Motive and Opportunity ~ Κίνητρο και Ευκαιρία

Ειδικός Απεσταλμένος

2010-06-06T19:27:00.001+03:00

Της Fred Vargas. Τίτλος πρωτοτύπου:Ceux qui vont mourir te saluent. Μετάφραση Αγγελική Πασσιά. Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες. Αθήνα 2001.

Είναι μια παρέα φοιτητών που σπουδάζουν στη Ρώμη: ο Τιβέριος, ο Κλαύδιος και ο Νέρων. Ο δεύτερος φέρει το όνομα αυτό από γεννησιμιού του. Των αλλονών είναι επίκτητο, το έδωσε ο επιλεγόμενος Νέρων. Οι τρεις τους είναι αχώριστοι, ο Τιβέριος και ο Κλαύδιος μάλιστα παιδικοί φίλοι που πάνε παντού πακέτο. Ο Κλαύδιος είναι πλούσιος. Οι άλλοι όχι, μοιράζονται την πενιχρή υποτροφία του Τιβέριου για να ζουν. Ζουν έχοντας στο μυαλό ότι είναι αυτοκράτορες, ο καθένας υιοθετώντας κάποια χαρακτηριστικά του συνονόματού του. Μήπως είναι ψυχασθενείς;
Είναι η Λάουρα, αιθέρια, άπιαστη και ακατανόητη ύπαρξη, μητριά του Κλαύδιου, σχετικά νέα. Ζει στο Παρίσι, υπεραγαπά τον προγονό της και ακόμα πιο πολύ τον φίλο του Τιβέριο, τον οποίον υποψιαζόμαστε ότι χαρτζιλικώνει γερά για να τα βγάζει πέρα με τις σπουδές του. Μια φορά το μήνα έρχεται στη Ρώμη, κανείς δεν ξέρει γιατί. Οι τρεις πίνουν νερό στο όνομά της. Είναι άραγε ερωτευμένοι;
Είναι ο Ανρί Βαλιμπέρ, ο μπαμπάς του Κλαύδιου, μεγαλοεκδότης. Κρατά στα χέρια του σπάνιο Αναγεννησιακό χειρόγραφο, πρόχειρο σχέδιο του Μιχαήλ Αγγέλου, που θεωρεί ότι προέρχεται κατευθείαν από τη Βιβλιοθήκη του Βατικανού απόπου εξήλθε με καθόλου νόμιμο τρόπο. Το εξηγεί αυτό στον επισκέπτη που ζήτησε τη γνωμάτευσή του, ο οποίος και φρίττει. Μετά ο κ. Βαλιμπέρ πάει στη Ρώμη. Πάει άραγε για το χειρόγραφο; Όπως και νάχει, άμα τη αφίξει του δολοφονείται.
Είναι ο Εντουάρ Βαλιμπέρ, αδελφός του δολοφονηθέντος, υπουργός, που τίποτα δεν τον νοιάζει πέρα από τη διατήρηση της θέσης του με κάθε κόστος. Είναι προφανώς αναίσθητος.
Είναι ο Ρισάρ Βαλάνς, εξαιρετικός νομικός που βρίσκεται σε αποστολή στο Μιλάνο. Απόμακρος, απρόσιτος και εξαιρετικά αποτελεσματικός σε ό,τι αναλαμβάνει. Στην προκειμένη περίπτωση του ανατίθεται από τον υπουργό, με τη βία σχεδόν, η άμεση διαλεύκανση της υπόθεσης και η αποσιώπησή της, ώστε να μη θιγεί το γόητρο του εξέχοντος αυτού ανδρός. Ξεκινάει την έρευνα φέρνοντας δυσκολίες σε όλους, φτύνοντας στην κυριολεξία όποιον τον πλησιάζει. Είναι άραγε τόσο πιο πάνω από τους κοινούς θνητούς;
Είναι ο επίσκοπος Λορέντζο Βιτέλι, που προαλείφεται για Καρδινάλιος του Βατικανού. Παιδικός φίλος της Λάουρας, φίλος και του μετέπειτα άντρα της, έχει αναλάβει υπό την προστασία του τους τρεις αυτοκράτορες. Ανέχεται όλα τα καπρίτσια τους, και τους κάνει παρέα κατεβαίνοντας στο επίπεδό τους. Ἐχει άραγε τόσο ανάγκη τη νεανική τους φρεσκάδα; Η αστυνομία του αναθέτει άτυπη έρευνα στο Βατικανό για να βρεθεί ο αίτιος των κλοπών χωρίς να δοθεί μεγάλη διάσταση στο θέμα. Θα την φέρει εις πέρας;
Είναι η Γκαμπριέλλα Ντελόρμ, συνομήλικη και φίλη των νεαρών, νόθο παιδί αγνώστων γονέων, προστατευομἐνη και αυτή του επισκόπου, που της έχει σταθεί κάτι σαν πατέρας απόταν γεννήθηκε. Κάθε Παρασκευή ο επίσκοπος και οι νεαροί τρώνε ψάρι στο σπίτι της, όπως οφείλει να πράττει κάθε καλός Χριστιανός που σέβεται το τυπικό της θρησκείας του.
Είναι η Μαρία Βέρντι, άχρωμη και άοσμη γραμματέας του Βατικανού, θεούσα, στοιχειό της βιβλιοθήκης που γνωρίζει τα πάντα για τα βιβλία και τα αρχεία και τα τραπέζια τους. Δολοφονείται και αυτή. Γιατί όμως να θέλει κανείς να σκοτώσει αυτό το άκακο και ανούσιο πλάσμα;
Ποιος είχε συμφέρον να κάνει δυο τόσο ετερόκλητους φόνους; Θα φτάσει πρώτος στη λύση ο επιθεωρητής Ρουτζιέρι ή ο Βαλάνς;
Μορφές που κινούνται ρευστά σε παράξενες σχέσεις, ατέλειωτες αναμείξεις συναισθημάτων, ψυχικά φαινόμενα που εκφράζονται με μη δόκιμους τρόπους. Λίγο διαφορετικό από τα άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα της συγγραφέως, αξιόλογο ωστόσο, αρκεί να έχει κανείς την υπομονή να συνεχίσει την ανάγνωσή του και να μη χαθεί στον δαίδαλο του παράλογου χώρου που περιγράφεται.

Το πτώμα με τα ποδοσφαιρικά παπούτσια

2009-05-24T09:47:00.012+03:00

Του Celil Oker. Μετάφραση από τα τουρκικά: Στέλλα Χρηστίδου. Εκδόσεις Καστανιώτης. Αθήνα 2008. Τίτλος πρωτοτύπου: Kramponlou Ceset, 1999.

Ένα μάλλον βαρετό βιβλίο. Με μάλλον ανούσια πλοκή, και μάλλον κακή μετάφραση. Όλα στο μέτριο. Δεν είναι ότι για κάποιο λόγο δεν το παρακολουθείς, είναι ότι όταν γυρίσεις σελίδα, δε θυμάσαι αν ήσουν στο τέλος, στην αρχή ή στη μέση της επόμενης. Και κάνεις κουράγιο για να παρακολουθήσεις μια ήκιστα πειστική ιστορία. Που για να την γράψω εδώ, αναγκάστηκα να την σημειώνω σταδιακά, επειδή ήμουν σίγουρη πως όταν θα έφθανα στο τέλος, δε θα θυμόμουν τίποτα από την αρχή.

Στα για μένα αρνητικά στοιχεία πρέπει να προσμετρήσω τις αναφορές στους δρόμους της Ισταμπούλ, που ήταν εντελώς επίπεδες και αδιάφορες, σε αντιδιαστολή με αυτές του Μάρκαρη για την Κωνσταντινούπολη που σε κάνουν να νομίζεις ότι περπατάς μαζί του και συ.

Το βιβλίο δεν το αγόρασα, μου το δάνεισε μία φίλη, και το πήρα για να δω πως είναι τα αστυνομικά της γείτονος. Το συγκεκριμένο μιμείται τα εγγλεζοαμερικάνικα, αυτά με τον παρακμιακό ιδιωτικό ντετέκτιβ που τα έχει θαλασσώσει στη ζωή του, και παρόλα αυτά ελπίζει ότι θα γλυτώσει από το πνίξιμο τους πελάτες του.

Ο δικός μας λέγεται Ραμζί Ουνάρ, και δρα στην Ιστανμπούλ. Πρώην πιλότος, που ωστόσο δε μπορεί να προσγειωθεί ούτε στην πόλη του με τον προσομοιωτή πτήσεων της Microsoft (ο ίδιος το λέει). Αυτόν τον κύριο λοιπόν, τον συστήνει ένας φίλος του διαφημιστής (που δεν αποκαλείται ποτέ με το όνομά του) σε έναν πελάτη του, τον Καράσου Ιλχάν μπέη, ιδιοκτήτη υφαντουργίας και ποδοσφαιρικής ομάδας τρίτης εθνικής κατηγορίας (της Καράσου Γκιουρέσπορ). Δουλειά του θα είναι να ανακαλύψει ποιος προκαλεί τα στημένα παιχνίδια με σκοπό τον υποβιβασμό της ομάδας.

Ακολούθως αυτοπροσκαλείται στην επίδειξη μόδας της υφαντουργίας, όπου θα παραβρίσκεται και η ομάδα, για να κόψει κίνηση. Κατά τη διάρκειά της πιάνει κουβέντα με έναν φωτορεπόρτερ της κακιάς ώρας, ο οποίος μόνο φωτογραφίες δεν τραβούσε. Αργότερα, την ίδια νύχτα ο φωτογράφος δολοφονείται μπροστά στα μάτια του (ή μάλλον μπροστά στα αυτιά του-διότι δεν είδε, αλλά άκουσε τον πυροβολισμό την ώρα που έκανε τσίσια του). Ο φόνος περνιέται για καρδιακή προσβολή και μόνο ο αναγνώστης έχει μυηθεί στην αλήθεια.

Προσπαθώντας να διαλευκάνει την υπόθεση, επισκέπτεται νύκτωρ το κατάστημα-οικία του θύματος, όπου βρίσκει στο πιο προφανές σημείο ένα χρήσιμο φάκελο, αλλά τον κοπανάνε στο κεφάλι και τον αφήνουν αναίσθητο. Ο φάκελος κάνει φτερά.

Στην πορεία ανακαλύπτει για το γιο του εργοδότη του τον Καραχάν, κάτι πράγματα που ο ίδιος δεν θα ήθελε να ανακαλυφθούν. Ως εκ τούτου, τον απολύει.

Δε θα μείνει άνεργος για πολύ. Τον προσλαμβάνει πάραυτα ο αντίπαλος του Καράσου, Τζέμ Τουμέρ. Αντίπαλος και στη δουλειά και στο παιχνίδι, μιας και αγόρασε και αυτός μια ομάδα -προς τέρψιν της ποδοσφαιρομανούς (και ωραιοτάτης) συμβίας του. Ο Ραμζί πρέπει να βρει γιατί εξαφανίστηκε η ωραία Αισού, σχεδιάστρια μόδας, υπάλληλος του Τουμέρ μπέη που ερωτοτροπούσε με την αντίπαλη υφαντουργία του Καράσου και σχετιζόταν με το γιο του τον Καραχάν και τον τερματοφύλακα της Γκιουρέσπορ Ζαφέρ.

Ο Τουμέρ μπέης, ήδη από την εναρκτήρια συζήτηση, τον ενημερώνει ότι ο ίδιος βρίσκεται πίσω από τα στημένα παιχνίδια, αλλά μην τον παρεξηγήσατε, δεν φταίει, το έκανε με προτροπή του δολοφονηθέντος φωτογράφου που λέγαμε.

Στην συνέχεια ο Ιλχάν μπέης τον παρακαλεί να συνεχίσει τις έρευνες για πάρτη του, ο γιος του Καραχάν εξακολουθεί να παραπαίει αν και στο τέλος ζητάει ταπεινά συγνώμη για τη συμπεριφορά του.

Αυτό ήταν. Παρακάτω δε μπόρεσα να πάω. Ταξίδια πήγα, από ταξίδια γύρισα, άλλα βιβλία διάβασα, αυτό εκεί, να γεμίζει σκόνη στο κομοδίνο. Ήρθε λοιπόν η ώρα της απόσυρσης, για να βγω και από την έγνοια του.

Αν έχετε περιέργεια για τα περαιτέρω, αναζητήστε το στα βιβλιοπωλεία. Και μην έχετε τύψεις. Στο κάτω-κάτω, τόσα λεφτά πετάμε εδώ κι εκεί.

Ο χάλκινος οφθαλμός

2009-05-20T23:33:00.022+03:00

Του Παναγιώτη Αγαπητού. Εκδόσεις Άγρα. Αθήνα 2006.

Η δεύτερη ιστορία της σειράς, που ακολουθεί το "Εβένινο Λαούτο".

833 π.Χ. Ο Πρωτοσπαθάριος Λέων βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη με εντολή του αυτοκράτορα Θεόφιλου, για διοικητικές υποθέσεις του κράτους, φανερές και μυστικές. Οι φανερές έχουν να κάνουν με στρατιωτικά ζητήματα, οι μυστικές με θρησκευτικά.

Βρισκόμαστε στην καρδιά της Εικονομαχίας, της μεγάλης αυτής θρησκευτικοπολιτικής διαμάχης που δίχασε τη βυζαντινή κοινωνία και την εκκλησία για δύο αιώνες.

Ο Θεόφιλος ήταν εικονομάχος - παρεμπιπτόντως δε θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί το πώς ο ίδιος θα βοηθούσε τα μέγιστα στο να επιτευχθεί αυτό που τόσο πολεμούσε. Η αντίστροφη πορεία άρχισε από τη στιγμή που έδωσε το μήλο στη Θεοδώρα και την έκανε αυτοκράτειρα. Η οποία, 10 χρόνια μετά από την ιστορία μας, το 843 δηλαδή, αναστήλωσε πανηγυρικά τις εικόνες. Και η άλλη κοπέλα, η Εικασία, που ήταν ξύπνια και ετοιμόλογη, άλλαξε τη ζωή της και μας χάρισε ένα από τους ωραιότερα ακούσματα της Βυζαντινής Υμνογραφίας.

Και πώς της το ξεπληρώσαμε; Με μια λανθασμένη και άδικη υστεροφημία. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί ο κόσμος θεωρεί την μοναχή και υμνογράφο Κασσιανή πόρνη. Η Κασσιανή δεν ήταν πόρνη. Έγραψε ένα ποίημα για μία πόρνη. Το "Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή" δεν το λέει η ίδια, αλλά η πόρνη που κατά το Ευαγγέλιο άλειψε με μύρο τα πόδια του Χριστού και τα σκούπισε με τα μαλλιά της. Αυτό το περιστατικό περιγράφεται στο ποίημα, που μελοποιήθηκε και ψάλλεται την Μ. Τρίτη.

Τώρα εσείς νομίζετε ότι έχω ξεφύγει από το θέμα. Δεν ξέφυγα. Ούτε ο ίδιος ο Αγαπητός δεν απέφυγε τον πειρασμό της τρυφερής αυτής ιστορίας: ένα από τα κύρια πρόσωπα του μυθιστορήματος, αντίπαλος μάλιστα του Λέοντα, είναι η μοναχή και ποιήτρια Κασσία. Και θα βρούμε στις σελίδες τον απόηχο της επίσκεψης του Θεόφιλου στην Κασσιανή την ώρα που έγραφε το ποίημά της και "κρότον τοις ωσίν ηχηθείσα" το παράτησε μισοτελειωμένο και "τω φόβω εκρύβη", όπως την έψεξε απογοητευμένος ο βασιλιάς.

Αντίθετα με τις συνήθειές μου δεν θα περιγράψω την υπόθεση. Όσοι διαβάσατε το βιβλίο, ξέρετε τι λέω. Όσοι δεν το διαβάσατε, να το αγοράσετε και να το διαβάσετε. Θα σας αρέσει, αλλιώς δεν θα βρισκόσασταν στην ιστοσελίδα αυτή.

Θα αναφερθώ μόνο στο χώρο της δράσης και στο πως τον είδα από τη δική μου σκοπιά.

Εγώ σπούδασα στη Θεσσαλονίκη Αρχαιολογία. Και φυσικά τη λάτρεψα (και τη Θεσσαλονίκη και την Αρχαιολογία). Το μάθημα της Μνημειακής Τοπογραφίας Θεσσαλονίκης όμως το είχα ξεχάσει. Και διαβάζοντας το βιβλίο άρχισαν ένα - ένα να μου έρχονται στο μυαλό τα μνημεία, και η ιστορία τους και η αρχιτεκτονική τους μορφή και έβλεπα πώς ο συγγραφέας τα παρουσίαζε πιστά για τον ειδήμονα, γλαφυρά για τον μη γνώστη. Και όλα αυτά τα συνδύαζα με τη σημερινή Θεσσαλονίκη, και έβλεπα πώς έχει διαμορφωθεί το πριν σε τώρα και πώς βλέπεις τα μυθιστορηματικά δρώμενα περπατώντας τους σύγχρονους δρόμους.

Ιδιαίτερα με εντυπωσίασε η σκηνή στο ερειπωμένο ήδη κατά τον 9ο αι., ανάκτορο του Γαλερίου. Η συνύπαρξη ερειπιώνων και κατοικημένου χώρου θα πρέπει να ήταν συχνή στις πόλεις με μεγάλη ιστορία, σε μας όμως αυτό δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό. Ο μάγος Αγαπητός το κατάφερε να γίνει.

Το εβένινο λαούτο

2009-05-16T10:12:00.024+03:00

Του Παναγιώτη Αγαπητού. Εκδόσεις Άγρα. Αθήνα 2003.

Το βιβλίο αυτό το διάβασα με το που κυκλοφόρησε. Μου το είχε δανείσει μια φίλη. Από την πρώτη πρόταση με σκλάβωσε. Το τελείωσα και της το επέστρεψα με βαριά καρδιά. Έκτοτε, το σκέφτομαι συχνά, και αυτό και τον "Χάλκινο Οφθαλμό" που το διαδέχτηκε. Τα αγόρασα και τα χάρισα σε φίλους. Σκέφτομαι να τα αγοράσω και για μένα. Δεν θέλω να λείπουν από την αστυνομική βιβλιοθήκη μου - ειδικά τώρα, που έμαθα ότι θα υπάρξει και τρίτη συνέχεια, στη Σκύρο.

Ούτε ο κ. Αγαπητός, ούτε το "Εβένινο Λαούτο" έχουν ανάγκη τις δικές μου συστάσεις. Μια ματιά στις ιστοσελίδες αρκεί για να διαπιστώσει κανείς, όχι απλώς τις θετικές κριτικές, αλλά τον ενθουσιασμό των αναγνωστών επειδή κατάφεραν ένα δύσκολο έργο: να κάνουν θελκτική μια παρεξηγημένη περίοδο, την Βυζαντινή.

Όλοι την μισούσαμε στο σχολείο, θυμάμαι. Προσωπικά ούτε στο Πανεπιστήμιο τη συμπάθησα. Στην δουλειά μου, μόλις που την ανέχτηκα. Αιτία ήταν ο τρόπος που επέλεξε η επίσημη Πολιτεία (και οι συγκεκριμένοι δάσκαλοι που είχα εγώ) να μας την μεταδώσουν. Τώρα που το σκέφτομαι, μπορεί και να μην ήξεραν άλλους. Η Πηνελόπη Δέλτα κάτι επιχείρησε με τον "Καιρό του Βουλγαροκτόνου", αλλά και αυτή επικεντρώθηκε σε μάχες και άλλα τινά που είναι μια άλλη ιστορία.

Από το 2000 το Υπουργείο Πολιτισμού ξεκίνησε μια σειρά αρχαιολογικών εκθέσεων, δημοσιεύσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που έγιναν στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Μυστρά. Ο γενικός τίτλος ήταν "Ωρες Βυζαντίου" και ο σκοπός να γνωρίσει το κοινό και οι ειδικοί την καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο. Η επιτυχία ήταν τεράστια. Έτσι αποδείχτηκε ότι δεν είχαμε τίποτα με το Βυζάντιο καθ΄εαυτό, είναι μάλιστα πολύ πιο κοντά μας από τον Περικλή. Απλώς δεν θέλαμε άλλες μάχες, νικηφόρες ή μη.

Μέσα σ΄αυτό το πλαίσιο κινείται "Το Εβένινο Λαούτο". Η ιστορία διαδραματίζεται τον 9ο αι. στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Αυτοκράτορας είναι ο Θεόφιλος (ο γνωστός, που όταν γίνονταν τα καλλιστεία για την επιλογή της συζύγου του είπε αστειευόμενος: "ως άρα εκ γυναικός ερρύη τα φαύλα" και αντί να δώσει το μήλο στην Εικασία, το έδωσε στη Θεοδώρα - αλλά κι αυτή είναι άλλη ιστορία).

832. π.Χ. Ο Πρωτοσπαθάριος Λέων, αξιωματούχος του Θεόφιλου, πηγαίνει στη Βαγδάτη με μια πρεσβεία που θα διαπραγματευτεί την ειρήνη με τον χαλίφη. Ένας από τους σταθμούς του ταξιδιού είναι η Καισάρεια. Εκεί ο Λέων για λόγους ανωτέρας βίας, αναγκάζεται να επιλύσει μια πολύ-πολύ περίπλοκη υπόθεση.

Νομίζω όμως ότι είπα ήδη πολλά στον πρόλογο, έτσι, αν καταπιαστώ και με το κυρίως θέμα, θα μακρηγορήσω πολύ.

Ας περάσουμε λοιπόν στον επίλογο.

Ο κ. Αγαπητός κατέχει τον λόγο, κατέχει την εποχή που πραγματεύεται και πάνω από όλα κατέχει τούτο: ότι γράφει για το ευρύ κοινό.

Ο Φάρος

2009-05-14T08:58:00.020+03:00

Της Της P. D. James. Μετάφραση: Τ. Τόλια. Εκδόσεις Καστανιώτης. Αθήνα 2007. Τίτλος πρωτοτύπου: The Lighthouse, 2006.

Στα ανοιχτά της Κορνουάλης (ότι και να σημαίνει αυτό) υπάρχει ένα μικρό ιδιωτικό νησί, απροσπέλαστο για τους κοινούς θνητούς. Έχει βλέπετε μετατραπεί σε "ησυχαστήριο" για άτομα με αυξημένες ευθύνες που ζητούν λίγη ψευδαίσθηση ηρεμίας και ξεκούρασης από τα υψηλά τους καθήκοντα. Ανήκει σε μια μη κερδοσκοπική οργάνωση στην οποία το μεταβίβασε ο τελευταίος ιδιοκτήτης.

