται ριγμένος στο πηγάδι με το κεφάλι, και φυσικά νεκρός, το μόνο άτομο που φαίνεται να αγαπούσε την Λαίδη, ο άεργος ετεροθαλής αδελφός της, νόθος γιος του πατέρα της, που ζει στο αρχοντικό, χάρη στην ανοχή του άντρα της. Είναι ατύχημα ή δολοφονία;

Το κακό όμως τρίτωσε. Στις παρυφές του κτήματος, μέσα σε ένα σύδεντρο, βρίσκεται άλλο ένα πτώμα: ένας άκακος ερημίτης που είχε την καλύβα του λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα και φιλοξένησε τον Ρογήρο πριν λίγες μέρες.

Ο Ρογήρος και ο Συμεών ρίχνουν διαδοχικά τις υποψίες τους από τον έναν στον άλλο. Η φρικτή αποκάλυψη ότι η Λαίδη είχε υποστεί βιασμό στην εφηβεία της, ρίχνει ακόμα περισσότερο μυστήριο στην υπόθεση.

Πως θα βγει άκρη απόλα αυτά; Εγώ αρκετά είπα. Να διαβάσετε το βιβλίο και να παρακολουθήσετε τον Ρογήρο να ξετυλίγει, με τη βοήθεια πάντα του Θεού, το μπλεγμένο αυτό κουβάρι.

Δολοφονία στο πλοίο των προσκυνητών

Του Peter Tremayne. Εκδοτικός Οίκος Θεμέλιο. Αθήνα 2005. Μετάφραση Νίκος Κούρκουλος. Τίτλος πρωτοτύπου: Act of mercy: A Celtic mystery.

Ένα ακόμη βιβλίο του Peter Tremayne με πρωταγωνίστρια τη δαιμόνια νομικό-μοναχή Φιντέλμα του Κάσελ.

Αυτή τη φορά το πεδίο δράσης της τοποθετείται σε ένα πλοίο που κατευθύνεται στην Ιβηρία. Οι συνεπιβάτες της είναι μία ομάδα προσκυνητών. Όταν ένας από αυτούς εξαφανίζεται, όλοι αρχικά πιστεύουν ότι πρόκειται για ατύχημα. Στην πορεία όμως προκύπτουν στοιχεία που παραπέμπουν σε σκαιή δολοφονία.

Η Φιντέλμα, με την ιδιότητά της ως dalaigh των δικαστηρίων, καλείται να εξιχνιάσει το μυστήριο και να αποδώσει τον ένοχο στη δικαιοσύνη.

Στη σειρά αυτή ενδιαφέρον παρουσιάζει η εσωτερική εξέλιξη της προσωπικότητας των ηρώων και κυρίως της πρωταγωνίστριας. Εξελίσσεται επίσης η ατομική τους ιστορία, την οποία μαθαίνουμε είτε βαθμιαία, είτε με αναδρομές στο παρελθόν μέσα από αναμνήσεις, διηγήσεις κτλ.

Το "Δολοφονία στο πλοίο των προσκυνητών" περιέχει άφθονες αναφορές σε προηγούμενα γεγονότα. Θα μάθουμε πολλά για τα φοιτητικά χρόνια της Φιντέλμα. Για πρώτη φορά πληροφορούμαστε την ύπαρξη ενός νεανικού έρωτά της και γνωρίζουμε τον Κίαν, ένα υπερφίαλο, ανόητο και ωραιοπαθή νεαρό που η συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια της σχέσης τους σφράγισε τα τρυφερά της χρόνια και διαμόρφωσε αρνητικά τη στάση της στο θέμα των σχέσεων με το άλλο φύλο. Καθώς παρακολουθούμε τώρα την σημερινή του συμπεριφορά, βλέπουμε ότι τα νεανικά του ελαττώματα δεν τον εγκατέλειψαν, αλλά αντίθετα έχουν διογκωθεί. Η παρουσία του σοκάρει αρχικά τη Φιντέλμα, αλλά ο τρόπος που αντιμετωπίζει τα ζητήματα που προκύπτουν την ταρακουνάει, σβήνοντας τα φαντάσματα του παρελθόντος που την ταλάνιζαν. Οδηγείται έτσι αβίαστα στη σκέψη του μοναχού Αδόλφου.