Οι μόνιμοι κάτοικοι είναι ελάχιστοι: το απαραίτητο προσωπικό και η τελευταία απόγονος της οικογένειας που το είχε κάποτε στην κατοχή της. Η ηλικιωμένη κυρία έφερε μαζί και τον μπάτλερ της, με τον οποίο συνδέεται με φιλική σχέση (όση φιλική σχέση μπορούν να αναπτύξουν άτομα του είδους αυτού που η ψυχρότητα ανήκει στο γονιδιακό τους σύστημα).

Στο νησί υπάρχει ένας φάρος, εγκαταλειμμένος σήμερα. Ο φάρος αυτός θα χρησιμεύσει σαν σκηνικό μιας αποτρόπαιας πράξης: ο διεθνούς φήμης συγγραφέας Νέιθαν Όλιβερ βρίσκεται νεκρός, κρεμασμένος από το κιγκλίδωμα στην κορυφή του. Αυτοκτονία φυσικά. Ποιός να θέλει το θάνατό του; Και δεν θα μπορούσε να διαλέξει χειρότερη ώρα: στο νησί αναμένεται μια υψίστης σημασίας συνάντηση Κορυφής υπό τον Πρωθυπουργό της Μ. Βρεττανίας. Η υπόθεση πρέπει να διαλευκανθεί "ως τάχιστα".

Καλείται με άκρα μυστικότητα ο αστυνόμος Νταλγκλίς και οι δύο βοηθοί του, η Κέιτ και ο Μπρέντον Σμιθ. Η πρόσκληση δεν άρεσε σε κανένα. Ήταν Σαββατοκύριακο και όλοι είχαν να κάνουν κάτι πολύ προσωπικό.

Και να που βρίσκονται στο νησί. Και αρχίζει η χορεία των ανακρίσεων, υποθέσεων, συζητήσεων, και αρχίζουν να μαθαίνονται πράματα και θάματα: πόσο δύστροπος ήταν ο αποδήμήσας, πόσο δύσκολη έκανε ή είχε κάνει τη ζωή πολλών, και πως, στο φινάλε, κανείς δε δυσαρεστήθηκε με την απόφασή του να τους αφήσει γεια. Μα, τότε, μήπως δεν έφυγε οικειοθελώς; Μηπως κάποιος τον βοήθησε να πάρει την απόφασή του;

Και αρχίζουν οι υποψίες: η κόρη του, αναγκαστική συνοδός και γενικών καθηκόντων υπάλληλος, και ο γραμματέας του που πολύ θα ήθελαν να παντρευτούν και ο Όλιβερ δεν το επέτρεπε επειδή θα ξεβολευόταν, κινούν από την αρχή το ενδιαφέρον. Σιγά-σιγά αποκαλύπτεται ότι όλοι σχετίζονται, ακόμα και οι φαινομενικά άσχετοι και τυχαίοι φιλοξενούμενοι-επισκέπτες που βρίσκονται εκεί.

Και ενώ όλα φάνηκαν να παίρνουν ένα δρόμο, μια δεύτερη δολοφονία ταράζει τα νερά. Και κάτι απρόβλεπτο και οχληρό: Ο αστυνόμος προσβάλλεται από ΣΑΡΣ και τον απομονώνουν στο αναρρωτήριο. Ευτυχώς ο γιατρός είναι από τους καλύτερους, που για δικούς του λόγους θάφτηκε στο απομονωμένο νησί.

Η Κείτ αναλαμβάνει. Η προσοχή της όμως διασπάται από την τρυφερή ανησυχία της για τον αστυνόμο. Και σαν να μην έφτανε αυτό, είναι και ηθικά υποχρεωμένη να δίνει αναφορά στην φίλη του. Ο Μπέντον Σμίθ το παίρνει μυρουδιά και απορεί: γυναίκες.....

Για τη συνέχεια θα πρέπει να ανατρέξετε στο πρωτότυπο.

Από τα καλύτερα της Τζέιμς. Περιγραφές χώρων και καιρικών συνθηκών (μου άρεσε πολύ η ομίχλη), των σκέψεων του καθένα, αναδρομές στο παρελθόν, όλα συντείνουν στο να μην το αφήσεις από τα χέρια σου προτού το τελειώσεις. Και, ενώ φαινομενικά ο χώρος δράσης είναι ευρύς (ένα ολόκληρο νησάκι με τα οικήματά του, τις παραλίες του, τα δάση του), στην πραγματικότητα δε διαφέρει από ένα κλειστό σπίτι, όπου όλοι τούς βλέπουν όλους και έχουν άποψη για όλους, όπου ανάβουν τα τζάκια τους, παίρνουν τα τσάγια τους και απολαμβάνουν τα δείπνα τους. Και ο δολοφόνος μαζί.

Έγκλημα στο Μαρτινγκαίηλ

2009-05-12T14:00:00.019+03:00

Της P. D. James. Μετάφραση Ι. Τσάμης. Επιμέλεια Κ. Λιόντης. Εκδόσεις Ροές. Αθήνα 1986. Τίτλος πρωτοτύπου: "Cover her face", 1962.

Πολύ παλιό, ε;

Σύμφωνοι, είναι όμως από αυτά που λέγονται κλασικά. Το είχα ξαναδιαβάσει τόσο παλιά, που είχα ξεχάσει την υπόθεση και φυσικά το δολοφόνο. Τώρα που ξαναέπεσε στα χέρια μου δεν το αρνήθηκα.

Η οικογένεια Μάξι είναι μια τυπική αγγλική οικογένεια που ανήκει στην καλή λεγόμενη κοινωνία της υπαίθρου. Κάποτε ρύθμιζε την τύχη ενός χωριού και των ανθρώπων του. Τώρα δεν την ρυθμίζει πια. Έχει φτωχύνει, παραχωρεί ή πουλάει τμήματα της ιδιοκτησίας της και αρκείται σε τιμητικούς τίτλους και στον σεβασμό των χωρικών.

Τη στιγμή που την γνωρίζουμε η οικογένεια αποτελείται από την μητέρα, κ. Ελήανορ Μάξι, τον γιό κ. Στέφεν Μάξι και την κόρη, κ. Ντέμπορα Ρίσκοε, που είναι χήρα. Ο πατέρας ζει, αλλά εδώ και χρόνια είναι κατάκοιτος. Τα παιδιά είναι εξαιρετικά κακομαθημένοι αργόσχολοι, ειδικά ο Στέφεν, που παρόλο που ασκεί το επάγγελμα του γιατρού είναι τελείως ανεύθυνος σε προσωπικά και οικογενειακά θέματα και αδιάφορος για τα πάντα, εκτός από την καλοπέρασή του. Καλός αλλά λίγος που λένε.

Κοντά στο σπίτι τους βρίσκεται το Άσυλο για ανύπαντρες μητέρες "Σαίν Μαίρη", που σε κάνει να αναρωτιέσαι που βρέθηκαν τόσες πολλές στην περιορισμένη κοινωνία της επαρχίας, ώστε να γεμίσουν ένα άσυλο. Τέλος πάντων το άσυλο υπάρχει και διευθύντριά του είναι η Μις Λίντελ, που είναι ανύπαντρη, αλλά όχι και μητέρα. Μία από τις τροφίμους, η Σάλλυ Τζάπ, στέλνεται σαν υπηρέτρια στο αρχοντόσπιτο. Ωραία, δροσερή και μυστικοπαθής, φαίνεται ότι είχε τη δύναμη να ταράξει τα νερά, γιατί ένα ωραίο πρωί βρίσκεται δολοφονημένη άγρια στο κρεβάτι της. Ύποπτοι είναι τα μέλη της οικογένειας, η ιδιόρρυθμη οικονόμος τους Μάρθα και οι δύο φιλοξενούμενοι, Φίλιπ Χήρς και Κάθριν Μπόουερς που γλυκοκοιτάζουν τα δύο αδέρφια πλάθοντας όνειρα θερινής νυκτός, ο καθένας για το αντίθετο φύλο βέβαια, μην πάει στο κακό ο νους σας.

Ο αστυνόμος Νταλγκλίς και ο βοηθός του καταφθάνουν για να εξιχνιάσουν το έγκλημα.

Το μυθιστόρημα αυτό είναι ζοφερό, αλλά ούτε μια στιγμή ο αναγνώστης δεν αισθάνεται μελαγχολική διάθεση. Αντίθετα η κάθε σελίδα σε προκαλεί να πας στην επόμενη. Θα παρακολουθήσουμε βήμα-βήμα την επαγωγική σκέψη του Νταλγλίς, αλλά και τις σκέψεις των τεσσάρων νεαρών που προσπαθούν από τη μεριά τους να βρουν τον ένοχο. Θα δούμε για ακόμα μια φορά τα άπλυτα του κάθενός να βγαίνουν στη φόρα, τις μύχιες σκέψεις του να γίνονται κτήμα του διπλανού.Πάθη, φοβίες και ευσεβείς πόθοι μπλέκονται στο αξεδιάλυτο κουβάρι των οικογενειακών, φιλικών ή όποιων άλλων σχέσεων. Και όταν θα έρθει η ώρα της αποκάλυψης του δολοφόνου (που γίνεται με καθαρά "πουαρικό" τρόπο) θα διαπιστώσουμε ότι το θύμα έβαλε και αυτό το χεράκι του στη δολοφονία του.

Η Τζέιμς θεωρείται διάδοχος της Άγκαθα Κρίστι, είναι χιλιοειπωμενο αυτό, αλλά διαβάζοντας το μυθιστόρημα το βλέπεις σαν χειροπιαστή πραγματικότητα.

Αναπαράγει και αυτή την αγγλική κοινωνία και τη ζωή της στην ύπαιθρο που δεν φαίνεται να διαφοροποιείται και πολύ από την εποχή της Αγκάθα Κρίστι: τα τσάγια, οι φιλανθρωπικές γιορτές, ο εφημέριος, η ξεπεσμένη πλούσια οικογένεια που κρατά τους τύπους του παλιού καιρού, φαίνονται να είναι ίδια. Μόνο που εδώ μοιάζουν πιο πολύ καρικατούρα, παρά πραγματικότητα.

Ο μόνιμος ήρωάς της, αστυνόμος Νταλγκλίς, ανήκει στην επίσημη αστυνομία και οι μέθοδοί του είναι πιο σύγχρονες και πιο ...γήινες από του Πουαρό, που βασιζόταν αποκλειστικά στα φαιά του κύτταρα. Καθώς μάλιστα, προϊόντος του χρόνου, εξελίσσεται η προσωπικότητά του και αλλάζουν οι βοηθοί του, έρχεται πιο κοντά σε μας και οι τρόποι δράσης, τα μέσα, οι μέθοδοι περνούν το κατώφλι της εποχής μας.

Έγκλημα στην αρχαία Ολυμπία

2009-05-04T21:50:00.016+03:00

Του Θάνου Κονδύλη. Εκδόσεις Ψυχογιός. Αθήνα 2007.

Το βιβλίο μου το δάνεισε ένα ζευγάρι φίλων. Μιλώντας μου γιαυτό, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, είπαν: " ἁν η έκτασή του μειωνόταν στο 1/3 θα ήταν καλό". Τους αντιμετώπισα με συγκατάβαση. "Φαίνεται ο άνθρωπος θα γράφει καμιά περιγραφή του Ιερού της Ολυμπίας, και όντας έξω από τα πράγματα, βαρέθηκαν. Λίγη αρχαιολογία κάνει καλό στον καθένα". Έτσι σκέφτηκα. Το πήρα λοιπόν πασιχαρής που θα διάβαζα το πόνημα άλλου αρχαιολόγου και ...

.....Ζευ Πάτερ, τί ήταν αυτό που έπαθα!

Κάπου στον 5ο αι. π.Χ., παραμονές των Ολυμπιακών Αγώνων, δολοφονείται στο Ιερό της Ολυμπίας ένας Σπαρτιάτης αθλητής. Γεγονός εξαιρετικά δυσάρεστο. Ο Αλέξανδρος, Αθηναίος ευγενής και πρώην άρχων με ειδικότητα στην εξιχνίαση εγκλημάτων, βρίσκεται εκεί προσκεκλημένος του φίλου του, Αρχιερέα Αγήνορα. Οι Σπαρτιάτες κατηγορούν για το φόνο τους Αθηναίους. Ο Αγήνορας πείθει τον Αλέξανδρο να εξιχνιάσει το έγκλημα με βοηθό τον Σπαρτιάτη Λεωνίδα. Οι δύο άνδρες δεν έχουν άλλη επιλογή από το να συνεργαστούν. Σύντομα ανακαλύπτουν μια συνωμοσία ....των Περσών που επιδιώκουν να καταστρέψουν την Ελλάδα. Φυσικά τους κατατροπώνουν.

Σας φαίνεται καλό το στόρυ; σας εγγυώμαι ότι πρόκειται για φρίκη του χειρίστου είδους. Το αστυνομικό απαιτεί δράση, αγωνία, γοργή αλληλοδιαδοχή σκηνών και καταστάσεων, ώστε ο αναγνώστης να σέρνεται από τη μύτη. Τίποτα τέτοιο όμως δεν κατοικεί εδώ.Κατάφερα και διάβασα και τις 478 σελίδες του ανούσιου αυτού έργου. Από μαζοχισμό φυσικά.

Από που να πιάσω και που να τελειώσω; Ας δώσω λίγα μόνο δείγματα:

1. Ο ήρωας μάς πρήζει με φοβερά διλήμματα του τύπου "ποιος είμαι, πού υπάγω, να παντρευτώ ή να μην παντρευτώ" κτλ. κτλ. Μα κύριε συγγραφέα μου, αν ο ντετέκτιβ αναλίσκεται σε ερωτοτροπίες με την υπηρέτρια του πανδοχείου που διαμένει, απολαμβάνει περιπάτους και υποχρεώνει και μας να τους υποστούμε, και κάνει φιλοσοφικοειδείς σκέψεις, τότε θα σπαταλήσει όλο το χρόνο της μυθιστορηματικής του ζωής. Και όχι μονάχα να πιάσει το δολοφόνο, αλλά ούτε να μυριστεί το φόνο δεν θα προλάβει.

2. Ο συγγραφέας μπερδεύει τον εαυτό του με συγγραφέα ιστορικών μυθιστορημάτων και μας αναγκάζει να υποστούμε την κουραστική ανάγνωση διαφόρων λεπτομερειών, όπως π.χ. όλα τα σχετικά με τον παραγκωνισμό του Κόνωνα από την πολιτική σκηνή της Αθήνας.

3. Ο συγγραφέας μπερδεύει τον εαυτό του με τον περιηγητή Παυσανία και μας δίνει μακροσκελέστατες περιγραφές των τόπων που επισκέπτεται ο ήρωάς του. Αν κάνουμε την επιστήμη μας ανάγνωσμα για τους πολλούς, τότε οφείλουμε να γράφουμε για τους πολλούς και όχι για μας.

4. Και τα ονόματα; Τι να πω για τα ονόματα των ηρώων, που τα περισσότερα είναι μη πειστικά. Τα Αλέξανδρος και Βερενίκη είναι μακεδονικά, και την εποχή στην οποία βρισκόμαστε δεν είναι αντιπροσωπευτικά της Νότιας Ελλάδας. Όλοι οι Σπαρτιάτες δεν είναι απαραίτητο να λέγονται Άγις και Λεωνίδας. Αφού είναι αρχαιολόγος, θα μπορούσε να ανατρέξει στις πηγές. Οι επιγραφές, κυρίως οι επιτύμβιες, μας προσφέρουν άφθονο υλικό για να διαλέξουμε.

5. Το καλύτερο σας το αφήνω για το τέλος: Κάτω από το ιερό, υπάρχει ένα ολόκληρο σύμπλεγμα υπόγειων διαδρόμων και δωματίων, που οδηγούν στον ναό του Δία και συγκεκριμένα στη βάση του χρυσελεφάντινου αγάλματος του θεού, που (έρμε Φειδία) είναι κούφιο και έχει μέσα σκάλες και μηχανισμούς και από τα μάτια του μπορείς να βλέπεις τι γίνεται στον ναό...

Μα είναι πράγματα αυτά για να τα γράψει αρχαιολόγος;

Ύβρις............

Ο Μοναχός Αθανάσιος

2009-05-03T18:07:00.006+03:00

Του Παύλου Εμμ. Ζαννή. Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη. Αθήνα 2009.

Η ευκαιρία για να το αγοράσω μου δόθηκε σε πρόσφατη επίσκεψή μου στο βιβλιοπωλείο ΠΟΛΙΤΕΙΑ, όταν την ώρα που έφευγα, το πήρε το μάτι μου στον πάγκο των προτεινόμενων. Το κίνητρο ήταν αφενός ο τίτλος, αφετέρου ο Έλληνας συγγραφέας (καθότι πρέπει να ενισχύουμε την ελληνική συγγραφική προσπάθεια). Φρόντισα σχετικά γρήγορα να κλέψω και το χρόνο για την ανάγνωσή του.

Ξάπλωσα στην πολυθρόνα μου, εφοδιάστηκα με σοκολάτες, και άρχισα.... Στην αρχή ήταν τραβηχτικό, και πήρα θάρρος για να συνεχίσω να κλέβω το χρόνο μου. Γρήγορα όμως απογοητεύτηκα.

Εν ολίγοις: η ιδέα ήταν καλή, η αξιοποίησή της μετριότατη.

Το εύρημα του μοναχού- ντετέκτιβ, αν και όχι πρωτότυπο (Κάντφελ, Ρογήρος, Φιντέλμα, Πελαγία...) είναι, απ΄όσο γνωρίζω, για τα ελληνικά αστυνομικά πρωτοφανέρωτο.

Η σύλληψη του θέματος και της πλοκής ήταν επίσης καλή:

Ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Ταξιαρχών Ρόδου Χριστόδουλος, κατά κόσμον Χρήστος Ιακώβου, πρώην ανακριτής, χάνει τον ανεψιό του Νικολό σε τροχαίο. Ένα παράξενο, κατά τη γνώμη του, τροχαίο. Ένας φόνος. Αναθέτει λοιπόν στον μοναχό Αθανάσιο, κατά κόσμον Πέτρο Αθανασιάδη, πρώην ταξίαρχο της Ασφάλειας, να διαλευκάνει την υπόθεση.

Ταυτόχρονα δύο αναίτιοι εκ πρώτης όψεως φόνοι λαμβάνουν χώρα: δύο φιλήσυχοι πολίτες, ένας έμπορος φτηνών γουναρικών και ένας κατώτερος τραπεζικός υπάλληλος εξαναγκάζονται σε αιώνια αποδημία.

Ο Μοναχός Αθανάσιος, συνδέει τις τρεις περιπτώσεις, και με τη βοήθεια του παλιού του φίλου και υφισταμένου Μπίλι (τωρινού ταγματάρχη της Ασφάλειας Βασίλειου Πετρακόπουλου) προσπαθεί να βρει τη λύση. Δουλεύοντας μεθοδικά και ξαναανακρίνοντας αφανώς όλους τους εμπλεκόμενους, φτάνει στην ωραία Ελένη, πρώην αγαπημένη του Νικολού και νυν φιλενάδα του μεγαλοξενοδόχου Αλέξανδρου Γεωργάκη. Αυτή θα του υποδείξει την άκρη του μίτου για να προχωρήσει.

Στην υπόθεση εμπλέκονται στη σωστή δόση ζεύγος πλούσιων Γερμανών τουριστών, στρατιωτικοί, και η αιώνια ερωτευμένη με τον Νικολό Μαρία.

Κρίμα που δεν μπόρεσαν όλα αυτά να αξιοποιηθούν με μία σφιχτοδεμένη αφήγηση.

Ο λόγος είναι χαλαρός και άνευρος, οι διάλογοι μη πειστικοί. Άπειροι πλατειασμοί, δίνουν την αίσθηση ότι αναμασάται συνεχώς το ίδιο νόημα με κάθε είδους λεκτική παραλλαγή, προκειμενου να γεμίσουν οι σελίδες. Αυτό κάνει την εξέλιξη στατική, την ανάγνωση κουραστική. Για παράδειγμα: από την αρχή μας λένε ότι οι τρεις φόνοι είναι διαφορετικοί. Αυτό πόσες φορές πρέπει να το ακούσουμε για να το εμπεδώσουμε; Ότι η δολοφονία του γουναρά ήταν εσπευσμένη. Με πόσους άλλους τρόπους πρέπει να μας το πούν; Σε πόσο βάθος πρέπει να αναλυθεί χωρίς να καταντήσει πλύση εγκεφάλου; Ότι η Ελένη είναι έξυπνη γυναίκα και σπάνιος άνθρωπος. Το υμνολόγιο όμως που την ακολουθεί κάθε φορά που ακούγεται το όνομά της, είναι το λιγότερο, αφελές.

Ο μυθιστοριογράφος είναι πρωτόβγαλτος. Θα πρέπει λοιπόν να του δώσουμε άλλη μια ευκαιρία. Θα πρέπει όμως να έχει υπόψη του ότι άν ο αναγνώστης αρχίσει να αφαιρείται και να πηδάει σελίδες, ο συγγραφέας έχει χάσει το παιχνίδι.

Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι ο Μοναχός Αθανάσιος, πριν να φτάσει στο τέλος του στενού, όπως ο ίδιος διατείνεται, δρόμου του, θα αποδώσει πολλές φορές ακόμα δικαιοσύνη....

Άμυνα ζώνης

2008-08-24T19:41:00.008+03:00

Του Πέτρου Μάρκαρη. Εκδόσεις Γαβριηλίδης. Αθήνα 2001.

Όταν ένα μέρος είναι όμορφο, ξαναπάμε. Όταν ένα φαγητό είναι νόστιμο το ξαναμαγειρεύουμε. Όταν ένα βιβλίο είναι συναρπαστικό, το ξαναδιαβάζουμε.

Το εν λόγω βιβλίο το είχα διαβάσει πριν κάποια χρόνια και τώρα που έπεσε πάλι στα χέρια μου του αφιέρωσα το χρόνο μου ευχαρίστως.

Σε ένα νησί που δεν κατονομάζεται, αλλά πρέπει να είναι κοντά στη Σαντορίνη, το ζεύγος Χαρίτου-Αδριανής κάνει διακοπές. Ο Θεός να τις κάνει διακοπές, δηλαδή μιας και φιλοξενούνται στο σπίτι του μπατζανάκη του που έχει σαλόνι σε χρώμα συκωτί (!!!) και πολυέλαιο (συγνώμη, πολύφωτο ήθελα να πω, αλλά με κόλλησε ο Χαρίτος) κρεμασμένο στο ταβάνι.

Ένα βράδυ γίνεται σεισμός. Τα ρίχτερ και τα μποφόρ φέρνουν τα πάνω κάτω στη ζωή του σπιτιού αλλά και στη μορφολογία του νησιού. Από τις κατολισθήσεις ξεθάβεται ένα πτώμα. Αγνώστου ταυτότητος.

Η τοπική αστυνομία, αντί να κάνει τη δουλειά της, βρίσκει την εύκολη λύση να απευθυνθεί στον Προϊστάμενο του Τμήματος Ανθρωποκτονιών που είχε την ατυχή έμπνευση να κάνει τα μπάνια του στο νησί τους. Ο Χαρίτος εκών - άκων (αλλά εδώ που τα λέμε ....αρκετά εκών) φορτώνεται το πτώμα και αναχωρεί για την Αθήνα. Για να τον ανταμείψει ο Διευθυντής της Ασφάλειας, ο Γκίκας, του αναθέτει τη διαλεύκανση του εγκλήματος.

Μιας όμως και η ταυτότητα του δολοφονημένου δεν διακρίνεται στον ορίζοντα, για να μη μένει αργός του αναθέτει τη διαλεύκανση ενός ακόμα φόνου: του Ντίνου Κούστα, ιδιοκτήτη δύο νυχτερινών κέντρων και ενός εστιατορίου πολυτελείας. Τον σκότωσαν με τέσσερις πυροβολισμούς δυο βήματα από το μαγαζί του και μπροστά στα μάτια του εμβρόντητου θυρωρού του. Ο δράστης είχε συνεργό που τον πήρε με τη μοτοσυκλέτα του και αμφότεροι έγιναν άφαντοι.

Ο Κούστας στην προσωπική του ζωή ήταν τυχερός - άτυχος. Άτυχος, γιατί τον παράτησε η γυναίκα του με δύο παιδιά που δεν θέλησε να ξαναδεί, και τυχερός, γιατί παντρεύτηκε μια άλλη, την πρώην τραγουδίστρια Έλενα Φραγάκη, που εξελίχθηκε σε πραγματική κυρία.

Ο Χαρίτος την ερωτεύεται ακαριαία, αλλά δεν τολμά να το ομολογήσει ούτε στον εαυτό του. Η λαμαρίνα τον αποπροσανατολίζει αρκετά. Στο τέλος μάλιστα χάνει τελείως τον έλεγχο με απρόβλεπτες συνέπειες για την ζωή του, την οικογένειά του και την καριέρα του. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία και προβολές στο μέλλον δεν επιτρέπονται.

Ενδιαφέρουσα η πλοκή με τις δύο ανεξάρτητες μεταξύ τους υποθέσεις που συμπλέκονται και συνδέονται έτσι, που στο τέλος γίνονται κομμάτια της ίδιας υπόθεσης. Το εύρημα αυτό, που θα το συναντήσουμε αργότερα και στον Βασικό Μέτοχο, κάνει το μυθιστόρημα συναρπαστικό.

Στην πραγματική ζωή, όταν κάποιος είναι στριμμένος και ξινός, όλοι τον λένε στριμμένο και ξινό και τον κάνουν πέρα. Ο Χαρίτος βλέπει με ξινισμένα μούτρα τα πάντα και τους πάντες, πλην της Κατερίνας βεβαίως, και όμως αποτελεί μια πολύ γοητευτική προσωπικότητα. Αν αυτό είναι κατόρθωμα του Μάρκαρη ή του ίδιου του Χαρίτου, δεν ξέρω.

Μυστήριο στο χιόνι

2008-08-08T17:36:00.016+03:00

Του Cilbert Adair. Εκδοτικός Οίκος Α. Α. Λιβάνη. Αθήνα 2008. Μετάφραση Ευάγγελος Κεφαλλονίτης. Τίτλος πρωτοτύπου: The Act of Roger Murgactoyd, 2006.

Χώρος

Μια έπαυλη στην εξοχή της αγγλικής υπαίθρου.

Χρόνος

Δεκαετία του 1930, δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων.

Πρόσωπα του δράματος:

Ρότζερ Φόουκς, συνταγματάρχης, ιδιοκτήτης της έπαυλης, οικοδεσπότης.
Μαίρη Φόουκς, η γυναίκα του.
Σελίνα Φόουκς, κόρη τους, φοιτήτρια.
Ευάδνη Μάουντ, συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων, καλεσμένη.
Κόρα Ράδερφορντ, ηθοποιός, καλεσμένη.
Χένρυ Ρόλφ, τοπικός γιατρός, καλεσμένος.
Μάτζ Ρόλφ, η γυναίκα του, καλεσμένη.
Κλεμ Γουάτις, εφημέριος, καλεσμένος.
Σύνθια Γουάτις, η γυναίκα του, καλεσμένη.
Ντόναλντ Ντάκγουέρθ, φοιτητής καλεσμένος.
Ρέιμοντ Τζέντρι, δημοσιογράφος σκανδαλοθηρικής εφημερίδας, μη καλεσμένος.
Τράμπσο, συνταξιούχος επιθεωρητής της Σκότλαντ Γυάρντ, κατ΄ανάγκην καλεσμένος.
Φάραρ, γραμματέας του συνταγματάρχη.
Τσίτι, ο μπάτλερ.
Υπηρέτες.

Ο συγγραφέας το χαρακτηρίζει στον υπότιτλο "ψυχαγωγικό ανάγνωσμα". Εγώ θα το έλεγα παρωδία αστυνομικού μυθιστορήματος εποχής, του τύπου της Αγκάθα Κρίστι.

Πράγματι, έχει όλα τα στοιχεία των αστυνομικών μυθιστορημάτων της περιόδου αυτής που είναι γραμμένα από κορυφαίους συγγραφείς του είδου. Οι περισσότεροι μάλιστα κατονομάζονται. Εξέχουσα θέση ανάμεσά τους κατέχει φυσικά η Αγκάθα Κρίστι, πράγμα που διαφαίνεται ήδη από τον (αγγλικό) τίτλο που παραπέμπει στο "Ποιός σκότωσε τον Ρότζερ Ακρόϋντ". [Παρεμπιπτόντως, η πολύ καλή κατά τα άλλα μετάφραση, δεν έπρεπε να αγνοήσει το βασικό αυτό στοιχείο του τίτλου, αντικαθιστώντας το με το τετριμμένο "Μυστήριο στο χιόνι"].

Μια σφοδρή χιονοθύελλα απομονώνει την έπαυλη από τον έξω κόσμο. Ένας φόνος λαμβάνει χώρα τα ξημερώματα στην κλειδωμένη από μέσα σοφίτα. Το θύμα είναι ο αντιπαθέστατος δημοσιογράφος ,που στο δείπνο της προηγούμενης είχε βγάλει στη φόρα ολονών τα άπλυτα και δημοσιοποίησε καλά κρυμμένα μυστικά. Ο δολοφόνος μάλλον απάλλαξε τον κόσμο από ένα κάθαρμα. Δεν παύει όμως να είναι δολοφόνος. Και, όπως εύστοχα το έθεσε η κ. Μπάουντ, όλοι οι άλλοι είναι ύποπτοι.

Όντας αποκλεισμένοι αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στην περίσταση.

Ο συνταξιούχος επιθεωρητής που μένει σχετικά κοντά, θεωρείται η προσφορότερη λύση, μέχρι να μπορέσουν να φέρουν την τοπική αστυνομία. Ξεκινάει λοιπόν μια ανορθόδοξη διαδικασία ανακρίσεων για να οδηγηθεί στην ανακάλυψη του ενόχου. Είναι όμως λίγο...βραδύνους, όπως ο καλός επιθεωρητής Τζάπ. Θα σταθεί λοιπόν αρωγός του με το έτσι θέλω, η κ. Μπάουντ, που ως άλλη μις Μάρπλ, θα βρει τη λύση.

Συναρπαστικά αναπλασμένη τόσο η ατμόσφαιρα της εποχής, όσο και η ατμόσφαιρα των εν λόγω μυθιστορημάτων. Χιούμορ, σοβαροφάνεια, εξαντλητικά επαγωγική διαδικασία διήγησης μέχρι να αποκαλυφθεί ο δολοφόνος που κορυφώνεται (φυσικά) στη βιβλιοθήκη. Ακόμα και η κάτοψη του εσωφύλλου, που δεν προσφέρει κανένα στοιχείο στην κατανόηση του μύθου είναι μέσα στο κλίμα αυτό.

Χαριτωμένη η διήγηση, κρατά αμείωτη την περιέργειά μας μέχρι το τέλος. Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι μας δίνει πολλές παράλληλες διηγήσεις όμοιων μυθιστορημάτων, της κ. Μπάουντ υποτίθεται, που στοχεύουν και αυτά στην πρόκληση της θυμηδίας του αναγνώστη.

Βασικός Μέτοχος

2008-07-31T15:56:00.007+03:00

Του Πέτρου Μάρκαρη. Εκδόσεις Γαβριηλίδη. Αθήνα 2006.

Ο αστυνόμος Κώστας Χαρίτος του Τμήματος Ανθρωποκτονιών της Γενικής Ασφάλειας Αθηνών βρίσκεται ...εκτός Αθηνών.

Πώς έπαθε τέτοιο κακό;

Ανωτέρα βία.

Η κόρη του Κατερίνα υποστηρίζει τη διατριβή της στη Θεσσαλονίκη. Δεν θα μπορούσε να λείψει, έτσι; Έκανε λοιπόν πέτρα την καρδιά του και πήγε μαζί με τη γυναίκα του την Αδριανή και τον γαμπρό του τον Φάνη. Η Κατερίνα φυσικά πέρασε με άριστα, και στο γυρισμό την άλλη μέρα απαραίτητη ήταν η στάση στο Βόλο για να δεχθούν τα συγχαρητήρια και από τα συμπεθέρια.

Στο σημείο αυτό τελειώνει η άδεια του αστυνόμου. Επιστρέφει πασιχαρής (;!) στο γραφείο του, στη γρίνια του προϊσταμένου του Γκίκα, και στους δύο βοηθούς του, τον Βλασσόπουλο και τον Δερμιτζάκη.

Η Κατερίνα και ο Φάνης αναχωρούν για την Κρήτη όπου οι σύντομες διακοπές θα τους βοηθήσουν (υποτίθεται) να προγραμματίσουν το μέλλον τους. Θα παντρευτούν; Θα συζήσουν ρισκάροντας το έμφραγμα της Αδριανής; Θα κάνει η Κατερίνα τα χαρτιά της για το δικαστικό σώμα ή θα επιλέξει πανεπιστημιακή καριέρα ρισκάροντας το έμφραγμα και της Αδριανής και του πατέρα της;

Να όμως που περασμένα μεσάνυχτα τα συμπεθέρια ξυπνούν τον αστυνόμο. Έγινε λέει πειρατεία στο οχηματαγωγό Ελ Γκρέκο και κρατούνται όμηροι οι επιβάτες και το πλήρωμα, τριακόσια τόσα άτομα. Μαζί και τα παιδιά τους.

Χαμός.

Στην Κρήτη καταφθάνουν σύμπασες οι δυνάμεις των ΜΜΕ, η Αστυνομία, η Ασφάλεια, η Αντιτρομοκρατική, το πολεμικό Ναυτικό, ο Υπουργός, ξένοι ειδικοί για την Διεθνή Τρομοκρατία και δεν ξέρω ποιός άλλος. Ποιά είναι τα αίτια της επίθεσης; Τι ζητούν οι τρομοκράτες; Θα σκοτώσουν τους ομήρους;

Έχουν κατέβει φυσικά η Αδριανή και ο Χαρίτος για να παρακολουθήσουν τα δρώμενα από κοντά.

Η αγωνία όλων κορυφώνεται. Ο Χαρίτος είναι έξω από τα νερά του μιας είναι άμεσα ενδιαφερόμενος αλλά και δεν είναι της αρμοδιότητάς του το πρόβλημα. Για μια φορά ο Γκίκας του φέρεται ανθρωπινά. Όχι όμως και ο Υπουργός που απαιτεί την αποχώρησή του από το θάλαμο των επιχειρήσεων.

Πίσω στην έρημη από ΜΜΕ και Αστυνομικές Δυνάμεις Αθήνα, αρχίζει ένα μακελειό. Κάποιος σκοτώνει σταρ της διαφήμησης, δημοσιογράφους που σχετίζονται με τη διαφήμιση και εκδίδει πολεμικά ανακοινωθέντα με τα οποία απαιτεί την διακοπή κάθε διαφημιστικής προβολής προϊόντος. Αν αυτό συμβεί, τα ΜΜΕ θα γονατίσουν, η οικονομία θα καταρεύσει και η κυβέρνηση θα πέσει. Ο Χαρίτος τίθεται επικεφαλής της έρευνας. Με το μισό μυαλό του και με το μισό προσωπικό του, καθότι το άλλο μισό...στην Κρήτη βρίσκεται.

Ποιός είναι ο παράξενος δολοφόνος και σε τι αποσκοπεί; Οσοι τον άκουσαν λένε ότι πρόκειται για ένα γεροντάκι, όσοι τον είδαν ότι πρόκεται για ένα νταβραντισμένο μποντιμπιλντερά. Τι από τα δύο ισχύει;

Ο Χαρίτος θα κινήσει κάθε πέτρα για να το βρει.

Για ακόμα μια φορά ο κ. Μάρκαρης κατορθώνει να μας μαγνητίσει με την απαράμιλλη γραφή του, με τη ζωντάνια των χαρακτήρων του, τους έξυπνους διαλόγους, την αριστοτεχνική πλοκή σε δύο επίπεδα δράσης και κοντολογίς δεν μας επιτρέπει να αφήσουμε το βιβλίο από τα χέρια μας αν δεν το τελειώσουμε πρώτα.

Αυτό και κάναμε.

Σας συνιστούμε να το κάνετε και εσείς.

Και μη πτοηθείτε από την ξυνίλα του Χαρίτου που εξακολουθεί να σχολιάζει δηκτικά ό,τι θεωρεί στραβό και ανάποδο στον νεοελληνικό του κόσμο: "πήγαμε σε ένα ταβερνάκι, που μέχρι χτες είχε φάβα και γίγαντες φούρνου, και τώρα σερβίρει ρόκα με παρμεζάνα και μανιτάρια πλευρώτους"....

Ο Τσε αυτοκτόνησε

2008-07-28T21:20:00.006+03:00

Του Πέτρου Μάρκαρη. Εκδόσεις Γαβριηλίδη. Αθήνα 2003.

Δεν ξέρω αν ο αστυνόμος Κώστας Χαρίτος του Τμήματος Ανθρωποκτονιών της Γενικής Ασφάλειας Αθηνών γνωρίζεται προσωπικά με τον Επιθεωρητή Σάλβο Μονταλμπάνο του Αστυνομικού Τμήματος της Βιγκάτα στη Σικελία.

Αν ναι, τότε σίγουρα έχουν να ανταλλάξουν πολλά κοινά βιώματα και να συμφωνήσουν σε πολλά θέματα: για τα χάλια της Αστυνομίας τη σημερινή εποχή, για την κατάντια των ανωτέρων τους που αφήνονται να γίνουν πιόνια της εκάστοτε εξουσίας, για τη δύσκολη σχέση που έχουν μαζί τους, για την ασχετοσύνη των κάθε είδους ιθυνόντων, για τη μοναχική πορεία που έχουν επιλέξει να πορευτούν στο Σώμα, τους ηθικούς κανόνες που έχουν βάλει στον εαυτό τους και τους ακολουθούν κατά γράμμα. Μπορεί ακόμα να σχολίαζαν με το δηκτικό και πικρό χιούμορ τους τον κόσμο που τους περιβάλλει. Και αν ήθελαν να ανοιχτούν παραπέρα και να πουν τα προσωπικά τους θα μιλούσαν για την προβληματική αλλά και τρυφερή σχέση που έχουν με το έτερόν τους ήμισυ.

Ή ίσως και να μην έλεγαν τίποτα από όλα αυτά, μιας και οι δύο είναι πολύ κλειστοί άνθρωποι και δύσκολα ανοίγονται στο συνομιλητή τους. Μπορεί να κάθονταν απλά σε μία ταβέρνα και να απολάμβαναν σιωπηλά διάφορες λιχουδιές από κείνες που οι γιατροί απαγορεύουν στους ασθενείς τους.

Αυτό δεν θα το μάθουμε ποτέ.

Εκείνο όμως που μπορούμε να πούμε πέρα από κάθε αμφιβολία, είναι ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια από τις σπάνιες φορές που το αντίγραφο δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από το πρωτότυπο. Ο χαρακτήρας του Μάρκαρη δεν αντιγράφει τυφλά, ούτε μιμείται τον χαρακτήρα του Καμιλέρι. Έχει αποκτήσει αυτόνομη προσωπικότητα και μπορεί να σταθεί άνετα δίπλα του, όντας απόλυτα ενταγμένος στην ελληνική πραγματικότητα.

Η γεμάτη ζωντάνια γραφή του Μάρκαρη, μας χάρισε πέντε μυθιστορήματα με πρωταγωνιστή τον Χαρίτο: "Νυχτερινό Δελτίο", "Άμυνα ζώνης", " Ο Τσε αυτοκτόνησε", "Βασικός Μέτοχος", "Παλιά, πολύ παλιά". Ανυπομονούμε να υπάρξει συνέχεια.

Γιαυτό ας συστηθούμε με τον αστυνόμο Χαρίτο, ρίχνοντας μια κρυφή ματιά στη ζωή του.

Παντρεμένος εδώ και 30 σχεδόν χρόνια με την κυρία Αδριανή, έχει μια κόρη, την Κατερίνα που της έχει τρομερή αδυναμία. Η Κατερίνα σπουδάζει Νομικά στη Θεσσαλονίκη και σχετίζεται με το Φάνη, καρδιολόγο σε νοσοκομείο της Αθήνας. Ο Φάνης υπήρξε γιατρός του αστυνόμου, ο οποίος στην αρχή δεν είδε με καθόλου καλό μάτι τη σχέση αυτή. Γρήγορα όμως αφέθηκε να κατακτηθεί.

Προϊστάμενός του στο τμήμα είναι ο Γκίκας. Ο Χαρίτος δεν τον έχει καθόλου σε εκτίμηση. Αντίθετα εκτιμά και σέβεται βαθύτατα τον Ζήση, παλιό κομμουνιστή με τον οποίον πρωτοσυναντήθηκε στα κρατητήρια της Μπουμπουλίνας. Οι μετακινήσεις του γίνονται με ένα σαραβαλάκι, Μιραφιόρι, που αρνείται να το αποχωριστεί. Μία ακόμα ιδιαιτερότητά του είναι η ανάγνωση λεξικών, κυρίως του Δημητράτου, όπως οι άλλοι διαβάζουν μυθιστορήματα ή εγκυκλοπαίδειες.

Στην τρίτη ιστορία της σειράς, που διαδραματίζεται λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, το πανελλήνιο παρακολουθεί έντρομο τις δημόσιες αυτοκτονίες σημαντικών προσώπων: ενός επιχειρηματία που σχετίζεται με τα Ολυμπιακά έργα, ενός πολιτικού και ενός δημοσιογράφου.

Ο αστυνόμος Χαρίτος βρίσκεται σε αναρρωτική άδεια, και οφείλει να καθίσει στα αυγά του. Έλα όμως που η Αδριανή τον καταπιέζει με την υπερπροστατευτική φροντίδα της και τα νερόβραστα φαγητά της. Και εκεί που είναι έτοιμος να σαλτάρει ,εμφανίζεται ο προϊστάμενός του, που κανονικά βάζει φρένο στις πρωτοβουλίες του, και κατατρομαγμένος του ζητά να αναλάβει μυστικά την έρευνα. Του δίνει μάλιστα ως βοηθό την προσωπική του γραμματέα, την Κούλα.

Και ο Χαρίτος ρίχνεται με τα μούτρα. Δεν είναι όμως τόσο ανιδιοτελής. Έχει ανακαλύψει ότι κάποιος άλλος με χοντρό πολιτικό μέσο είναι έτοιμος να του φάει την καρέκλα. Για να σωθεί πρέπει να βρει πρώτος τον ένοχο.

Με φόντο τους φρενήρεις ρυθμούς της προετοιμασίας για τους Αγώνες παρακολουθούμε μια συναρπαστική ιστορία με προεκτάσεις στις βαλκανικές χώρες. Για να βρούμε τον ένοχο όμως, θα μας οδηγηθούμε στα χρόνια του εμφύλιου και της Χούντας.

Ελληνικά Εγκλήματα

2008-07-23T14:37:00.006+03:00

Επιμέλεια Ανταίος Χρυσοστομίδης. Εκδόσεις Καστανιώτη. Αθήνα 2007.

Ανθολογία αστυνομικών διηγημάτων που περιλαμβάνει δέκα πρωτότυπα διηγήματα, γραμμένα από τους καλύτερους Έλληνες συγγραφείς του είδους.

Αν και το διήγημα ως αφηγηματικός τρόπος δεν μου αρέσει ιδιαίτερα, οφείλω να αναγνωρίσω ότι η συγκεκριμένη προσπάθεια είναι πάρα πολύ καλή και έπαινος αξίζει, τόσο στον επιμελητή που είχε την ιδέα, όσο και στους συγγραφείς που έκαναν την προσπάθεια.

Αρχικά ο κ. Χρυσοστομίδης προτάσσει μια σύντομη και περιεκτική εισαγωγή με την ιστορία και την εξέλιξη του αστυνομικού μυθιστορήματος στην Ελλάδα και τον κόσμο. Πολύ χρήσιμο βοήθημα για τους φαν του είδους. Ακολουθούν τα δέκα διηγήματα και τέλος βιογραφικά σημειώματα των συγραφέων.

Δύσκολο είναι να σχολιαστούν τα διηγήματα. Και αυτό επειδή είναι τόσο μικρά, ώστε αναφέροντας λεπτομέρειες της πλοκής τους, κινδυνεύεις να αποκαλύψεις πρόωρα στοιχεία που δεν πρέπει να γνωρίζει ο αναγνώστης.

Θα επιχειρήσουμε ωστόσο να ρίξουμε μια ματιά στο περιεχομένό τους, τραβώντας ανεπαίσθητα την κουρτίνα.

Πέτρος Μάρκαρης. Τριημερία. Κωνσταντινούπολη, 5-8 Σεπτεμβρίου 1955. Απολαυστικό το διήγημα, διαβάζεται απνευστί. Με γλαφυρό ύφος δίνονται τα γεγονότα των τριών αυτών ημερών που μας σημάδεψαν ακόμα μια φορά ως έθνος. Με αριστουργηματικά κατευθυνόμενη αγωνία ο αναγνώστης οδηγείται στην εκτόνωση του τέλους. Ο συγγραφέας, Κωνσταντινουπολίτης ο ίδιος και έχοντας βιώσει την ζοφερή πραγματικότητα αυτών που περιγράφει, μας δίνει ανάγλυφη την εικόνα της κοινωνίας και του τρόπου ζωής των Ρωμιών στην Πόλη εκείνη την εποχή.