Για όποιον αναρωτιέται πως μπορούν να συνδυαστούν οι απροκάλυπτοι έρωτες με τον μοναστικό βίο, υπάρχει απάντηση: Οι ιστορίες εκτυλίσσονται στον 7ο αι. μ.Χ. Η κατάσταση αυτή ήταν τότε αποδεκτή. Η σύναψη γάμου και η δημιουργία οικογένειας ανάμεσα στους μοναχούς δεν ήταν ασυνήθιστη. Κατά την περίοδο αυτή η Ιρλανδία βρίσκεται στο μεταίχμιο δύο εποχών. Χαρακτηρίζεται από θρησκευτικές, κοινωνικές και θεσμικές μεταλλάξεις που θα οδηγήσουν στη μετατροπή της από εθνικό βασίλειο σε θρησκευτικό κράτος του μεσαιωνικού κόσμου. Κάτι αντίστοιχο είχε ήδη συμβεί στον ελληνικό κόσμο κατά τον 4ο αι. μ.Χ.

Ο Peter Berresford Ellis (αυτό είναι το πραγματικό όνομα του Peter Tremayne) ανήκει στη σπάνια εκείνη κατηγορία επιστημόνων που είναι αριστοτέχνες στο γράψιμο βιβλίων της "παραλογοτεχνίας" που άπτονται της ειδικότητάς τους. Κινείται αριστοτεχνικά ανάμεσα σε δύο επίπεδα: του αστυνομικού μυθιστορήματος (στο οποίο κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη) και του διδακτικού εκλαϊκευμένου συγγράμματος (στο οποίο μας παρέχει στη σωστή δόση γνώσεις πάνω σε αυστηρά εξειδικευμένα θέματα). Ο αναγνώστης όχι μόνο δεν κουράζεται, αλλά με περιέργεια θα ανατρέξει στο ιστορικό σημείωμα που προτάσσεται για να αντλήσει περισσότερες πληροφορίες που αφορούν τον παράξενο για την εποχή μας κόσμο της εποχής αυτής.

Η εκδίκηση του Τίβερη

Του John Maddox Roberts, Μετάφραση Τιτίνα Σπερελάκη, Εκδόσεις Introbooks, Αθήνα 2007

Μια πολυκατοικία καταρρέει νύχτα στη Ρώμη θάβοντας στα ερείπιά όλους του ενοίκους της. Ο κεντρικός αποχετευτικός αγωγός της πόλης έχει να καθαριστεί μεγάλο χρονικό διάστημα και έτσι η Ρώμη θα πλημμυρίσει με την πρώτη μεγάλη βροχή. Αυτά και άλλα παράτυπα συμβαίνουν στην Ρώμη της παρακμής, όταν οι αιρετοί άρχοντες το μόνο που σκέφτονται είναι το γρήγορο και παράνομο κέρδος.

Ο John Maddox Roberts στο τελευταίο του βιβλίο με πρωταγωνιστή τον Δέκιο Καικίλιο Μέτελλο το νεότερο παρουσιάζει για μια ακόμα φορά τη ζωή της Ρώμης στα χρόνια του Ιουλίου Καίσαρα. Ο Δέκιος από τη θέση του αγορανόμου που κατέχει προσπαθεί να βρει τον ένοχο μιας διπλής δολοφονίας και ταυτόχρονο να ξεσκεπάσει την απάτη και τη διαφθορά των ιθυνόντων και των αρμόδιων για την ασφάλεια του λαού και την προστασία των μεγάλων δημοσίων έργων της πόλης.

Σε σύγκριση με παλιότερα έργα της ίδιας σειράς αυτό είναι το πιο αδύναμο και άτονο. Η πλοκή δεν πείθει ιδιαίτερα και σε κάποια σημεία το ανάγνωσμα γίνεται κουραστικό. Εκείνο που το σώζει είναι η χαριτωμένη και ασυμβίβαστη προσωπικότητα του Δέκιου.