Και όμως. Όταν το τελείωσα μου ήρθε στο μυαλό ένα σχόλιο που είχε γράψει κάποτε ο δασκάλός μου σε μία μου έκθεση: "εξαιρετικό γράψιμο, ανάπτυξη εκτός θέματος". Ναι, δυστυχώς ο κ. Μάρκαρης είναι στο διήγημα αυτό εκτός θέματος, εφόσον πιο πολύ του ταιριάζει ο χαρακτηρισμός "Ιστορικό". Εκτός αν αναγνώσουμε διαφορετικά τον τίτλο της συλλογής. Τότε ναι, το διήγημα αναφέρεται σε "ελληνικά εγκλήματα".

Σταδιακά θα ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα.

Κατά συρροήν

2008-07-16T15:43:00.009+03:00

Του Πέτρου Μαρτινίδη. Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1998.

Ο κ. Μαρτινίδης είναι καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου (σύμφωνα με το βιογραφικό του οπισθόφυλλου) διδάσκει θεωρία και κριτική αρχιτεκτονικής. Είναι επίσης Θεσσαλονικιός. Εκτός από τα βιβλία τα σχετικά με την επιστήμη του έχει πολύ έντονη παρουσία στην αστυνομική λογοτεχνία. Ο συνδυασμός αυτός είναι πολύ του γούστου μου. Κοντολογίς, όπου βρω Μαρτινίδη τον διαβάζω. Και περνάω μαζί του καλά.

Το εν λόγω βιβλίο είναι το πρώτο του αστυνομικό. Το είχα διαβάσει πριν πολλά χρόνια και το ξαναθυμήθηκα με αφορμή κάτι δικό του που διάβασα πρόσφατα (το διήγημα "Από άλλοθι σε άλλοθι" που βρίσκεται στη συλλογή "Ελληνικά Εγκλήματα". Επειδή σκοπεύω να την σχολιάσω σύντομα, δεν θα γράψω τίποτα άλλο εδώ).

Τότε που το διάβασα μου είχε αρέσει πολύ.

Ο ήρωας, ο κ. Παύλος Μακρής, ετών 55, καθηγητής στο ΑΠΘ, έχει το μυαλό του αποκλειστικά στα της επιστήμης του. Ξαφνικά όμως χτυπά την πόρτα του η αστυνομία και τότε όλα αλλάζουν. Καλείται να επιλύσει αστυνομικά προβλήματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα άλλων. Δεν μπορεί ούτε να αρνηθεί, ούτε στην πορεία να υπαναχωρήσει. Από ένα σημείο και μετά η επίλυσή τους έχει να κάνει με την ίδια του την επιβίωση.

Πρέπει να λύσει το μυστήριο της εξαφάνισης του Δημήτρη Σκούρου, μεταπτυχιακού φοιτητή και φίλου του. Πρόκειται για δολοφονία ή οικειοθελή αποχώρηση από την πιάτσα; Πρέπει να λύσει το μυστήριο ενός τροχαίου που απέβη μοιραίο για τον κ. Ασπριτζή, καθηγητή στη Σχολή Καλών Τεχνών. Πρόκειται για δολοφονία ή ατύχημα; Πρέπει να λύσει το μυστήριο της κλοπής τριών πινάκων. Πρόκειται για ανυπολόγιστης αξίας έργα ή ερασιτεχνικές απομιμήσεις τους;

Ο κ. Μακρής δεν είναι παντρεμένος. Την έλλειψη αυτή αντισταθμίζει με μια σταθερή ...παράνομη σχέση που διατηρεί με μια συνομίληκή του κυρία, την Ελένη, που τυγχάνει οδοντίατρός του και σύζυγος συναδέλφου του. Την οποία όμως θα επισκιάσει η Λήδα, μία νεαρότατη αστυνομικός, που στην αρχή ήταν αντίπαλος του κ. Μακρή και αργότερα εξελίχθηκε σε σύμμαχό του στην έρευνα που από κοινού διεξάγουν.

Η έρευνα προχωράει καλά, όχι όμως και η σχέση τους, διότι η ωραία Λήδα , παρά τις φιλότιμες προσπάθειες και των δύο, περί άλλα τυρβάζει....

Η ιστορία προχωράει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, εφάμιλλη αυτής που αναπτύσει στις στροφές του Πανοράματος το αυτοκίνητο που τους καταδιώκει για να τους σκοτώσει. Γιατί άραγε; Η πρόσκρουση είναι απότομη και στις δύο περιπτώσεις. Το Ντε Σεβό στο οποίο επιβαίνουν διαλύεται. Η ζωή την οποία είχαν κατασκευάσει, η ζωή την οποία είχαν ονειρευτεί διαλύεται.

Αναδομώντας τα ερείπιά της ο πρωταγωνιστής θα μας τα προσφέρει ως αστυνομικό αφήγημα με το ψευδώνυμο Πέτρος Μαρτινίδης.

Ο Έμπορος του Θανάτου

2008-07-10T13:51:00.009+03:00

Του C. L. Grace. Τίτλος πρωτοτύπου: The Merchant of Death. Copyright 1995. Μετάφραση: Χίλντα Παπαδημητρίου. Εκδόσεις Λυχνάρι. Αθήνα 2005.

Τρίτη από τις ιστορίες του Καντέρμπουρι με την Κάθριν Σουίνμπρουκ, Γιατρό και Θεραπεύτρια.

Η κυρία Σουίνμπρουκ ζει στο Καντέρμπουρι στα μέσα του 15ου αι. Κόρη γιατρού, είναι και η ίδια γιατρός. Επίσημη γιατρός της πόλης μάλιστα, επιφορτισμένη επιπλέον με το καθήκον να ερευνά κάθε περίεργο θάνατο.

Μένει στην οδό Ότεμελ με την παραμάνα της, τη δυναμική Τομαζίνα, που έχει άποψη σε όλα τα θέματα που αφορούν την κυρία της και δεν διστάζει να τα ψάλλει έξω από τα δόντια σε όποιον κρίνει ότι το αξίζει. Η Άγκνες είναι η νεαρή υπηρέτρια του σπιτιού και ο Γουφ ένα μικρό ορφανό που το έχει περιμαζέψει η Κάθριν επειδή το λυπήθηκε. Στο ίδιο σπίτι ζει και ένας νοικάρης, ο Ιρλανδός Κόλεμ Μούρτο, επίσημος εντεταλμένος του βασιλιά για θέματα ασφάλειας της περιοχής, με αρμοδιότητες ανακριτή. Μπροστά στα ανήσυχα μάτια της Τομαζίνας αρχίζει να ανθίζει ένας ανομολόγητος έρωτας ανάμεσά τους. Μα και η ίδια η Κάθριν βλέπει με πολύ σκεπτικισμό την κλίση της αυτή. Ο λόγος; Η κυρία Σουίνμπρουκ είναι παντρεμένη. Η αλήθεια είναι ότι ο άντρας της, ένας παλιάνθρωπος που την έδερνε και την κακοποιούσε, έχει εξαφανιστεί εδώ και χρόνια. Μιας και δεν έχει δώσει σημεία ζωής πολλοί τον θεωρούν πεθαμένο. Είναι όμως; Γιαυτό και η Κάθριν δεν έχει τη δυνατότητα να ξαναφτιάξει την ζωή της, αν υποτεθεί ότι θα το ήθελε. Για τον λόγο αυτόν άλλωστε έχει αποκρούσει το ευγενικό ενδιαφέρον ενός χήρου γιατρού που η Τομαζίνα προορίζει για άντρα της, και κάνει ότι δεν καταλαβαίνει ότι ο γραμματέας της πόλης Σάιμον Λούμπερον είναι τρελά ερωτευμένος μαζί της, και ανίκανος να το κρύψει ο δυστυχής….

Προς το παρόν περιορίζεται στο να θεραπεύει τους ασθενείς της και να ερευνά με τον Κόλεμ τους φόνους, που απότι φαίνεται αφθονούν στην περιοχή. Και φυσικά το αχτύπητο αυτό ντουέτο βρίσκει πάντα τον ένοχο.

Στην τρίτη ιστορία της σειράς ο δολοφονημένος (δηλητηριασμένος με μπελαντόνα) είναι ένας αντιπαθέστατος φοροεισπράκτορας, που μαζί με άλλους ταξιδιώτες είχε αποκλειστεί από την κακοκαιρία στο πανδοχείο «Ο Αχυρένιος Άνθρωπος». Στην πορεία των ερευνών όμως αποδεικνύεται ότι οι ταξιδιώτες αυτοί ήταν όλοι θύματα της απληστίας του, οπότε καθίστανται αυτομάτως ύποπτοι. Ό,τι ελαφρυντικό και να έχει ο δολοφόνος ενός καθάρματος που ήταν ένοχο για εκβιασμούς, σεξουαλικά εγκλήματα, υπεξαίρεση χρημάτων από το βασιλικό ταμείο και πάει λέγοντας, δεν παύει να είναι δολοφόνος. Και πρέπει να βρεθεί. Η κυρία Σουίνμπρουκ και ο Κόλεμ αναλαμβάνουν δράση. Ο κύριος Λούμπερον χρίζεται αυτόκλητος βοηθός τους.

Το γεγονός ότι το δωμάτιό του νεκρού ήταν κλειδωμένο από μέσα δεν βοηθάει καθόλου τις έρευνες. Το γεγονός ότι το ποτήρι με τα υπολείμματα κρασιού που βρέθηκε στο τραπέζι του δεν είχε ίχνη δηλητηρίου τις δυσκολεύει περισσότερο. Η κατάσταση περιπλέκεται και άλλο: οι ασημένιες λίρες νέας κοπής που βρίσκονταν σε δύο σάκους, οι φόροι του βασιλιά, έχουν κάνει φτερά. Ποιος τις έβγαλε έξω από το δωμάτιο; Με ποιό τρόπο; Κυκλοφορούν φήμες ότι το δωμάτιο είναι στοιχειωμένο. Την προηγουμένη του φόνου ο φοροεισπράκτορας ισχυρίστηκε ότι τον επισκέφθηκε το φάντασμα μιας γυναίκας. Αυτά τα υπερφυσικά φαινόμενα όμως δεν πρέπει να έχουν σχέση με τη δολοφονία. Ή μήπως έχουν;

Την ίδια μέρα στην περιοχή έχει συμβεί μία ακόμα στυγερή δολοφονία και μάλιστα τριπλή: νεκρή είναι η νεαρή άπιστη σύζυγος ενός συμπαθούς ζωγράφου και οι δύο εραστές της. Αυτή τη φορά ο δολοφόνος είναι γνωστός. Είναι ο απατημένος σύζυγος που τους συνέλαβε επί του πρακτέου. Υπήρχε αυτόπτης μάρτυρας, ο ίδιος έχει ομολογήσει και έχει κλειστεί στα κάτεργα. Και τώρα τι θα απογίνει ο καθυστερημένος Πήτερ, γιος του από πρώτο γάμο; Θα τον φροντίσει η ηλικιωμένη υπηρέτρια του σπιτιού ή θα βρεθεί στους πέντε δρόμους; Αυτό δεν αφορά τη Δικαιοσύνη. Ο ένοχος θα απαγχονιστεί. Γιατί όμως η Κάθριν, με το που εξετάζει τα πτώματα γεμίζει αμφιβολίες; Γιατί ο φονιάς το μόνο που ζητάει είναι να της μιλήσει;

Μία ακόμα αστυνομική σειρά με χρόνο δράσης τον Μεσαίωνα. Στο οπισθόφυλλο διαβάζουμε ότι ο συγγραφέας είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στην έδρα των Μεσαιωνικών σπουδών και το πραγματικό του όνομα είναι P. C. Doherty. Έτσι, η αξιοπιστία στην απόδοση των λεπτομερειών της καθημερινής ζωής και της ιστορικής πραγματικότητας της εποχής είναι εξασφαλισμένη.

Η σειρά δεν είναι κακή. Η μετάφραση ικανοποιητική. Κάτι λείπει όμως. Οι διάλογοι είναι πολλές φορές μη πειστικοί, η δράση χαλαρή. Η Κάθριν, αν και συμπαθητική ηρωίδα, είναι μάλλον άτονη. Η Φιντέλμα του Κάσσελ (η νομικός μοναχή της γνωστής σειράς του Peter Tremayne) αποτέλεσε αναμφίβολα το πρότυπο για τη δημιουργία της γιατρίνας ντετέκτιβ. Δυστυχώς, ο δημιουργός της δεν μπόρεσε να της εμφυσήσει το πνεύμα της Φιντέλμα.

Έχω διαβάσει και τα δύο προηγούμενα βιβλία της σειράς και θα αγοράσω όσα ακόμα κυκλοφορήσουν. Αναζητώντας πάντα τον απόηχο της Φιντέλμα. Τι να κάνουμε, αυτά έχουν οι απομιμήσεις.

Η Πριγκίπισσα και οι Πειρατές

2008-07-02T18:35:00.012+03:00

Του John Maddox Roberts. Εκδόσεις Intro Books. Τίτλος πρωτοτύπου: The Princess and the Pirates. 2005. Μετάφραση Νίκος Τσαπαρής.

Είναι βέβαιο ότι ο Δέκιος Καικίλιος Μέτελλος ο Νεότερος δεν μπορεί να καθίσει στ΄αυγά του. Είτε στη Ρώμη βρίσκεται, είτε σε αποστολή τον στείλει η Σύγκλητος, θα βρει τρόπο να πέσει πάνω σ΄ ένα έγκλημα. Το οποίο θα εξιχνιάσει με τη βοήθεια του απείθαρχου δούλου του Ερμή και ενός επιτελείου περιστασιακών βοηθών, ανάμεσα στους οποίους εξέχουσα θέση κατέχει ο παλιός του φίλος Τίτος Άννιος Μίλωνας.

Στην προκειμένη περίπτωση η Ρώμη τον στέλνει εκόντα-άκοντα στην Πάφο για να καταδιώξει .....τους πειρατές, που μετά την εξολόθρευσή τους από τον Πομπήιο, άρχισαν πάλι να σηκώνουν κεφάλι. Και του δίνει για όπλα τέσσερα πλοία, έτοιμα από στιγμή σε στιγμή να βουλιάξουν και έναν καπετάνιο που δεν χάνει ευκαιρία να τον υποτιμήσει. Ω, ναι, ο Δέκιος είναι σίγουρος ότι η νίκη τα έχει τα φτερά για να πετάξει μακριά του. Απρόσμενα όμως, θα σταθεί στο πλευρό του μια πεισματάρα και δυναμική δεκαεξάχρονη πριγκίπισσα, η μετέπειτα βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα. Του διαθέτει το πολυτελές πλοίο της για να ενισχύσει τον αδύναμο στόλο του και θέτει τον εαυτό της στις διαταγές του. Μαζί στρατολογούν και τον Αρίστωνα, ένα φοβερό τύπο, πρώην πειρατή που άλλαξε παράταξη.

Οι προετοιμασίες για την καταδίωξη βαίνουν καλώς, μέχρι που βρίσκεται δολοφονημένος ο Ρωμαίος τοποτηρητής του νησιού Σιλβάνος. Και με τί τρόπο!!!!! Πνιγμένος με λιβάνι, πανάκριβο προϊόν, το μονοπώλιο του οποίου έχει ο βασιλιάς της Αιγύπτου και μπαμπάς της Κλεοπάτρας Πτολεμαίος. Και ο Πτολεμαίος μισεί τη Ρώμη που του αφαίρεσε την Κύπρο και τον έβαλε να πληρώσει ένα υπέρογκο ποσό σαν εγγύηση. Αυτόματα η Κλεοπάτρα καθίσταται ύποπτη.

Ύποπτος είναι και ο Αύλος Γαβίνιος, εξόριστος στρατηγός που μετά τον θάνατο του Σιλβάνου αναλαμβάνει αυτοπροαιρέτως τα ηνία. Και δε συμπαθεί καθόλου τον Δέκιο.

Και σαν να μην έφθαναν αυτά, καταφθάνει και η Ιουλία.

Η κατάσταση χειροτερεύει. Κάθε είδους πειρασμοί παραμονεύουν συνέχεια. Από ύπουλους μαχαιροβγάλτες που του επιτίθενται τη νύχτα, μέχρι την ζωηρή κυρία Φλάβια, σύζυγο του πλούσιου ιππέα Σέργιου Νομπίλιου, που του επιτίθεται και τη νύχτα και τη μέρα...

Όμως ο Δέκιος σ΄αυτή την περιπέτεια έχει να αντιμετωπίσει έναν ακόμα πιο ύπουλο εχθρό: τον μεταφραστή του έργου κ. Νίκο Τσαπαρή. Και αυτόν δεν μπόρεσε να τον νικήσει.

Πράγματι, είναι η πρώτη φορά που ο Δέκιος αποχωρεί από τη σκηνή ηττημένος. Και πως να μην είναι, όταν ο αναγνώστης δεν μπορεί να απολαύσει τα κατορθώματά του, όταν αδυνατεί να παρακολουθήσει την σπιρτόζικη σκέψη του επειδή όλη η προσοχή του αναλώνεται στην προσπάθεια να κατανοήσει το κείμενο γλωσσικά; Όταν κάθε τρεις και λίγο εκνευρίζεται από τα κάθε είδους ατοπήματα που βλέπει μπροστά του;

Δεν έχω δει χειρότερη μετάφραση σε τέτοιου επιπέδου βιβλίο. Ακόμα και τα Άρλεκιν μπορούν να περηφανεύονται για καλύτερη γλώσσα. Αγνοώ τι σχολή τέλειωσε ο κύριος αυτός, αν υποτεθεί ότι πήγε σε κάποια.

Απαράδεκτος χειρισμός της γλώσσας, ανεύθυνο συνονθύλευμα λέξεων, πλήρης άγνοια γραμματικής, συντακτικού, ιστορικών και γεωγραφικών όρων. Το κείμενο βρίθει αγγλισμών και "κατά λέξιν" μετάφρασης. Καθαρευουσιάνικες λέξεις πεταμένες άστοχα όπου τύχει, διαφορετικοί γλωσσικοί τύποι για την ίδια λέξη, την ίδια πτώση. Είναι κρίμα που ο εκδότης δεν έκανε ένα τεστ πριν να του εμπιστευτεί τον Maddox.

Θα σταχυολογήσω μερικά μαργαριτάρια προς τέρψιν του αναγνώστη (: αφού δεν μπορεί να χαρεί κανείς το βιβλίο, ας διασκεδάσει με άλλο τρόπο μαζί του). Δεν είμαι συνεπής στην αναφορά των σελίδων για όλα αυτά, επειδή αρχικά σκοπός μου δεν ήταν η αποθησαύρισή τους.

Α. Γλώσσα.
Τα δόρυα σ. 169: (εννοεί τα δόρατα, και τα λέει έτσι προφανώς επειδή ο ενικός κάνει: το δόρυ).
Η σωρός (σ. 217, για το λείψανο). Φίλε μου, το πτώμα λέγεται σορός!
Η κώμη (για τα μαλλιά). Αυτό που γράψατε είναι το χωριό, τα μαλλιά λέγονται κόμη.
Κλητική της α΄ κλίσης πότε σε -α πότε σε -η.
Η φράση "μακράν καλύτερο" με έχει εξουθενώσει.
Το ίδιο και η "ένας αριθμός" (ένας αριθμός επισκεπτών, αντί για λίγοι/μερικοί/κάποιοι επισκέπτες).
Η γενική στη θέση της αιτιατικής είναι εξίσου εξοντωτική (π.χ. φήμες χειρότερες της αλήθειας, σ. 177).
Το ίδιο και η "μόλις λιγότερο" (σ. 180: μόλις λιγότερο εντυπωσιακή από..., σ. 408: μόλις κάτω από το γόνατο). Κάποιος πρέπει να του πει ότι στα ελληνικά λέμε "λίγο πιο" - αν δεν χρησιμοποιήσουμε διαφορετική έκφραση). Και το αποκορύφωμα: "μόλις πριν γίνεις περισσότερο Ρωμαίος". !!!!!!!!!!!!!!! Τι να πω....

Β. Ιστορικά ονόματα και όροι.
Πεντηκότηρα / ες σ. 382, 415: (το σωστό είναι πεντηκόντορος. Πρόκειται για φορτηγό πλοίο με πενήντα κωπηλάτες).
Οι Αιγύπτιοι με τα ...κίλτ (σ. 386) μου φάνηκαν αρκετά διασκεδαστικοί. Μέχρι τώρα πίστευα ότι αυτή ήταν η εθνική ενδυμασία των Σκωτσέζων.
Γερουσιαστής (εννοεί τον Συγκλητικό, χωρίς να σκεφτεί ότι η λέξη αυτή πιο πολύ θυμίζει τον Κέννεντυ, παρά ένα Ρωμαίο του 1ου π.Χ. αι. Έξυπνο θα ήταν να διάβαζε προηγούμενες μεταφράσεις της σειράς, ώστε να συμπορευτεί με την υπάρχουσα ορολογία).
Και τι να πω για τους ...έφιππους (;!). Έτσι επέλεξε να αποδώσει ο κ. Τσαπαρής την τάξη των ιππέων!
Και ακόμα:
Καπούα (αντί για Καπύη).
Σκέβολας (αντί για Σκαιόλας).
Πάρθιοι (αντί για Πάρθοι).
Τιγρανοκέρτ (αντί για Τιγρανόκερτα, που σημαίνει Τιγρανούπολις, η πόλη του βασιλιά Τιγράνη).
Εκείνο που με κατατρόπωσε όμως ήταν η.... τουρκική πόλη Αράν. Αγνοούσα ότι οι Τούρκοι είχαν καταλάβει την Μ. Ασία ήδη επί Πτολεμαίων, έστω και των τελευταίων....

Εδώ θα σταματήσω, δε θέλω να προκαλέσω άλλη αιματοχυσία.

Ο μεταφραστής ενός ιστορικού μυθιστορήματος οφείλει να έχει ελάχιστη σοβαρότητα και συνέπεια, τόση, ώστε να ανοίξει τουλάχιστον την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους. Και η χρήση ενός λεξικού δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.

Πικρό τέλος

2008-02-27T20:26:00.005+02:00

Της Ruth Rendell. Μετάφραση Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος. Εκδόσεις Μεταίχμιο. Αθήνα 2005.

Κατ εμέ το θέμα που πραγματεύεται το βιβλίο είναι η αγάπη. Αλλά μια αγάπη με ιδιάζουσα βαρύτητα. Πολλές από τις μορφές της (: ερωτική, αδελφική, μητρική, πατρική) εμφανίζονται με στρεβλωμένα χαρακτηριστικά και αρνητικά για τον δέκτη επακόλουθα. Η αστυνομική πλοκή είναι το ένδυμα για να περιγραφούν καταστάσεις και συναισθήματα που σχετίζονται με αυτήν.

Όταν ο Απόστολος Παύλος έγραφε τον γνωστό υπέροχο Ύμνο στην Αγάπη και απαριθμούσε τις ιδιότητές της, δεν του πέρασε φαντάζομαι από το μυαλό να γράψει ότι η αγάπη μπορεί και να σκοτώσει. Παρόλο που το αποτέλεσμα αυτό το έχουμε διαπιστώσει επανειλημμένα στη ζωή και στη λογοτεχνία, η αγάπη ως κίνητρο φόνου ξενίζει. Και πάλι το μυαλό μας πάει σε ένα συγκεκριμένο είδος αγάπης, την ερωτική. Φαίνεται όμως ότι και αυτό που θεωρείται μητρική αγάπη μπορεί να σκοτώσει.

Το μυθιστόρημα πλέκεται γύρω από την αρρωστημένη επιθυμία άτεκνων ζευγαριών να αποκτήσουν παιδί. Διότι πώς αλλιώς να αποκαλέσω την κατάσταση στην οποία ένα κράμα αλόγιστου πόθου και βλακώδους ευπιστίας οδήγησε σύγχρονες γυναίκες, Αγγλίδες γεννημένες και μεγαλωμένες σε αστικά κέντρα, να πιστέψουν ότι τρώγοντας για έξι μήνες προϊόντα της Αφρικής και πηγαίνοντας στο τέλος εκεί, θα γεννούσαν ένα παιδί (μαύρο φυσικά) που θα μπορούσαν να το πάρουν νομότυπα στο σπίτι τους; και η τιμή τζάμπα, μόλις 10.000 λίρες. Και όμως, το κάνανε. Άλλες πάλι, όπως η δολοφονημένη ηρωίδα, εκμεταλλεύονται αλλιώς αυτή την ανθρώπινη ανάγκη: δηλώνουν ότι θα γίνουν παρένθετες μητέρες, ξενιστές ενός μωρού που μόλις γεννηθεί θα πρέπει να το δώσουν σε κάποια άλλη. Αλλά τα μωρά δεν δίνονται έτσι αβασάνιστα.

Τον δολοφόνο τον βρήκα με το που εμφανίστηκε. Και το (πραγματικό) κίνητρό του επίσης. Κάτι εξαιρετικά σπάνιο για μένα. Η γνώση όμως αυτή δεν με απώθησε, ούτε συντέλεσε στο ελάχιστο σε βαρεμάρα ή κόπωση ή προσπάθεια μετάθεσης της ανάγνωσης.

Αυτή η αντίδρασή μου, πιστεύω, θα άρεσε πολύ στην συγγραφέα. Πού γράφει, είναι η αλήθεια, ζοφερά και ψυχοπλακωτικά, αλλά εξαιρετικά συναρπαστικά αστυνομικά μυθιστορήματα. Η μαεστρία της είναι ότι ο ζόφος που τα περιβάλλει εξαφανίζεται άμεσα και τη θέση του παίρνει η ικανοποίηση της ανάγνωσης ενός καλού αστυνομικού.

Έγκλημα στην αυλή του Βασιλιά Ήλιου

2008-02-17T17:38:00.006+02:00

Τη; Arlette Lebigre. Μετάφραση Ευδοξία Δελλή. Εκδόσεις Θεμέλιο 1999.

Το βρήκα σε μια έκθεση βιβλίου στην Αθήνα, και έχοντας διαβάσει παλιότερα πολύ καλές κριτικές, το αγόρασα.

Άνθρακες ο θησαυρός όμως.

Η ιστορία διαδραματίζεται στο ανάκτορο των Βερσαλλιών το 1685, επί βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ΄. Δίνεται μία τυπική περιγραφή του μικρόκοσμου της αυλής, που θεωρεί εαυτόν το κέντρο του σύμπαντος. Ίντριγκες, επιθυμίες, επιδιώξεις, πλαστή ή αληθινή ευσέβεια χαρακτηρίζουν τους ευγενείς και τους υπηρέτες που κινούνται γύρω από τον αεικίνητο βασιλιά και τα μέλη της οικογενείας του. Η μεγαλοπρέπεια κάτω από τις συνθήκες αυτές φαντάζει θλιβερή και ανούσια.

Μια σειρά φόνων ταράζουν την καθημερινότητα των ανθρώπων αυτών. Ο Γενικός Επιθεωρητής Σουρς μαζί με τον Λα Γκερινιέρ, βαφτιστικό και επίσημο βοηθό του, αναλαμβάνει την εξιχνίαση τους. Στην πορεία θα αποκαλυφθούν κατασκοπείες, βεντέτες και παράνομοι έρωτες με διάφορους συνδυασμούς των πρωταγωνιστών. στο τέλος αποκαλύπτεται και ο ένοχος και ησυχάζουμε.

Η συγγραφέας, ιστορικός και νομικός, καθηγήτρια Πανεπιστημίου και μία από τις καλύτερες ειδικούς του 17ου αι., όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο, δεν έχει τη στόφα του μυθοπλάστη. Το αποτέλεσμα: μια νερόβραστη ιστορία.

Θανάσιμη ανάμνηση

2007-12-10T23:29:00.003+02:00

Του Τόμας Κουκ. Μετάφραση Όμηρος Αβραμίδης. Εκδόσεις Ωκεανίδα 1994. Τίτλος πρωτοτύπου: Thomas H. Cook, Mortal Memory.

Ο δολοφόνος είναι γνωστός από την αρχή: ένας φιλήσυχος οικογενειάρχης που κάποιο μεσημέρι παίρνει μια κυνηγετική καραμπίνα και ξεκληρίζει την οικογένειά του. Τη γυναίκα του, τον 17χρονο γιο του Τζέιμι, την 16χρονη κόρη του Λόρα. Γλυτώνει μόνο ο 9χρονος Στηβ, επειδή άργησε να γυρίσει από το σχολείο.

Ο εν λόγω οικογενειάρχης μετά το στυγερό έγκλημά του εξαφανίζεται. Η Αστυνομία δεν μπόρεσε να τον εντοπίσει ποτέ.

Το αγόρι το μεγάλωσε ο εργένης θείος του, αδελφός της μητέρας του. Έγινε αρχιτέκτονας, παντρεύτηκε, έκανε ένα γιό. Ξέχασε; Τι μπορεί να γνωρίζει ή να αντιλαμβάνεται ένα 9χρονο παιδάκι από τα διαδραματιζόμενα σε μια οικογένεια, ή και αν ακόμα ξέρει κάποια πράγματα, τί ποσοστό από αυτά του επιτρέπει η επιλεκτική μνήμη να θυμάται στην ενήλικη ζωή του;

Ο Στηβ, που είναι και ο αφηγητής της ιστορίας μας, φαίνεται να έχει ξεχάσει τα πάντα. Ζει ήρεμα την τακτοποιημένη ζωή του μέχρι που μια συγγραφέας, ερευνήτρια ανεξιχνίαστων εγκλημάτων ατόμων που δολοφόνησαν τις οικογένειές τους, τον προσεγγίζει ζητώντας τις αναμνήσεις του. Με το έτσι θέλω τον αναγκάζει να ξαναζήσει την ιστορία από την αρχή. Βήμα-βήμα τον οδηγεί στα σκοτεινά μονοπάτια της μνήμης και στους λαβυρίνθους των αναμνήσεων και του εκμαιεύει απωθημένα συναισθήματα, καλά κρυμμένα μυστικά, στραγγίζοντας το ποτήρι της αντοχής του μέχρι το τέλος. Η όλη διαδικασία δεν είναι άμοιρη επιπτώσεων στην προσωπική του ζωή και στην οικογένειά του.

Το κίνητρο ωστόσο του εγκλήματος, που αναζητάται με πάθος κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, παραμένει αδιευκρίνιστο.

Το τέλος είναι απρόσμενο.

Το βιβλίο αποπνέει μια υποβλητική και παράξενη δυναμική. Πέρα από την αστυνομική του πλοκή, έχει έντονο ψυχογραφικό χαρακτήρα. Αναλύονται (και διαλύονται) οι ενδοοικογενειακές σχέσεις που εξετάζονται σε κάθε δυνατό συνδυασμό.

Προσωπικά είμαι απόλυτα αντίθετη στο μύνημα που αφήνεται να περάσει: τη διάλυση των σχέσεων, το κουρέλιασμα των αισθημάτων, την απονέκρωση κάθε ανθρώπινης επαφής των συγγενών εξ αίματος ατόμων που περικλείουν οι τοίχοι μιας κατοικίας, του σπιτικού.

Τέλος θα θεωρήσουμε συγγραφικό εύρημα το γεγονός ότι ο συγγραφέας βάζει ένα παιδάκι, όχι μόνο να θυμάται τα πάντα, από σημαντικά οικογενειακά γεγονότα μέχρι ανούσιες ημερομηνίες, αλλά και να προσλαμβάνει σωστά και να ερμηνεύει ορθότερα όλα τα υπόγεια ρεύματα και τα υποχθόνια μηνύματα που κυκλοφορούν μέσα στην οικογένειά του.

Αυτό είναι απίθανο να συμβεί ποτέ.

Παρόλα αυτά το ανάγνωσμα σε τραβάει. Απόδειξη, ότι για να το τελειώσω έχασα δυό νύχτες ύπνο και ένα πρωινό βόλτας στη Θεσσαλονίκη.

Το έγκλημα στο Ψυχικό

2007-11-18T21:24:00.001+02:00

Του Παύλου Νιρβάνα. Εκδόσεις Παρατηρητής 1986.

Μάλιστα. Του Παύλου Νιρβάνα. Πριν 100 περίπου χρόνια γράφτηκε. Και δεν είναι ακριβώς αστυνομικό, αλλά παρωδία αστυνομικού μυθιστορήματος. Ο συγγραφέας προσπάθησε να επιτύχει με ένα σμπάρο δύο τρυγόνια: την διακωμώδηση του είδους αυτού του γραπτού λόγου και της κοσμικής ζωής της αστικής τάξης, που κατά την γνώμη του διακατέχεται από επιπολαιότητα.

Η σάτιρα ξεκινά από το ίδιο το όνομα του ήρωα: Μολοχάνθης! Και όσο ξενέρωτο είναι το όνομά του, άλλο τόσο είναι και αυτός. Σαν βραστή μολόχα!

Προσπαθώντας να δώσει λίγο νόημα στην βαρετή ζωή του, ομολογεί ένα φόνο που δεν διέπραξε. Για την ακρίβεια κάνει τα αδύνατα δυνατά ώστε να τον συλλάβουν και να γίνει ήρωας. Το πρώτο το πετυχαίνει. Και το δεύτερο εν μέρει. Ωραίες κορασίδες της υψηλής κοινωνίας τον επισκέπτονται και τον φροντίζουν. Η μολόχα μετατρέπεται σε Αλθαία. Τι μεγαλεπήβολο όνομα για το ταπεινό φυτό! Η εφήμερη δόξα του όμως σε λίγο σβήνει και του μένουν της φυλακής τα σίδερα! Όλοι οι γνωστοί του τον αποκηρύττουν ακόμα και ο άγνωστός του κύριος Χαμομήλης, που δηλώνει στην εφημερίδα ότι ουδεμία σχέση έχει με το άτομό του.

Χάρη στα αδιάσειστα στοιχεία που φρόντισε να κατασκευάσει η ενοχή του αποδεικνύεται περίτρανα. Τώρα μετανιώνει, αλλά είναι αργά.

Θα γλυτώσει ή όχι;

Είναι μικρό βιβλιαράκι και διαβάζεται ευχάριστα με ένα μόνιμο μειδίαμα στα χείλη.

Έχει τη γλώσσα των κειμένων αυτής της εποχής, λίγο ανοίκεια σήμερα, θυμίζει Πηνελόπη Δέλτα και παιδικό μυθιστόρημα. Έχει την αθωότητα των γραπτών εκείνης της εποχής, των ανθρώπων και του τρόπου αντιμετώπισης των καταστάσεων. Λίγο αφελές ίσως, οι χαρακτήρες μπορεί να μη πείθουν πολύ, αλλά είπαμε: πρώτον είναι σάτιρα και δεύτερον γράφηκε πριν από 100 χρόνια!

Φορμόλη

2007-11-18T20:10:00.002+02:00

Του Αρναλδούρ Ινδρίδασον. Μετάφραση: Έφη Τσιρώνη. Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη 2007. Τίτλος πρωτοτύπου: Arnaldur Indridason Myrin.

Ένα από τα καλύτερα αστυνομικά που έχω διαβάσει. Και αυτό, γιατί πέρα από την καθαρά αστυνομική πλοκή που είναι πολύ καλά δομημένη, θίγει μερικά ιδιαίτερα ανθρώπινα θέματα. Αρχικά φαίνεται ζοφερό σύντομα όμως αυτό το στοιχείο παύει να ενοχλεί διότι ο αναγνώστης συνεπαρμένος από την υπόθεση και τον τρόπο γραφής συνεχίζει την ανάγνωση με αμείωτο ενδιαφέρον.

Ένας φόνος γίνεται στο Ρέυκιαβικ και η Αστυνομία καλείται να τον εξιχνιάσει. Ο Έρλενδουρ και η ομάδα του αναλαμβάνουν.

Το θύμα, ένας άνδρας γύρω στα 70 ονόματι Χόλμπεργκ, πολύ σύντομα χάνει τη συμπάθεια του αναγνώστη, καθώς αποδεικνύεται ότι στα νιάτα του υπήρξε βιαστής, άπαξ τουλάχιστον, πιθανόν κατ΄εξακολούθησιν.

Ο καρπός του βιασμού του είναι ένα κοριτσάκι, η Έιδουρ, που πέθανε στα 4 της χρόνια. Η μητέρα της, η Κόλμπριν, μετά 3 χρόνια αυτοκτόνησε από τη θλίψη της. Η μοναδική εναπομείνασα συγγενής, μια γριά τώρα θεία, πείθεται με δυσκολία να παράσχει βοήθεια στην Αστυνομία.

Στην πορεία της έρευνας αποδεικνύεται ότι η Έιδουρ έπασχε από κάποια σπάνια γενετική ασθένεια. Για ευνόητους λόγους αναζητούνται και άλλα θύματα του Χόλμπεργκ, λόγω της πιθανότητας να υπάρχουν απόγονοι, νοσούντες ή φορείς της ασθένειας. Η γυναικεία κοινωνία στην οποία απευθύνονται όμως, σοκαρισμένη, σιωπά. Ποια θα ομολογείσει έναν βιασμό 40 χρόνια μετά που συνέβη;

Η Ισλανδία είναι μικρή χώρα. Και απομονωμένη γεωγραφικά. Το αποτέλεσμα είναι ποικίλοι βαθμοί συγγένειας των κατοίκων της που περιπλέκεται στο βάθος του χρόνου.

Με σκοπό την διάγνωση και καταπολέμηση κληρονομικών ασθενειών δημιουργείται μία Τράπεζα γενετικού υλικού. Παρενέργειά της: περιπλοκές της πατρότητας! Με τον τρόπο αυτόν και άλλο θύμα του Χόμπεργκ αποκαλύπτεται. Εγώ όμως δεν πρέπει νομίζω να αποκαλύψω περισσότερα για την υπόθεση.

Τίποτα δεν με εμποδίζει ωστόσο να αναφερθώ στον κύριο ερευνητή που παρουσιάζεται όχι σαν υπεράνθρωπος, αλλά με προβλήματα και πάθη και αδυναμίες. Ο αστυνομικός Έρλενδουρ είναι με μια πρώτη ματιά ο πιο ακατάλληλος για να αναλάβει αυτή την υπόθεση (και οποιαδήποτε άλλη, εδώ που τα λέμε). Άρρωστος, με διαλυμένη την οικογένειά του από νωρίς και τα δύο του παιδιά να έχουν πάρει την κατρακύλα των ναρκωτικών, μόνο στην έρευνα δεν μπορεί να έχει το μυαλό του. Σταδιακά όμως όλα αυτά εξομαλύνονται και αρχίζει να δημιουργεί μια πολύ τρυφερή σχέση με την κόρη του.

Στους αντίποδες, ο πατέρας εκείνος που κακοποιεί σεξουαλικά την κόρη του από μικρή και την εξωθεί σε ακραίους τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος.

Ένα άλλο αξιοπρόσεκτο στοιχείο του έργου, είναι η γνωριμία με τα Ισλανδικά ονόματα και τον τρόπο που τα χειρίζονται. Οι Ισλανδοί δεν έχουν επίθετα. Ο καθένας προσδιορίζεται με το όνομα του πατέρα του και την κατάληξη -σον ή -ντότιρ ανάλογα με το φύλο του. Είναι ενδιαφέρον, επειδή κάτι παρόμοιο γινόταν στην αρχαία Ελλάδα (π.χ. Περικλής Ξανθίππου). Το σύστημα αυτό υπήρχε επίσης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και είχε διατηρηθεί μέχρι πριν λίγα χρόνια στην μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης (π.χ. Ιμπραήμ Χουσεΐν Ογλού. Ο γυιός του θα λέγεται π.χ. Εκρέμ Ιμπραήμ Ογλού). Νομίζω ότι στην Κύπρο υπάρχει ακόμα, σε μερικές οικογένειες τουλάχιστον (π.χ. Κωστής Σπύρου, Σπύρος Κωνσταντίνου).

Και τέλος, ανακάλυψα από είχε δανειστεί ο Τόλκιν τα ονόματα που λήγουν σε -ντουρ!

Αντιός, Χεμινγουέϊ

2007-11-08T19:42:00.001+02:00

Του Λεονάρδο Παδούρα. Μετάφραση Κώστας Αθανασίου. Εκδόσεις Καστανιώτη 2007. Τίτλος πρωτοτύπου: Leonardo Padura, Adios Hemingway

- Τι είναι χειρότερο από ένα κακό βιβλίο;
- Ένα βαρετό βιβλίο.

Το βιβλίο που μόλις διάβασα δεν ήταν καθόλου κακό. Και λογοτεχνία είχε, και ψήγματα χιούμορ διέθετε, και στην πρόσφατη ιστορία αναφερόταν. Ήταν όμως αφάνταστα βαρετό. Του έλειπε το "χου", αυτό το μαγικό πράγμα που σε κάνει να θέλεις να πας παρακάτω, να δεις τι θα κάνουν οι ήρωες, να σκεφτείς και συ πάνω στα τεκταινόμενα. Ο συγγραφέας (εμβριθής γνώστης της ζωής, της δράσης και των γραπτών του Χεμινγουέϊ) κατόρθωσε να σκοτώσει (από έναν τουλάχιστον αναγνώστη, εμένα) κάθε περιέργεια, κάθε επιθυμία για τη συνέχεια της ιστορίας. Ήταν τόσο χάλια που ούτε το συγγραφικό εύρημα με τα δύο χρονικά επίπεδα της δράσης (παρόν και 1958) ούτε η προσεγμένη μετάφραση δεν κατόρθωσαν να τη σώσουν.

Κατάφερα ωστόσο και την τελείωσα.

Εν ολίγαις λέξεσιν ο μύθος είναι ο εξής: Στον κήπο του σπιτιού του Χεμινγουέϊ, στην Κούβα, βρίσκεται ένα πτώμα. Η αστυνομία προσπαθεί να διαλευκάνει το έγκλημα αυτό που συνέβη πριν 40 χρόνια. Ήταν ο Χεμινγουέϊ ο δράστης ή όχι; Επιστρατεύουν για το σκοπό αυτό ένα πρώην αστυνομικό τον Μάριο Κόντε που κυνηγιέται από τα δικά του φαντάσματα και θεωρεί προσωπική υπόθεση την εύρεση της αλήθειας. Την οποία και βρίσκει.

Μου άφησε πικρή γεύση. Ήξερα ότι ο Χεμινγουέϊ δεν υπήρξε ο καλύτερος των ανθρώπων, αλλά το μυθιστόρημα αυτό τον απομυθοποίησε εντελώς, τον εξευτέλισε στο έπακρο. Έτσι τουλάχιστον το εξέλαβα εγώ.

Μια σύσταση έχω να κάνω σε όποιον το συναντήσει στο βιβλιοπωλείο: Μακρυά!!!!!!!!!

Η συνωμοσία της Πήλινης Βίβλου

2007-11-01T19:51:00.002+02:00

Της Navarro Julia. Μετάφραση Δάειρα Ζιούβα. Εκδόσεις Πατάκη 2007.

Το κίνητρο υπάρχει, και πιο ισχυρό δε γίνεται. Εκείνο που αναζητείται μέχρι σχεδόν την τελευταία σελίδα και την εκπνοή του μυθιστορηματικού χρόνου, είναι η ευκαιρία.

Ευκαιρία για τη διάπραξη φόνου ή σειράς φόνων από ομάδα δολοφόνων. Τέσσερις παιδικοί φίλοι που σήμερα διαπρέπουν στον τομέα τους επιθυμούν το θάνατο κάποιου ονόματι Άλφρεντ Τάννενμπεργκ και τον ξεκληρισμό της οικογένειάς του. Παραδόξως, αυτοί είναι οι καλοί και ο αναγνώστης ταυτίζεται μαζί τους. Η δολοφονία που σχεδιάζουν έχει το ένδυμα της εκδίκησης, για την οποία ορκίστηκαν παιδιόθεν. Το θύμα τους, χαμένο για πάνω από 50 χρόνια, εμφανίζεται ξαφνικά στο προσκήνιο και οι ίδιοι, υπερήλικες πια, αδυνατούν να εκπληρώσουν τον παιδικό τους όρκο. Προσλαμβάνουν λοιπόν επαγγελματία δολοφόνο.

Ο κακός της ιστορίας (και το θύμα της σχεδιαζόμενης δολοφονίας όπως είπαμε) ανήκει επίσης σε μία παρέα τεσσάρων παιδικών φίλων που και αυτοί διαπρέπουν, αλλά σε τομείς της διαφθοράς. Μόνο μία αδυναμία έχει αυτός ο σκαιός άνθρωπος: την εγγονή του. Και μία εμμονή: να βρει την Πήλινη Βίβλο.

Πρόκειται για μία σειρά πινακίδων γραμμένων με σφηνοειδή γραφή που ανακαλύφθηκαν κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες στην ευρύτερη περιοχή της προϊστορικής Ουρ στη Μεσσοποταμία. Στο σημερινό Ιράκ του Σαντάμ Χουσεϊν δηλαδή. Οι πινακίδες αυτές αναφέρουν ότι κάποιος γραφέας, ονόματι Σαμάς, πρόκειται να καταγράψει την Γένεση όπως του την διηγήθηκε ο Πατριάρχης Αβραάμ προτού να ξεκινήσει με τη φυλή του για τη Γη της Επαγγελίας. Αν στις πινακίδες αυτές ιστορείται η Γένεση, όπως την ξέρουμε από την κωδικοποιημένη της μορφή στο πρώτο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης, τότε πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις όλων των εποχών που θα αλλάξει πολλά δεδομένα στην αρχαιολογία, την ιστορία και προπαντός στη Θρησκεία.

Δύο είναι δηλαδή οι πόλοι γύρω από τους οποίους κινούνται με φρενήρη ρυθμό οι ήρωες και οι αναγνώστες: η δολοφονία και η αρχαιολογική ανακάλυψη.

Δε μπορώ να συνεχίσω την ιστορία χωρίς να αποκαλύψω πράγματα που η συγγραφέας δε θα ήθελε να γίνουν γνωστά από την αρχή. Η ίδια διαφύλαξε την κάθε αποκάλυψη και μας την δίνει με μαεστρία και με το σταγονόμετρο, κρατώντας αμείωτη την αγωνία και το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Αφήνει μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο της τελικής κάθαρσης στην κρίση του αναγνώστη.

Από τα βιβλικά χρόνια μέχρι το σήμερα ξετυλίγεται λοιπόν αυτή η συναρπαστική περιπέτεια με πολλές ανατροπές και έξυπνη αληθοφανή λύση στο ζωτικό για την έκβαση του μυθιστορήματος θέμα της ύπαρξης των πινακίδων.

Το ευχαριστήθηκα το βιβλίο.

Δεν μπορώ να αντισταθώ όμως στον πειρασμό να αναφέρω δύο οφθαλμοφανή (για τον ειδικό) μεταφραστικά λάθη: για τα αρχαία αντικείμενα δεν χρησιμοποιούμε τη λέξη επισκευάζονται, αλλά συντηρούνται. Όσο για τις πήλινες πινακίδες είναι λάθος που τις αποκαλεί "πλάκες". Η λέξη αυτή παραπέμπει σε λίθινα και μεγάλου μεγέθους ενεπίγραφα μνημεία.

Στην συγγραφέα δεν θα συγχωρήσω τον τρόπο διεξαγωγής της ανασκαφής, απαράδεκτο κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες.

Και ένα τελευταίο. Ο τίτλος του βιβλίου στο πρωτότυπο είναι La biblia de barro. Θα μπορούσε να αποδοθεί στα ελληνικά "Η Πήλινη Βίβλος". Η λέξη "συνωμοσία", που επιλέχτηκε προφανώς για να προσελκύσει αναγνώστες, ήταν κατά τη γνώμη μου άστοχη και περιττή. Όσο για τη λέξη "Βίβλος", εδώ το λάθος οφείλεται στην συγγραφέα. Ο όρος περιλαμβάνει το σύνολο των βιβλίων της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης και όχι ένα μόνο από αυτά. "Βίβλος" δηλαδή είναι αυτό που λέμε στα ελληνικά "Αγία Γραφή". Τον πρώτο όρο τον χρησιμοποιούν, απόσο ξέρω, οι Δυτικές Εκκλησίες (Καθολικοί-Διαμαρτυρόμενοι), τον δεύτερο οι Ορθόδοξες Ανατολικές. Δεν θέλω να πω ότι στα ελληνικά είναι λάθος να χρησιμοποιούμε τη λέξη Βίβλος, είναι πάντως αδόκιμο.

IMPERIUM

2007-10-11T20:23:00.001+03:00

Του Ρόμπερτ Χάρις. Μετάφραση Φανή Πανταζή. Εκδόσεις Ψυχογιός. 2007.

Το βιβλίο αυτό κανονικά δεν έχει θέση στο παρόν ιστολόγιο, καθώς είναι ιστορικό, και όχι αστυνομικό μυθιστόρημα.

Αλλά μιας και μόλις τελείωσα την ανάγνωσή του, θεωρώ σκόπιμο να το αναφέρω, επειδή θα φανεί πολύ χρήσιμο στους θιασώτες της σειράς του Maddox. Όλα τα ιστορικά πρόσωπα με τα οποία συναναστρέφεται ο Δέκιος Καικίλιος Μέτελλος ο Νεότερος, βρίσκονται εδώ. Όλα τα τοπωνύμια μέσα και γύρω από τη Ρώμη, επίσης. Είναι ενδιαφέρον να τα δει όλα αυτά κανείς από μία άλλη οπτική γωνία.

Η δράση τοποθετείται στα χρόνια της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και συγκεκριμένα την περίοδο της ανόδου του μεγάλου ρήτορα Κικέρωνα (79-66 π.Χ.). Αποτελεί, υποτίθεται, την βιογραφία του γραμμένη από τον δούλο του Τίρωνα που υπήρξε γραμματέας και φίλος του. Παρακολουθούμε την εξέλιξη της πολιτικής ζωής στη Ρώμη, τις διαπλοκές, τις ίντριγκες, τις συμμαχίες, και τις φιλίες που διαμορφώνονται μέσα στο πλαίσιο ιστορικών γεγονότων όπως είναι η κατάκτηση της Ισπανίας, η εξέγερση των δούλων και η καταστολή της, ο πειρατικός πόλεμος, η συνομωσία του Κατιλίνα κτλ. Εμφανίζεται ο Πομπήιος, ο Λούκουλλος, ο Κάτουλος, οι αδελφοί Μέτελλοι (οι θείοι του Δέκιου) και ο νεαρός Ιούλιος Καίσαρας. Θα ξαναδούμε την κακόφημη Συβούρα, τη γειτονιά του Δέκιου, και τις συμμορίες της. Ο αντίπαλος του Δέκιου και του φίλου του Μίλωνα, Κλώδιος ο Ωραίος (Πούλχερ εδώ) κάνει επίσης την τρομερή εμφάνισή του.

Το μυθιστόρημα είναι καλογραμένο, ευχάριστο, καθόλου κουραστικό, με αναφορές και στην σύγχρονη πολιτική ζωή με την ευρεία της έννοια.

Το συνιστώ ανεπιφύλακτα, ως παράλληλο του αστυνομικού ανάγνωσμα.

Έχω μόνο δύο παρατηρήσεις που αφορούν τη μετάφραση:

Το αξίωμα του tribunus έχει παλαιόθεν αποδοθεί και επικρατήσει στα ελληνικά ως "δήμαρχος". Έτσι το μαθαίναμε και στο σχολείο, όταν οι πιο γνωστοί μας δήμαρχοι ήταν ο Τιβέριος και Γάιος Γράκχος. Γιατί λοιπόν προτιμήθηκε το ανοίκειο "τριβούνος";

Ο όρος "ιππότης" που χρησιμοποιείται κατά κόρον, θέλοντας προφανώς να δηλώσει την τάξη των ιππέων, είναι κατά τη γνώμη μου άστοχος, καθώς είναι αναχρονιστικός. Το "ιππέας" είναι δόκιμος στα ελληνικά ιστορικός όρος για τη ρωμαϊκή περίοδο. Τη λέξη αυτή βέβαια την χρησιμοποιεί η μεταφράστρια για να δηλώσει τον καβαλλάρη. Για αυτή την περίπτωση θα μπορούσε να είχε βάλει τη λέξη "έφιππος".

Επιστροφή από τη Λήθη

2007-10-10T22:11:00.008+03:00

Του Λεωνίδα Χατζηνικολάου. Εκδόσεις Νέα Σύνορα Α. Α. Λιβάνη 1998.

Πάνε δέκα χρόνια που διάβασα το βιβλίο αυτό, και τις λεπτομέρειές του τις έχω ξεχάσει. Θέλω όμως να το συστήσω σαν ένα από τα καλύτερα του είδους (αλήθεια πώς ονομάζεται;) που δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τους Ιλλουμινάτι και τον Κώδικα Ντα Βίντσι.

Έχει επιπλέον και το προσόν ότι αναφέρεται στα καθ΄ημάς.

Η δράση διεξάγεται σε δύο επίπεδα: το ένα στην ελληνική πραγματικότητα του σήμερα, το άλλο στην εποχή του Τσιμισκή, τον 10 αιώνα δηλαδή. Οι πρωταγωνιστές του πρώτου επιπέδου είναι ο αρχιτέκτονας Νικήτας Παλαιολόγου και η αρχαιολόγος Αναστασία Ροζάκη.

Το μήλον της Έριδος είναι ένα παλιό χειρόγραφο που ανακάλυψε ο θείος του Νικήτα μοναχός Γρηγόριος στα έγκατα της Μονής Σινά. Το έγγραφο αυτό συντάχθηκε την εποχή του Τσιμισκή, και καταχωνιάστηκε πάραυτα. Αν γίνουν γνωστά αυτά που γράφει, θα ανατραπούν οι αξίες του κόσμου όλου. Θρησκείες θα καταποντιστούν, πιστοί θα προδοθούν, έθνη θα χάσουν την ταυτότητά τους, κοντολογίς θα έρθει το πάνω κάτω. Πρέπει λοιπόν ή όχι να κοινοποιηθεί; Αυτό έχετε τη δυνατότητα να το σκεφθείτε διαβάζοντας τις 600 τόσες σελίδες -αν προλάβετε δηλαδή να κάνετε κάποια σκέψη. Η αφήγηση θα σας συνεπάρει (εννοώ με αυτό ότι συνεπήρε εμένα) και δεν θα το αφήσετε από τα χἐρια σας προτού αποσπάσετε το μυστικό (εννοώ ότι είχα αφήσει τη δουλειά μου και διάβαζα μέχρι τελικής πτώσεως. Σκεφτόμουν μάλιστα μήπως αυτή κατά βάθος ήταν και η επιθυμία αυτής που μου το είχε δανείσει: να με ξεκάνει).

Ο λόγος που γράφω γιαυτό μετά από τόσο καιρό (και αφού πέρασε ένας χρόνος που το είχα στα υπόψη του ιστολογίου) είναι ότι μας έχει κατακλύσει τόση ανοησία με παρόμοια έργα, που πρέπει να ξεχωρίσουμε μερικά.

Ο κ. Χατζηνικολάου έκανε άριστη δουλειά. Τα ιστορικά στοιχεία του ήταν ακριβή τα αρχαιολογική δεδομένα επίσης. Η φαντασία του υπεισήλθε εκεί ακριβώς που έπρεπε να υπεισέλθει, αξιοποίησε αστικούς μύθους και μεσαιωνικούς θρύλους και έπαιξε με τους ανομολόγητους πόθους των Ελλήνων. Ένα μόνο έχω να του παρατηρήσω: δεν χρειάζονταν τόσες περιγραφές των ιδιωτικών στιγμών των ηρώων. Το έργο του έστεκε μια χαρά, ήταν περιττός αυτού του είδους ο κράχτης.

Το είδος αυτό των μυθιστορημάτων έχει κατηγορηθεί από αρκετούς, λόγω του ότι παραποιούν την ιστορική αλήθεια. Όντως, το κάνουν. Άλλωστε αυτή είναι η μαγεία τους, αλλά και η διαφορά τους από τα ιστορικά μυθιστορήματα: το ότι χρησιμοποιούν πραγματικές ιστορικές ψηφίδες ετερόκλητες όμως από χρονική και κάθε άλλη άποψη, τις ανακατεύουν καλά-καλά στην κάλπι, και μετά μας παραδίδουν το αποτέλεσμα.

Αν ο μαέστρος είναι καλός, θα ακούσουμε καλή μουσική. Αν όχι, θα θάψουμε το έργο του στο ιστολόγιό μας.

Το χειρόγραφο της Πράγας

2007-10-08T22:31:00.001+03:00

Του Παναγιώτη Κονιδάρη. Εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη, 2007.

Η μεγαλύτερη αρετή του βιβλίου αυτού είναι ο εξαιρετικά ευρηματικός τρόπος της πλοκής του. Η δράση εκτυλίσσεται σε δύο επίπεδα: το παρόν, που με φυσιολογικό ρυθμό προχωράει προς το μέλλον, και το παρελθόν που με άνισα άλματα μετατίθεται συνεχώς προς τα πίσω. Τα παρελθοντικά κεφάλαια αποκαλεί ο συγγραφέας "Ιντρεμέτζο Ι, ΙΙ, ΙΙΙ,....." και μας δίνει τη χρονολόγηση διεξαγωγής του επί μέρους ιστορικού συμβάντος. Το ενδιαφέρον λοιπόν είναι ότι καθώς εξελίσσεται η δράση στα κεφάλαια του παρόντος, προκύπτει κάθε φορά ένα νέο στοιχείο στην έρευνα, που αποτελεί τον εφαλτήρα για τη χρονολογία και τα πρόσωπα του επόμενου ιντερμέτζου.

Το συγγραφικό αυτό εύρημα το βρήκα γοητευτικό. Ομολογώ ότι αυτό ήταν που με συγκράτησε στην ανάγνωση και με ώθησε στην ολοκλήρωση του βιβλίου. Διότι, λυπάμαι που το λέω, οι αρετές του χαντακώνονται από τον ίδιο τον μύθο.

Το πόνημα αυτό είναι δυστυχώς ένα ακόμα μυστικιστικό με αστυνομική πλοκή βιβλίο, που ακολουθεί ευσυνείδητα το δρόμο που χάραξε ο Dan Brown και ακόμα νωρίτερα ο Umberto Ecco με το Εκκρεμές του Φουκώ. Παρελαύνει και εδώ όλο το γνωστό συνονθύλευμα Ναϊτών, Ροδόσταυρων, Ιωαννιτών, μάγων, αλχημιστών και δε συμμαζεύεται. Η απουσία του Βατικανού θα αποτελούσε ουσιώδη παράληψη. Το προσωπικό μου ρεπερτόριο εμπλουτίστηκε με μία καινούργια οργάνωση, τους Καρμπονάρους, που έχουν αναβιώσει παρακαλώ ζητώντας μερίδιο από την μυστικιστική πίττα. Από τη συνταγή δεν λείπει το απαραίτητο σεξ (με σεμνή ομολογώ περιγραφή των τεκταινομένων) και αρετές όπως η ισχυρή φιλία (ανδρική φυσικά). Τα κωδικοποιημένα μυνήματα και οι σκακιστικοί γρίφοι είναι απόηχοι των ανάλογων έργων που προηγήθηκαν. Εκτός και άν αυτό συμβαίνει επειδή όλα τα παρόμοια έργα ανακυκλώνουν τα ίδια σύμβολα.

Πέρα όμως από αυτό, ο μυστικός στόχος προς τον οποίον προσβλέπουν οι καλοί και οι κακοί του τότε και του τώρα, και τον οποίον προσπαθεί να ανακαλύψει ο Ορφέας, είναι κατά τη γνώμη μου ανίσχυρος, μη πειστικός. Η γλώσσα του Θεού;;;!!!! Η γλώσσα που μιλούσαν οι άνθρωποι πριν τη Βαβέλ;;; Δεν πείθει σαν αντικείμενο διεκδίκησης και όραμα τόσων και τόσων ανθρώπων σε βάθος χιλιετιών. Ακόμα και η κατάκτηση της Αθανασίας με μέσο το Σκάκι του Μογλάν έχει περισσότερες πιθανότητες πειθούς. Να φανταστείτε ότι ο γρίφος τον οποίον πρέπει να αποκωδικοποιήσει κανείς για να κερδίσει την εν λόγω Γνώση, παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέερον.

Ο συγγραφέας, φαρμακοποιός στο επάγγελμα, έχει καλή γλώσσα και διατύπωση και πάρα πολλές ιστορικές γνώσεις. Η ίδια η πλοκή είναι αριστοτεχνική και το τέλος απρόσμενο. Είμαι σίγουρη ότι τις αρετές του μπορεί να τις διοχετεύσει με μεγαλύτερη φειδώ σε ένα πιο προσπελάσιμο και περισσότερο πιθανό άνάγνωσμα.

Και κάτι ακόμα, που αφορά τα ονόματα των ηρώων. Γιατί, στο Θεό σας, κ. Κονιδάρη, ο πρωταγωνιστής θα έπρεπε να ονομάζεται Ορφέας Παλαιολόγος και ο θείος του Αλέξανδρος Παλαιολόγος; Χάθηκαν τα "φυσιολογικά" ονόματα; Ελλείψει έμπνευσης ο τηλεφωνικός κατάλογος αποτελεί πάντα απύθμενο πηγάδι άντλησης "κανονικών" βαφτιστικών και επιθέτων. Με τα βαρύγδουπα και ιστορικά φορτισμένα αυτά ονόματα το βιβλίο δείχνει να στερείται σοβαρότητας από το οπισθόφυλλο ακόμα. Και αυτή την ταλαίπωρη Τσέχα ήταν ανάγκη να την πείτε Σάρκα; ´Ακου Σάρκα!!!

Τέλος λίγα για την υπόθεση: Ο Ορφέας Παλαιολόγος, πρώην φαρμακοποιός και νυν βιβλιοδέτης, άρτι διαζευχθείς και ως εκ τούτου με κακή ψυχολογία, δέχεται τις λεκτικές περιποιήσεις του επιστήθιου φίλου του Άγγελου Καρούση. Το ίδιο βράδυ ανακαλύπτεται δολοφονημένος ο θείος του με αποκρουστικό τρόπο που παραπέμπει σε κάποια αρρωστημένη τελετουργία. Παρόμοιο θάνατο βρίσκουν και οι φίλοι του από την παρέα των φοιτητικών του χρόνων. Ο Ορφέας, χωρίς να του το ζητήσει κανείς, ψάχνει να βρει την αιτία και τον φονιά, σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και της Ευρώπης καθοδηγούμενος από την ιστορική έρευνα, την συμπαράσταση φίλων και ευκαιριακών γνωστών, κυρίως όμως από την εξυπνάδα του. Αμφιβάλλετε ότι θα τα καταφέρει;

Περισσότερες πληροφορίες και σχόλια στο ιστολόγιο του συγγραφέα το οποίο μπορείτε να επισκεφθείτε κάνοντας κλικ εδώ.

Σατουρνάλια

2007-10-03T21:59:00.001+03:00

Της D. Comastri Motanari. Μετάφραση Άννα Τσέα. Εκδόσεις Άγρα 2007.

Το βιβλίο έχει ενδιαφέρουσα πλοκή και διαβάζεται ευχάριστα. Τα ιστορικά στοιχεία που δίνει είναι ακριβή. Θα μπορούσε να είναι καλό, εάν δεν του έλειπε ένα βασικό στοιχείο: η πρωτοτυπία.

Από τη στιγμή που υπάρχει ο Δέκιος Καικίλιος Μέτελλος ο Νεότερος του Maddox, ο οποίος εκατό περίπου χρόνια νωρίτερα πραγματοποίησε με επιτυχία αντίστοιχες έρευνες, το βιβλίο τούτο ωχριά. Η συγγραφέας αποκλείεται να μην είχε υπόψη της τον συμαθέστατο αυτόν ήρωα. Γιατί λοιπόν δημιούργησε έναν όμοιο χαρακτήρα, με όμοια δράση, στην ίδια πόλη; Δεν το βρήκε λίγο βαρετό;

Όταν το διάβαζα είχα την ενοχλητική αίσθηση του "κάπου το ξέρω". ´Ολα τα επιμέρους χαρακτηριστικά παρουσιάζουν αντιστοιχίες: Ο συγκλητικός που αδιαφορεί για το αξίωμά του και ψοφάει να διεξάγει αστυνομικού τύπου έρευνες, ο παραδόπιστος και παμπόνηρος Έλληνας δούλος που βοηθάει στην εξιχνίαση των εγκλημάτων, η γυναικεία παρουσία που χώνει τη μύτη της παντού με φαινομενικά καταστροφικά, αλλά σωτήρια στην έκβασή τους αποτελέσματα, η κακόφημη γειτονιά με τις συμμορίες της (αντί για Συβούρα που τη συνηθίσαμε, εδώ έχει αποδοθεί ως Σοβώρα). Σαν να έχουμε δηλαδή χαρακτήρες της Νέας Κωμωδίας που είναι αναμενόμενο να εμφανίζονται σε κάθε επεισόδιο. Το αποκορύφωμα της αντιγραφής όμως είναι η πολυκατοικία που γκρεμίζεται λόγω της κακής κατασκευής της από την πλεονεξία των εργολάβων που χρησιμοποίησαν τα χείριστα των υλικών και της εγκληματικής αμέλειας των αρχών που δεν επιλαμβάνονται του θέματος. Ακόμα και το δολοφονικό χέρι που βοήθησε πριονίζοντας ένα κεντρικό δοκάρι, και αυτό χρησιμοποιήθηκε.

Είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς (αριθμεί δώδεκα) που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Το πρώτο (Θάνατοι στην Πομπηία) μου είχε φανεί πιο δροσερό. Δεν είναι κακό να τα διαβάσει κανείς. Εγώ θα το κάνω, χωρίς να περιμένω φυσικά με ανυπομονησία το επόμενο, όπως συμβαίνει με τα βιβλία του Maddox.

Η διαφορά είναι η ίδια ακριβώς που παρατηρείται ανάμεσα στον Αδελφό Κάντφελ της Έλις Πίτερς και στον Αδελφό Ρογήρο της Kate Sedley: το εμπνευσμένο πρωτότυπο και το λιγότερο ή περισσότερο επιτυχημένο αντίγραφό του.

Η Θύελλα

2007-09-20T07:50:00.002+03:00

Του Juan Manuel de Prada. Μετάφραση Έφη Γιαννοπούλου. Εκδόσεις Καστανιώτη 2001.

Πολύ σπάνια εγκαταλείπω ένα βιβλίο. Από τη στιγμή που το ξεκίνησα, θεωρώ ζήτημα τιμής (πασπαλισμένης με αρκετή δόση μαζοχισμού) την ολοκλήρωση της ανάγνωσής του.

Αυτό το άφησα στη σελίδα 25. Στάθηκε αδύνατο να πάω παρακάτω. Οι μακροσκελείς περιγραφές, η αφόρητη μελαγχολία που διαχέεται, κατά τον συγγραφέα, στην χειμωνιάτικη Βενετία με απώθησαν.

Και εγώ όταν ήμουν στην ηλικία του πρωταγωνιστή, χειμώνα πήγα στη Βενετία και για παρόμοιους λόγους (πανεπιστημιακή εκδρομή του Τμήματος Αρχαιολογίας και Τέχνης). Τις περισσότερες μέρες έβρεχε. Δεν είχα νιώσει τότε την παραμικρή μελαγχολία και δεν θέλησα να με καταλάβει αναδρομικά.

Το είδος των επιστημονικών-αστυνομικών μυθιστορημάτων, που ευτυχώς ανθεί στις μέρες μας, ενέχει πάντα τον κίνδυνο εκτροχιασμού προς την πλευρά της εκάστοτε επιστήμης. Ο συγγραφέας πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός, σεβόμενος τη δεύτερη ιδιότητα του πονήματός του. Δεν γράφει επιστημονικό έργο, ούτε καν εκλαϊκευτικό επιστημονικό έργο. Εκείνος ο αναγνώστης που επιλέγει να ξεκουραστεί (πολλές φορές να ξεκουραστεί από το διάβασμα!!!!!) διαβάζοντας ένα καλό αστυνομικό μυθιστόρημα, δεν επιθυμεί να τον ζαλίζουν με πάρα πολλή επιστήμη. Θέλει να χαλαρώσει.

Χαλάρωση και ευχαρίστηση από τη Θύελλα δεν αποκόμισα. Ίσως και να αδικώ το βιβλίο εγκαταλείποντάς το τόσο νωρίς. Στο κάτω-κάτω διαβάστηκε από όλη την Ευρώπη.

Λυπάμαι, δεν μπόρεσα.

Κρίμα, κυρίως επειδή η "Θύελλα" του Τζοτρζόνε ήταν ο αγαπημένος μου πίνακας στο μάθημα της Ιστορίας της Τέχνης. Σχολιασμένη στο πανεπιστημιακό εγχειρίδιο από την απαράμιλλη πέννα του καθηγητή Χρύσανθου Χρήστου είχε προσλάβει για μένα μυθικές διαστάσεις.

Α, και κάτι ακόμα, επί του μύθου: ο πρωταγωνιστής πηγαίνει στη Βενετία για να μελετήσει τον πολυσυζητημένο αυτόν πίνακα για τον οποίο έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή αφιερώνοντας γι΄αυτήν πέντε χρόνια. Μα καλά, αφού την τελείωσε θυμήθηκε να πάει να τον δει; Απ΄όσο μπορώ να ξέρω, κατά κανόνα επισκέπτεσαι το αντικείμενο το πόθου σου κατά τη διάρκεια της ενασχόλησής σου με αυτό και όχι μετά για να διαπιστώσεις αν έγραψες καλά το μάθημά σου.

Ήλιος του Αυγούστου

2007-09-07T07:33:00.002+03:00

Του Andrea Camilleri. Μετάφραση Φωτεινή Ζερβού. Εκδόσεις Πατάκη 2007.

Γνωρίζετε τον Επιθεωρητή Σάλβο Μονταλμπάνο; Αν ναι, δεν έχετε λόγο να διαβάσετε την επόμενη παράγραφο. Αν όχι, συνεχίστε.

Ο Σάλβο Μονταλμπάνο είναι Επιθεωρητής στο Αστυνομικό Τμήμα της Βιγκάτα, που διοικητικά υπάγεται στη Μοντελούζα. Στη Σικελία. Αυτή τη στιγμή είναι 55 χρονών. Μένει σε ένα παραθαλάσσιο σπίτι που βρίσκεται στη Μαρινέλλα, στις παρυφές της Βιγκάτα. Έτσι, το καθημερινό μπάνιο εντάσσεται στη ρουτίνα του. Ζει μόνος του. Ωστόσο είναι αρραβωνιασμένος. Η Λίβια, δημοσιογράφος που ζει στη .... Ρώμη, είναι αυτή που κατέχει τον επίζηλο τίτλο της αιώνιας αρραβωνιαστικιάς. Ο καλύτερος φίλος του Μονταλμπάνο είναι ο συνάδελφός του Μιμί Αουτζέλλο, υφιστάμενός του στο Τμήμα. Συνδέονται μάλιστα και με σχέση κουμπαριάς. Η αγάπη που του έχει δεν τον εμποδίζει να τον ζηλεύει παθολογικά, τόσο για τις επιδόσεις του στη δουλειά, όσο και για την τρυφερή σχέση του με τη Λίβια. Ο Μονταλμπάνο είναι πολύ καλοφαγάς. Τρώει πολύ και εκλεκτικά. Προτίμησή του τα κάθε είδους θαλασσινά και ψάρια. Το αγαπημένο του στέκι είναι η ταβέρνα του Καλότζερο (ή του Έντσο), όπου γευματίζει τα μεσημέρια με ό,τι καλύτερο. Το σπίτι του το φροντίζει η Αντελίνα, που δεν παραλείπει να του γεμίζει το ψυγείο με λιχουδιές. Το παράξενο είναι ότι αυτή η Αντελίνα, που του έχει τρομερή αδυναμία, είναι μητέρα δύο κακοποιών που μπαινοβγαίνουν στις φυλακές. Κάποιες φορές μάλιστα τους έχει συλλάβει ο ίδιος ο Μονταλμπάνο. Το γεγονός δέν έχει πτοήσει κανέναν τους, και έτσι ο Μονταλμπάνο έγινε νονός στο παιδί του ενός από τους δύο.

Αρκετά.

Στο εν λόγω μυθιστόρημα καλείται να εξιχνιάσει ένα φόνο που συνέβη προ εξαετίας. Το πτώμα μιας δεκαεξάχρονης κοπέλας βρέθηκε μουμιοποιημένο μέσα σε ένα μπαούλο, στον αυθαίρετο πρώτο όροφο παραθαλάσσιας κατοικίας που είχε θαφτεί στην άμμο για να μη φαίνεται, μέχρι να γίνει νομιμοποίηση των αυθαιρέτων...

Το κακό είναι ότι το σπίτι αυτό το είχε νοικιάσει ο Μονταλμπάνο για να μείνει μια οικογένεια φίλων της Λίβια. Το πτώμα μάλιστα το ανακάλυψε ο ίδιος τυχαία. Και λέω το κακό, γιατί η όλη ιστορία έγινε αφορμή για να διαταραχτούν για άλλη μια φορά οι σχέσεις του με τη Λίβια. Έτσι θα κάνει ο ένας στον άλλον εκδικητικές απιστιούλες ....ξενοκοιτάζοντας.

Στην υπόθεση εμπλέκονται τοπικοί μεγαλοσχήμονες παράγοντες, ανέγγιχτοι από το νόμο, η Μαφία, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού που έχει πεθάνει, ο ιδιόρρυθμος προγονός του που έχει σκοτωθεί, ο αρχιτέκτονας που το έχτισε, ο εργολάβος που παρακολουθούσε τις εργασίες, ο μεσίτης που το νοίκιασε, και η πανέμορφη Αντριάνα, δίδυμη αδελφή της θανούσης, νυν φοιτήτρια.

Ο Μονταλμπάνο με τον βοηθό του Φάτσιο και την συνεργασία της Αντριάνας που του φορτώνεται ετσιθελικά, προσπαθεί να βρει την άκρη. Θα τη βρει φυσικά, αλλά για κείνον θα είναι αργά...

Αν δεν με απατά η μνήμη μου αυτό είναι το ενδέκατο βιβλίο του Καμιλλέρι με ήρωα τον Μονταλμπάνο που εκδίδεται στα ελληνικά. Παρόλο όμως που είμαι φαν και του συγγραφέα και του ήρωα, αυτό συγκριτικά με τα άλλα, ειδικά τα πρώτα, μου φάνηκε πιο αδύναμο, με πιο χαλαρή δράση, με ευρήματα και ατάκες που επαναλαμβάνονται. Σαν να έχει κουραστεί ο συγγραφέας. Η μήπως κουράστηκα εγώ;

Η ερμηνευτική του φόνου

2007-09-02T07:34:00.001+03:00

Του Jed Rubenfeld. Μετάφραση Χριστιάννα Σακελλαροπούλου. Εκδόσεις Α. Α. Λιβάνη. 2007.

Τι είναι το οιδιπόδειο σύμπλεγμα; Ε, καλά τώρα. Αυτό το ξέρουν και τα μωρά. Είναι η ενδόμυχη, καλά κρυμμένη και ωστόσο πανταχού παρούσα επιθυμία του γιου να συνευρεθεί με την μητέρα του, εξουδετερώνοντας τον πατέρα του, τον οποίο ζηλεύει θανάσιμα.

Τι σημαίνει το πιο πολυσυζητημένο δίλημμα στη λογοτεχνία, η σπαρακτική απορία του Άμλετ: "να είναι κανείς ή να μην είναι;". Ε, καλά τώρα. Αυτό το ξέρουν και τα μωρά. Σημαίνει "να ζει κανείς ή να μη ζει;".

Γιατί είστε σίγουρος ότι οι απαντήσεις που δώσατε είναι οι σωστές;

Διαβάστε αυτό το βιβλίο και θα δείτε μια άλλη προσέγγιση του θέματος.

Στο πρώτο ερώτημα, θα διαπιστώσετε ότι το οιδιπόδειο είναι το ακριβώς αντίστροφο πράγμα από το γενικώς πιστευόμενο: η ζήλια του πατέρα προς τον γιο, ο οποίος με το που έσκασε μύτη στον κόσμο του πήρε τη γυναίκα του και μονοπωλεί το ενδιαφέρον της με αγκαλιές, κανακέματα, θηλασμό κτλ. κτλ.

Για το δεύτερο, θα παρακολουθήσετε διάφορες εκδοχές όπως: Να δείχνει κανείς προς τα έξω τον πραγματικό εαυτό του ή να παριστάνει κάτι άλλο, να φαίνεται αλλιώτικος απ΄αυτό που είναι δηλαδή; Να κάθεται κανείς στ΄αυγά του και να υπομένει τη μοίρα του ή να αναλάβει δράση, ακόμα και αν αυτή ισοδυναμεί με το θάνατό του;

Μα καλά ψυχολογία θα διαβάσουμε τώρα; Με λογοτεχνία θα ασχοληθούμε; εσείς μας λέτε πως το βιβλίο είναι αστυνομικό. Μην ανησυχείτε κυρίες και κύριοι αναγνώστες. Δεν σας εξαπατήσαμε. Αστυνομικό θα διαβάσετε. Και μάλιστα αστυνομικό εποχής.

Θα μεταφερθείτε στην Νέα Υόρκη του 1909. Νέες ανακαλύψεις, νέες κατασκευές, καινούριες εφευρέσεις έρχονται με γοργούς ρυθμούς στο φως . Αυτοκινούμενα αμάξια, τηλέφωνα, πανύψηλα κτήρια από χάλυβα κάνουν την εμφάνισή τους και αλλάζουν ραγδαία το περιβάλλον και τη ζωή των ανθρώπων. Ένα ασύλληπτο μέχρι τότε έργο, η γιγάντια γέφυρα του Μανχάταν υψώνεται πάνω στα υποβρύχια θεμέλια της, και όπου νάναι θα ολοκληρωθεί. Η ατμόσφαιρα των αρχών του 20ου αι. δοσμένη αριστοτεχνικά, σε κάνει να νομίζεις ότι παρακολουθείς τον κόσμο αυτόν από τα μέσα, όχι σαν παρατηρητής που σου τα διηγούνται.

Ο πιο διάσημος γιατρός στην Ευρώπη, ο Ζίγκμουντ Φρόιντ, καταπλέει στην πόλη για μια σειρά διαλέξεων με θέμα, τι άλλο, τη ψυχανάλυση και τη θεωρία του για το οιδιπόδειο σύμπλεγμα. Όμως θα βρεθεί σε μια κοινωνία που παρά το δυναμισμό που τη διακρίνει, φαίνεται να αποσυντίθεται: παράξενα σεξουαλικά βίτσια θεωρούνται συνηθισμένα στις τάξεις των πλουσίων και ισχυρών. Κάποιος, διεγείρεται δένοντας νεαρές υπάρξεις από το ταβάνι και μαστιγώνοντάς τες αλύπητα. Κάποιος, επιθυμώντας τη μικρή κόρη του φίλου του, του ρίχνει τη γυναίκα του σαν σεξουαλικό δόλωμα και όταν το ψάρι τσιμπάει, του γίνεται σαφές ότι για να πάρει, πρέπει να δώσει και αυτός.

Και όμως, δε θα το πιστέψετε: Η κοινωνία αυτή δεν θα δεχτεί τις ιδέες του Φρόιντ για το σεξουαλικό υπόβαθρο των επιθυμιών και ενεργειών μας, θεωρώντας ότι θα κλονίσουν τα θεμέλιά της ηθικής της!!!!!!!!!

Και ο φόνος; που είναι ο φόνος; γίνεται αστυνομικό μυθιστόρημα χωρίς ένα τουλάχιστον προς εξιχνίαση φόνο;

Μην ανησυχείτε είπαμε. Θα έχετε τον φόνο σας, αλλά θα σας κλέψουν στην πορεία το πτώμα μέσα από το νεκροτομείο. Θα πρέπει να το αναζητήσετε, και αυτό και τον δολοφόνο μαζί με τον γιατρό Στράτχαμ Γιάνγκερ, τον Επιθεωρητή Λίτλμορ και τον ιατροδικαστή Χούγκερ. Ο Φρόιντ στα μετόπισθεν, κάνει ότι μπορεί για να σας βοηθήσει με μέσο ....την ψυχανάλυση.

Έγκλημα στον Πύργο

2007-08-26T12:11:00.001+03:00

Της Kate Sedley. Μετάφραση Έλενα Τσουκαλά Εκδόσεις Περίπλους.

Ο Ρογήρος είναι γυρολόγος και ζει στην Αγγλία των μέσων του 15ου αι. Αρχικά επιθυμούσε να γίνει μοναχός, σύντομα όμως κατάλαβε ότι δεν είχε τέτοια κλίση. Άλλο τον προόριζε ο Θεός να πράξει: να αποδίδει δικαιοσύνη μέσω της εξιχνίασης δύσκολων εγκλημάτων. Έτσι, ακούσια σχεδόν, τα βήματά του τον φέρνουν κάθε φορά και σε ένα διαφορετικό μέρος όπου έχει συμβεί κάποιος μη φυσιολογικός θάνατος. Το χέρι του Θεού, μέσω των ανακαλύψεων του Ρογήρου θα υποδείξει κάθε φορά τον ένοχο.

Στην περιπέτεια αυτή, την 6η της σειράς, βλέπουμε τον Ρογήρο να αφήνει μέσα στο καταχείμωνο τη θαλπωρή του σπιτικού του (που το διαφεντεύει με ατσάλινη πυγμή η πεθερά του, μιας και η γυναίκα του έχει πεθάνει) και να αναζητά "καθαρό αέρα" προσπαθώντας να πουλήσει την πραμάτεια του στα διάφορα αγροκτήματα και αρχοντικά.

Το τελευταίο του κατάλυμα είναι στο κτήμα.... για τους ενοίκους του οποίου έχει ήδη συγκεντρώσει αλήθειες και κουτσομπολιά από τους διάφορους σταθμούς όπου σταμάτησε για κατάλυμα ή δουλειά. Εκεί όμως δεν έμελλε να πουλήσει τίποτα. Με την άφιξή του σχεδόν, διαπιστώνεται ο τραγικός θάνατος της κυρίας του σπιτιού, της Λαίδης... που γκρεμίστηκε πέφτοντας από τον παλιό σαξονικό πύργο που αποτελούσε το καταφύγιο και το ερημητήριό της. Η Λαίδη βλέπετε, που δεν ήταν πάνω από 20 χρονών, είχε ιδιαίτερη ροπή προς τη θρησκεία. Οι ανέσεις και τα αγαθά του κόσμου τούτου την άφηναν αδιάφορη.

Ο Ρογήρος βρίσκεται προ αδιεξόδου. Το προσωπικό δε φαίνεται να συμπαθεί την θρήσκα κυρία του. Ο σύζυγός της, για τον οποίο συζητιέται ότι διατηρεί μακρόχρονη εξωσυζυγική σχέση με την άρτι χηρευθείσα γειτόνισσά του, την κυρία Λάινομ, προσπαθεί να περάσει το θάνατό της σαν ατύχημα.

Μια σφοδρή χιονοθύελλα αναγκάζει τον Ρογήρο να παραμείνει έγκλειστος στο αρχοντικό. Η περιέργειά του εξάπτεται και προσπαθεί να βρει μια άκρη, βοηθούμενος και από τον Συμεών, ένα αυστηρό θρησκόληπτο καλόγερο που έφτασε την ίδια μέρα, προσκεκλημένος της Λαίδης, προφανώς για να πατάξει τη διαφθορά του άνομου τούτου οίκου.

Διότι, εκτός από τον σύζυγό της, και ο Μαυρίκιος, γιος του από προηγούμενο γάμο, που είναι συνομήλικος της μητριάς του, δεν πάει πίσω σε ατασθαλίες. Έχοντας υποπέσει στο "αμάρτημα των αρχαίων Ελλήνων" αποτελεί ζευγάρι με τον Ντίσνεϋ, επιστάτη του αρχοντικού!

Σόδομα και Γόμορα!!!

Την κατάσταση περιπλέκει η κυρία Λάινομ, που αψηφώντας τον κακό καιρό, έρχεται στο αρχοντικό και σχεδόν τα κάνει θάλασσα. Εννοείται ότι αποκλείεται και αυτή, και διανυκτερεύει εκεί, πυροδοτώντας νέο κύμα κουτσομπολιών.

Σα να μην έφθαναν αυτά, το ίδιο βράδυ βρίσκεται ριγμένος στο πηγάδι με το κεφάλι, και φυσικά νεκρός, το μόνο άτομο που φαίνεται να αγαπούσε την Λαίδη, ο άεργος ετεροθαλής αδελφός της, νόθος γιος του πατέρα της, που ζει στο αρχοντικό, χάρη στην ανοχή του άντρα της. Είναι ατύχημα ή δολοφονία;

Το κακό όμως τρίτωσε. Στις παρυφές του κτήματος, μέσα σε ένα σύδεντρο, βρίσκεται άλλο ένα πτώμα: ένας άκακος ερημίτης που είχε την καλύβα του λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα και φιλοξένησε τον Ρογήρο πριν λίγες μέρες.

Ο Ρογήρος και ο Συμεών ρίχνουν διαδοχικά τις υποψίες τους από τον έναν στον άλλο. Η φρικτή αποκάλυψη ότι η Λαίδη είχε υποστεί βιασμό στην εφηβεία της, ρίχνει ακόμα περισσότερο μυστήριο στην υπόθεση.

Πως θα βγει άκρη απόλα αυτά; Εγώ αρκετά είπα. Να διαβάσετε το βιβλίο και να παρακολουθήσετε τον Ρογήρο να ξετυλίγει, με τη βοήθεια πάντα του Θεού, το μπλεγμένο αυτό κουβάρι.

Η κατάρα της αλεπούς

2007-08-02T12:18:00.004+03:00

Της Minette Walters. Μετάφραση Χίλντα Παπαδημητρίου

Ένα εξαιρετικό αστυνομικό βιβλίο με αγγλικό άρωμα, καλή πλοκή, ανατροπές κι έντονες συγκινήσεις. Μια παγωμένη νύχτα του χειμώνα η Αλισα Λόκιερ-Φοξ βρίσκεται νεκρή έξω από το σπίτι της, σ' ένα μικρό χωριό του Ντόρσετ, το Σένστηντ. Οι υποψίες βαρύνουν τον άντρα της το συνταγματάρχη Τζέιμς μέχρι που τελικά ο ιατροδικαστής αποδίδει το θάνατο σε φυσιολογικά αίτια. Το γεγονός αφήνει ανικανοποίητες μερικές από τις καλές κυρίες του χωριού οι οποίες αρχίζουν μια σχεδόν διατροφική εκστρατεία παρενόχλησης του συνταγματάρχη με νυχτερινά τηλεφωνήματα και κατηγορίες πολύ πιο σκοτεινές από τον "απλό" φόνο της γυναίκας του. Στο τοπίο έρχονται να προστεθούν και μια ομάδα άστεγων οι οποίοι καταλαμβάνουν μια γκρίζα από ιδιοκτησιακή άποψη περιοχή γύρω από το χωρίο και απειλούν να εγκατασταθούν εκεί.

Σε βοήθεια του συνταγματάρχη θα τρέξει ο δικηγόρος του καθώς και μια ξεχασμένη εγγονή η οποία δόθηκε πριν από πολλά χρόνια για υιοθεσία, επειδή ...

Ο σκοπός μας εδώ δεν είναι να σας πούμε την ιστορία. Το βιβλίο παρά τη ζοφερή ατμόσφαιρα που παρουσιάζει ειδικά στην αρχή, κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και προτείνεται ανεπιφύλακτα. Όσοι πιστοί αναγνώσατε!

Ο κύκλος του κακού

2007-08-01T11:19:00.002+03:00

Της Yrsa Sigurdardottir. Mετάφραση Βασίλης Καραγιώργος. Εκδόσεις Διήγηση.

Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου αναφέρει :Ένα θρίλερ που κόβει την ανάσα. Όλα ξεκινούν µε τη δολοφονία ενός γερµανού φοιτητή στο πανεπιστήμιο του Ρέικιαβικ, στο πτώµα του οποίου βρίσκεται χαραγµένο ένα παράξενο σηµάδι. Η πλούσια οικογένεια του νεκρού δεν µένει ικανοποιηµένη από τις έρευνες της ισλανδικής αστυνομίας και αναθέτει την εξιχνίαση της δολοφονίας στη νεαρή δικηγόρο Ζόρα.

Πίσω από τη σκοτεινή αυτή υπόθεση βρίσκεται ένα χειρόγραφο του Μεσαίωνα, που είχε σπείρει τον τρόµο σε όλη την Ευρώπη τα σκοτεινά χρόνια της Ιεράς Εξέτασης. Η Ζόρα, η οποία καλείται να βρει το νήµα που θα την οδηγήσει στη λύση του µυστηρίου, µπαίνει στον κόσµο της µαγείας, οι αρχαίες τελετές του οποίου οδηγούν στη λύση του σκοτεινού αινίγματος...

Το πρώτο βιβλίο ενός νέου µεγάλου ονόµατος στο θρίλερ, το οποίο µεταφράζεται ήδη σε 24 γλώσσες.

Όταν είδα το βιβλίο σκέφτηκα πως έχουμε άλλον ένα ιμιτασιόν Dan Brown με ξανθό και μακρύ μαλλί και το αγόρασα με συγκρατημένη απαισιοδοξία. Τελικά δεν είναι κακό. Για την ακρίβεια μου φάνηκε πολύ καλύτερο και λιγότερο τραβηγμένο από το Οχτώ που σχολιάσαμε πιο πριν. Ο μύθος του βιβλίου είναι καλά διατυπωμένος και πιστευτός ενώ η λύση που δίνεται στο τέλος είναι ικανοποιητική και καλά τεκμηριωμένη χωρίς αλχημίες και μαγκανείες. Επιπλέον το βιβλίο διαδραματίζεται και περιγράφει μια άγνωστη σε μας χώρα -- την Ισλανδία -- την οποία πολύ ευχαρίστως θα επισκεπτόμουν ύστερα από όσα διάβασα :-).

Δε θα πρέπει να ξεχνάμε βέβαια πως το έργο είναι ένα θρίλερ και αν το στομάχι σας δε σηκώνει επαφές με τμήματα από ανθρώπινα σώματα, καλό θα ήταν να το αποφύγετε. Στα μειονεκτήματα του βιβλίου θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η μάλλον άτυχη μετάφραση στην οποία η αδόκιμη έκφραση ο τάδε ξαναπήρε να μιλάει, διαβάζει ή ... δεν ξέρω κι εγώ τι εμφανίζεται τόσο συχνά που καταντάει ενοχλητική.

Το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου μπορείτε να διαβάσετε online κάνοντας click εδώ.

Ο χαμένος πίνακας του Ραφαήλ

2007-07-27T07:32:00.001+03:00

Του Iain Pears. Μετάφραση Βιργινία Γάκα. Εκδόσεις Opus Magnum 2006.

Ο σχεδόν άγνωστος πίνακας του ασήμαντου ζωγράφου Μαντίνι με τίτλο "Ανάπαυση κατά τη φυγή στην Αίγυπτο" που βρίσκεται στην μικρή εκκλησία της Σάντα Μπάρμπαρα στη Ρώμη, προσελκύει ξαφνικά το ενδιαφέρον των πάντων: συλλεκτών, εμπόρων έργων τέχνης, ιστορικών τέχνης, υψηλόβαθμων στελεχών του Εθνικού Μουσείου της Ρώμης και κυρίως του Εθνικού Σώματος Δίωξης Κλοπών έργων Τέχνης.

Αιτία: η ανακάλυψη του νεαρού Τζόναθαν Άρτζιλ, ότι στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν επιζωγραφισμένο πίνακα του Ραφαήλ. Ο εν λόγω κύριος, είναι ιστορικός τέχνης που εκπονεί τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τον Μαντίνι και στο συμπέρασμα αυτό οδηγήθηκε από τις μελέτες του. Ο ίδιος ανακάλυψε και την κλοπή του. Κατά παράδοξο τρόπο όμως, θεωρείται υπαίτιος της κλοπής και συλλαμβάνεται.

Ο Ταντέο Μποττάντο, αρχηγός του Εθνικού Σώματος Δίωξης Κλοπών έργων Τέχνης και η βοηθός του Φλάβια ντι Στέφανο, καλούνται να διαλευκάνουν την υπόθεση. Στην πορεία όμως αποδεικνύεται ότι παίζονται πολλά και συμφέροντα και διακυβεύονται υπολήψεις ανώτερων αξιωματούχων. Έτσι η έρευνά τους δυσκολεύει ολοένα και περισσότερο. Το έργο αγοράζεται από το Ιταλικό κράτος σε δημοπρασία έναντι ενός αστρονομικού ποσού. Κατά τη διάρκεια μιας δεξίωσης πυρπολείται. Ένας από τους συντηρητές του, που υποτίθεται γνωρίζει πράγματα δυνάμενα να βλάψουν αρκετούς ιθύνοντες, δολοφονείται. Και ενώ όλοι θρηνούν την απώλεια, ο Άρτζιλ, που στο μεταξύ έχει αποφυλακιστεί και βοηθάει στις έρευνες, δηλώνει ότι είχε κάνει λάθος: ο πίνακας είναι Μαντίνι και μόνο Μαντίνι. Και πάλι όμως θεωρείται βασικός ύποπτος του φόνου. Για να γλυτώσει πρέπει να βρει τον ένοχο.

Μαζί λοιπόν με τη Φλάβια δημιουργούν ένα τρομερό ντουέτο που εντρυφώντας σε βιβλιοθήκες και ξεχασμένα αρχεία, αλωνίζοντας την Ευρώπη και ρισκάροντας τη ζωή τους, στο τέλος θα επιτύχουν και τα δύο: και ο δολοφόνος θα βρεθεί, και ο εμπρηστής του πίνακα, αλλά κυρίως θα ξαναεντοπιστεί το έργο του Ραφαήλ.

Συμπαθητικό, αλλά με περιορισμένες αξιώσεις βιβλίο, διαβάζεται ευχάριστα και γρήγορα, αποτελώντας ιδανικό καλοκαιρινό ανάγνωσμα. Επιπρόσθετα μας προσφέρει πολλές γνώσεις για τον κόσμο της Αναγεννησιακής ζωγραφικής, των μεταγενέστερων απομιμήσεων, της συντήρησης των έργων, των τρόπων πλαστογράφησης, των μέσων πιστοποίησης της γνησιότητας ενός έργου ....και τον κόσμο των εργαζομένων στο Μουσείο.

Η χαμένη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Μόστρα

2007-07-25T07:26:00.001+03:00

Του Δημήτρη Μαμαλούκα, εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2007

Ο Δημήτριος Μόστρας είναι ιστορικό πρόσωπο, συλλέκτης βιβλίων, που έζησε στις αρχές του 19ου αι. Δημιούργησε μια τεράστια βιβλιοθήκη που με το πέρασμα των χρόνων χάθηκε. Αν υποτεθεί ότι ανακαλυπτόταν σήμερα, θα αποτελούσε ένα από πολλές απόψεις πολύτιμο εύρημα.

Πάνω σ΄αυτόν τον καμβά, ο συγγραφέας κεντά μια αστυνομική ιστορία αγωνίας που διαδραματίζεται το 2005 στη Ρώμη.

Η δράση κινείται σε δύο τροχιές.

Στην πρώτη παρακολουθούμε τις δραστηριότητες μιας ομάδας εξολοθρευτών που εντοπίζει και δολοφονεί "δράκους", άτομα που στο παρελθόν είχαν βιάσει και σκοτώσει νεαρά κορίτσια και τώρα έχουν αποφυλακιστεί. Εννοείται ότι τα μέλη της δρουν παράνομα, αν και καθοδηγούμενα από εντελώς κατανοητά ψυχολογικά κίνητρα, μιας και τα παιδιά τους υπήρξαν θύματα δολοφόνων-βιαστών.

Στη δεύτερη τροχιά, ο Νικόλα Μιλάνο, ένας ελληνοϊταλός που έχει στην κατοχή του μια μεγάλη συλλογή πολύτιμων παλιών βιβλίων και την ξεπουλά σταδιακά για να επιβιώσει, προσπαθεί να βρει τη χαμένη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Μόστρα. Τον ίδιο στόχο έχουν δύο ακόμα συλλέκτες. Αναπόφευκτα οι δρόμοι τους θα συναντηθούν, τα συμφέροντά τους θα εμπλακούν και η δράση θα μεταφερθεί για λίγο στη Βενετία, για να κορυφωθεί στον πυργίσκο μιας έπαυλης, όπου στεγάζεται μια βιβλιοθήκη σπάνιων βιβλίων. Το σκηνικό, εσκεμμένα ή όχι, παρουσιάζει ένα μακρινό απόηχο από τη βιβλιοθήκη του μοναστηριού που περιγράφεται στο "Όνομα του Ρόδου".

Και ο προς εξιχνίαση φόνος; α, μην ανησυχείτε. Υπάρχουν πολλά πτώματα.

Η Αστυνομία παραπαίει ανάμεσα στις δύο φαινομενικά ασύνδετες τροχιές, προσπαθώντας να εντοπίσει την ομάδα των εκτελεστών και το δολοφόνο της Ντανιέλα, της κοπέλας του Μιλάνο.

Καλό είναι να μην αποκαλύψουμε τίποτα άλλο.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα στο οποίο κυριαρχεί το άλογο πάθος. Πάθος για τυφλή εκδίκηση, πάθος ερωτικό, πάθος των μισότρελων συλλεκτών που χωρίς καμιά επιστημονική δεοντολογία κυνηγούν το σπάνιο βιβλίο μόνο για να κορέσουν τις ορέξεις τους.

Δεν είναι το καλύτερο βιβλίο που έχω διαβάσει, είναι όμως ένα βιβλίο αξιώσεων. Διανθισμένο με πληροφορίες από τον άγνωστο και συναρπαστικό κόσμο των εκδοτών, των βιβλιοφίλων και των απαρχών της τυπογραφίας, μας κινεί το ενδιαφέρον να ασχοληθούμε με το θέμα. Την περιέργειά μας αυτή καλύπτει το ιδιαίτερα κατατοπιστικό γλωσσάρι στο τέλος και η παράθεση βιβλιογραφίας.

Το συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Πυθαγόρεια εγκλήματα

2007-07-13T10:23:00.001+03:00

Του Τεύκρου Μιχαηλίδη, εκδ. Πόλις, Αθήνα 2006.

Το οπισθόφυλλο γράφει: Αθήνα, 1929. Ο μαθηματικός Στέφανος Κανταρτζής βρίσκεται νεκρός στο δωμάτιό του. Ο επιστήθιος φίλος του, επίσης μαθηματικός, Μιχαήλ Ιγερινός, καλείται για να αναγνωρίσει το πτώμα. Όρθιος μπροστά στο νεκρό φίλο του, ο Ιγερινός αναπολεί τα κάπου τριάντα χρόνια της γνωριμίας τους. Την πρώτη τους συνάντηση, σ' ένα μαθηματικό συνέδριο του 1900, τις παρέες τους με την αβάν γκαρντ της παρισινής διανόησης, τις περιπλανήσεις τους στο Παρίσι της Μπελ Επόκ, τους Βαλκανικούς Πολέμους, το Διχασμό, τη Μικρασιατική Καταστροφή. Θυμάται τις θυελλώδεις μαθηματικές τους διαφωνίες, τους έρωτές τους, τις πολεμικές τους περιπέτειες. Ο ήχος μια ρομβίας τον επαναφέρει στο παρόν. Το ερώτημα είναι επιτακτικό: Ποιος σκότωσε τον Στέφανο Κανταρτζή, και κυρίως γιατί τον σκότωσε;

Το βιβλίο κατά τη γνώμη μου είναι καλό. Όχι γιαυτό που είναι αλλά γιαυτό που θυμίζει. Έχοντας διαβάσει και αγαπήσει το Θεώρημα του παπαγάλου του Νενί Γκέτζ που μετέφρασε ο ίδιος ο συγγραφέας των Πυθαγορείων Εγκλημάτων, θα ήθελα κάτι πιο πρωτότυπο. Από αστυνομική άποψη, αν κάποιος έχει την προηγούμενη εμπειρία και γνωρίζει το θεώρημα της μη πληρότητας, τότε καταλαβαίνει αρκετά γρήγορα πως στο όλο εγχείρημα του Κανταρτζή υπάρχει μια πεπονόφλουδα την οποία ο συγγραφέας -- μαθηματικός κι ο ίδιος -- θα αναγκαστεί αργά ή γρήγορα να αποκαλύψει. Έτσι η λύση στο υποτιθέμενο μυστήριο γίνεται φανερή νωρίτερα από όσο θα έπρεπε και η τελική γεύση είναι μάλλον άχαρη. Το βιβλίο θα μπορούσε να έχει καλύτερη τύχη αν δεν υπήρχε το Θεώρημα, γιατί έτσι έχει τη μοίρα αυτού που λένε "επόμενος" ή "μας τα 'παν κι άλλοι".

Για να πούμε και τα καλά του όμως, οι περιγραφές του Παρισιού των αρχών του 20ου αιώνα είναι όμορφες, ο Πικάσο, που εμφανίζεται σαν περιστασιακός ήρωας του βιβλίου, εντυπωσιακά ... αθεόφοβος και το κλίμα που ο συγγραφέας μεταφέρει με αρκετή μαεστρία, ταξιδεύει ευχάριστα τον αναγνώστη σε διάφορα μέρη της νεώτερης ελληνικής και βαλκανικής ιστορίας.

Πιστεύω πως ο Τεύκρος Μιχαηλίδης έχει καλή πένα και θα ήθελα να γράψει και κάτι άλλο -- πιο πολύ δικό του.

Δολοφονία στο πλοίο των προσκυνητών

2007-07-12T09:36:00.004+03:00

Του Peter Tremayne. Εκδοτικός Οίκος Θεμέλιο. Αθήνα 2005. Μετάφραση Νίκος Κούρκουλος. Τίτλος πρωτοτύπου: Act of mercy: A Celtic mystery.

Ένα ακόμη βιβλίο του Peter Tremayne με πρωταγωνίστρια τη δαιμόνια νομικό-μοναχή Φιντέλμα του Κάσελ.

Αυτή τη φορά το πεδίο δράσης της τοποθετείται σε ένα πλοίο που κατευθύνεται στην Ιβηρία. Οι συνεπιβάτες της είναι μία ομάδα προσκυνητών. Όταν ένας από αυτούς εξαφανίζεται, όλοι αρχικά πιστεύουν ότι πρόκειται για ατύχημα. Στην πορεία όμως προκύπτουν στοιχεία που παραπέμπουν σε σκαιή δολοφονία.

Η Φιντέλμα, με την ιδιότητά της ως dalaigh των δικαστηρίων, καλείται να εξιχνιάσει το μυστήριο και να αποδώσει τον ένοχο στη δικαιοσύνη.

Στη σειρά αυτή ενδιαφέρον παρουσιάζει η εσωτερική εξέλιξη της προσωπικότητας των ηρώων και κυρίως της πρωταγωνίστριας. Εξελίσσεται επίσης η ατομική τους ιστορία, την οποία μαθαίνουμε είτε βαθμιαία, είτε με αναδρομές στο παρελθόν μέσα από αναμνήσεις, διηγήσεις κτλ.

Το "Δολοφονία στο πλοίο των προσκυνητών" περιέχει άφθονες αναφορές σε προηγούμενα γεγονότα. Θα μάθουμε πολλά για τα φοιτητικά χρόνια της Φιντέλμα. Για πρώτη φορά πληροφορούμαστε την ύπαρξη ενός νεανικού έρωτά της και γνωρίζουμε τον Κίαν, ένα υπερφίαλο, ανόητο και ωραιοπαθή νεαρό που η συμπεριφορά του κατά τη διάρκεια της σχέσης τους σφράγισε τα τρυφερά της χρόνια και διαμόρφωσε αρνητικά τη στάση της στο θέμα των σχέσεων με το άλλο φύλο. Καθώς παρακολουθούμε τώρα την σημερινή του συμπεριφορά, βλέπουμε ότι τα νεανικά του ελαττώματα δεν τον εγκατέλειψαν, αλλά αντίθετα έχουν διογκωθεί. Η παρουσία του σοκάρει αρχικά τη Φιντέλμα, αλλά ο τρόπος που αντιμετωπίζει τα ζητήματα που προκύπτουν την ταρακουνάει, σβήνοντας τα φαντάσματα του παρελθόντος που την ταλάνιζαν. Οδηγείται έτσι αβίαστα στη σκέψη του μοναχού Αδόλφου.

Για όποιον αναρωτιέται πως μπορούν να συνδυαστούν οι απροκάλυπτοι έρωτες με τον μοναστικό βίο, υπάρχει απάντηση: Οι ιστορίες εκτυλίσσονται στον 7ο αι. μ.Χ. Η κατάσταση αυτή ήταν τότε αποδεκτή. Η σύναψη γάμου και η δημιουργία οικογένειας ανάμεσα στους μοναχούς δεν ήταν ασυνήθιστη. Κατά την περίοδο αυτή η Ιρλανδία βρίσκεται στο μεταίχμιο δύο εποχών. Χαρακτηρίζεται από θρησκευτικές, κοινωνικές και θεσμικές μεταλλάξεις που θα οδηγήσουν στη μετατροπή της από εθνικό βασίλειο σε θρησκευτικό κράτος του μεσαιωνικού κόσμου. Κάτι αντίστοιχο είχε ήδη συμβεί στον ελληνικό κόσμο κατά τον 4ο αι. μ.Χ.

Ο Peter Berresford Ellis (αυτό είναι το πραγματικό όνομα του Peter Tremayne) ανήκει στη σπάνια εκείνη κατηγορία επιστημόνων που είναι αριστοτέχνες στο γράψιμο βιβλίων της "παραλογοτεχνίας" που άπτονται της ειδικότητάς τους. Κινείται αριστοτεχνικά ανάμεσα σε δύο επίπεδα: του αστυνομικού μυθιστορήματος (στο οποίο κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη) και του διδακτικού εκλαϊκευμένου συγγράμματος (στο οποίο μας παρέχει στη σωστή δόση γνώσεις πάνω σε αυστηρά εξειδικευμένα θέματα). Ο αναγνώστης όχι μόνο δεν κουράζεται, αλλά με περιέργεια θα ανατρέξει στο ιστορικό σημείωμα που προτάσσεται για να αντλήσει περισσότερες πληροφορίες που αφορούν τον παράξενο για την εποχή μας κόσμο της εποχής αυτής.

Η εκδίκηση του Τίβερη

2007-07-11T23:55:00.001+03:00

Του John Maddox Roberts, Μετάφραση Τιτίνα Σπερελάκη, Εκδόσεις Introbooks, Αθήνα 2007

Μια πολυκατοικία καταρρέει νύχτα στη Ρώμη θάβοντας στα ερείπιά όλους του ενοίκους της. Ο κεντρικός αποχετευτικός αγωγός της πόλης έχει να καθαριστεί μεγάλο χρονικό διάστημα και έτσι η Ρώμη θα πλημμυρίσει με την πρώτη μεγάλη βροχή. Αυτά και άλλα παράτυπα συμβαίνουν στην Ρώμη της παρακμής, όταν οι αιρετοί άρχοντες το μόνο που σκέφτονται είναι το γρήγορο και παράνομο κέρδος.

Ο John Maddox Roberts στο τελευταίο του βιβλίο με πρωταγωνιστή τον Δέκιο Καικίλιο Μέτελλο το νεότερο παρουσιάζει για μια ακόμα φορά τη ζωή της Ρώμης στα χρόνια του Ιουλίου Καίσαρα. Ο Δέκιος από τη θέση του αγορανόμου που κατέχει προσπαθεί να βρει τον ένοχο μιας διπλής δολοφονίας και ταυτόχρονο να ξεσκεπάσει την απάτη και τη διαφθορά των ιθυνόντων και των αρμόδιων για την ασφάλεια του λαού και την προστασία των μεγάλων δημοσίων έργων της πόλης.

Σε σύγκριση με παλιότερα έργα της ίδιας σειράς αυτό είναι το πιο αδύναμο και άτονο. Η πλοκή δεν πείθει ιδιαίτερα και σε κάποια σημεία το ανάγνωσμα γίνεται κουραστικό. Εκείνο που το σώζει είναι η χαριτωμένη και ασυμβίβαστη προσωπικότητα του Δέκιου.

Το σημάδι της τρίαινας

2007-07-11T23:35:00.004+03:00

Της Fred Vargas, Μετάφραση Δημήτρης Ζαπώνης, Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα 2005

Μία ακόμα περιπέτεια με πρωταγωνιστή τον Ανταμσμπέρ παρουσιάζει η Φρεντ Βαργκάς στο βιβλίο αυτό. Αυτή τη φορά η δράση μεταφέρεται έξω από τα σύνορα της Γαλλίας, στον μακρινό Καναδά. Ο επιθεωρητής ξεκινώντας από νεανικά βιώματα προσπαθεί να εξιχνιάσει ένα φόνο που σφράγισε τη ζωή του, αλλά και άλλους φόνοους που ακολούθησαν φαινομαινικά ασύνδετους και με πάντα γνωστό τον δράστη. Ωστόσω ο πραγματικός δολοφόνος διαφεύγει. Ο Ανταμσμπέρ έχει την ευφυία να τον διαγνώσει και την υπομονή να τον κυνηγήσει για πολλές δεκαετίες.

Συμπαραστάτες του οι γνωστοί από παλιότερες περιπέτειες μοίραρχος Νταγκλάρ και η ηλικιωμένη κυρία Κλεμαντίν. Σ΄αυτούς θα προστεθούν νέοι συνεργάτες ορθόδοξοι και ανορθόδοξοι και όλοι μαζί θα προσπαθήσουν να βρούν τον εφυέστατο, ικανότατο και διαταραγμένο δολοφόνο.

Οχτώ

2007-07-11T11:54:00.001+03:00

Της Katherine Neville, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα 2005

Εδώ και μερικές μέρες έχω ξεκινήσει το διάβασμα του "Οχτώ".

Μεγάλο κι ίσως τραβηγμένο αλλά μέχρι τώρα διαβάζεται. Το βιβλίο εξελίσσεται ταυτόχρονα σε δυο γραμμές δράσης. Η μια στα τέλη του 18ου αιώνα (κατά τη Γαλλική Επανάσταση) και η άλλη στις αρχές της δεκαετίας του 70 (λίγο πριν την πετρελαϊκή κρίση).

Στην καρδιά της ιστορίας υπάρχει ένα φοβερό μυστήριο για ένα σκάκι με τρομερές δυνάμεις από την εποχή των Φοινίκων που δώρισαν Μαυριτανοί στον Καρλομάγνο κι αυτός το έκριψε σε κάποιο Αββαΐο στα Πυρηναία. Αυτό το μυστήριο καλά θα κάνει η συγγραφέας να αποκαλύψει στο τέλος, διότι στις 370 σελίδες που διάβασα όλο πλησιάζουμε κι όλο απέχουμε. Η αλήθεια είναι πως στο βιβλίο μπλέκουνε πολλά πράγματα τα οποία για τις ανάγκες της ιστορίας περιβάλλονται με μυστικιστική αίγλη. Επίσης στο έργο συμμετέχουν και πολλοί μεγάλοι της εποχής, άλλοι σε βασικούς ρόλους όπως ο Ταλεϊράνδος, και η Αικατερίνη της Ρωσίας κι άλλοι σαν guest starts όπως ο Οϊλερ, ο Μπαχ μέχρι και ο Μέγας Ναπολέων.

Όπως είπα και στην αρχή το βιβλίο είναι τραβηγμένο, αλλά είναι καλοκαίρι και όσο η ζέστη μας κρατάει αδρανείς μπορούμε να παρηγοριόμαστε με τη δράση των ηρώων.

Επιτέλους, τέλος! 27-07-2007. Χθες το απόγευμα διάβασα και την 766η σελίδα και μπορώ να αποφανθώ αβίαστα πως έχω διαβάσει βιβλία μεγαλύτερα και καλύτερα Δηλαδή για να μη παρεξηγηθώ, θα μπορούσε να είναι ένα φοβερό σενάριο για πιασάρικη αμερικάνικη τηλεταινία ταινία με τον Ζαν Κλωντ Βαν Νταμ σε βασικό ρόλο. Η σελίδα που αποκαλύπτει το μυστήριο του σκακιού είναι περίπου η 750. Το ίδιο το μυστήριο ... Μπαίνω σε μεγάλο πειρασμό να το αποκαλύψω, αλλά θα είναι αμαρτία για όποιον τολμηρό ξεκινήσει το διάβασμα.

Πάντως αυτοί οι αμερικάνοι δεν παίζονται με τίποτα. θα κλείσω με ένα μόνο σχόλιο. Ανάμεσα στους κακούς είναι και ο συνταγματάρχης Καντάφι!